Ανεξάρτητη Αναπνοή

- Δεν ωφελεί! Το σώμα σου δεν σε αφήνει να το κάνεις. Κανείς δεν πέθανε με τη θέλησή του παύοντας ν αναπνέει. Αν καταφέρεις τελικά να το κάνεις, λιποθυμάς. Και τότε το αναθεματισμένο σώμα σου, αρχίζει πάλι να αναπνέει.

- Μια που είσαι στο μπάνιο, κόψε τις φλέβες σου…

Ο Κράκλαϊτ, ο κεντρικός ήρωας της ταινίας Η κοιλιά του Αρχιτέκτονα του Peter Greenaway, σε αυτή την σκηνή, βυθίζεται στην μαρμάρινη μπανιέρα του διερευνώντας τις πιθανότητες αυτοκτονίας με αυτόν τον τρόπο. Μετά από μερικές προσπάθειες διαπιστώνει ότι τελικά είναι αδύνατον, καθώς η λειτουργία της αναπνοής είναι αυτόματη και ανεξάρτητη από τις αποφάσεις του εγκεφάλου. Η νεαρή γυναίκα του, η Λουίζα πιο πρακτική, του προτείνει κυνικά τον 'κλασσικό' τρόπο. Άλλωστε βρίσκονται στη Ρώμη…



Μουσική: Struggle for Pleasure, σύνθεση του Wim Mertens του 1983 που περιλαμβάνεται στο soundtrack της ταινίας του Greenaway The Belly of an Architect 1987

GRAFFITO Παύλος Μάτεσις

Στο Μουσείο Φιλοξενίας αρχαίων θεών και ηρώων ο οικοδεσπότης στενοχωριόταν για την ερημία του. Τώρα, ο κόσμος δεν προσέρχεται να προσκυνήσει, ούτε αλλοδαποί ούτε ιθαγενείς.
Οι φρουροί των αγαλμάτων βρέθηκαν όλοι στις θέσεις τους, με τον οπλισμό τους, πιστοί στο καθήκον και στο λειτούργημά τους, και νεκροί την τρίτη μέρα του λοιμού.
Ο οικοδεσπότης του Μουσείου φοβήθηκε μήπως του ασθενήσουν και του κακοπάθουν οι θεοί του και όμορφα παλληκάρια του και οι σεμνές νύμφες του. Γι αυτό άνοιξε πύλες και παράθυρα, όλα, να έχουν να εισπνεύσουν τα μαρμάρινα πλάσματα.
Οι φρουροί, εξαερωμένοι δίπλα, στις σκοπιές τους και στο ιερό πόστο τους, τα όπλα τους με τάξη πλάι, στο πάτωμα. Φρουρούσαν τα αγάλματα από την εφηβική τους ηλικία, ταγμένοι εθελοντές από την πρώτη μέρα που τους έφεραν οι γονείς τους να τα προσκυνήσουν.
Και την τέταρτη μέρα του λοιμού, όταν μπήκε ο οικοδεσπότης για να καλημερίσει, είδε τα αγάλματά του να στέκουν όρθια, και όλα με τα μάτια κλεισμένα.
-Κόλλησαν την ασθένεια, είπε, γι αυτό απέστρεψαν τη ματιά τους- αυτό μην το δω! Ξεκλείδωσε την είσοδο, πήρε το πεσμένο περίστροφο ενός εξαερωμένου φρουρού και πήγε στο γραφείο του.
Και μόλις άκουσαν τον πυροβολισμό, τα αγάλματα άνοιξαν τα μάτια τους, όλα. Και δεν είπαν τίποτα μεταξύ τους, δεν γνώριζαν την ανθρώπινη ομιλία, δεν γνώριζαν ότι υπάρχει ομιλία.
Και κίνησαν με το δεξί πόδι, σαν δοκιμή. Και είδαν πώς έχει καλώς.
Πέρασαν πρώτα από το γραφείο του οικοδεσπότη τους, να τον αποχαιρετήσουν, με σέβας να μην σκοντάψουν απάνω του. Και ένας ραδινός κούρος από τη Μήλο του άφησε ενθύμιο το στεφάνι του.
Και βγήκαν στο δρόμο όλα τους, με χαρά και θάμβος. Και καθένα τους προχώρησε χωριστά. Και έκτοτε πήγαιναν παντού, κανένας δεν τους έκανε την παρατήρηση, ούτε τους εζήτησε κανείς εξηγήσεις, μάλιστα μερικοί τους έλεγαν καλώς ήρθες αδελφέ, ή καλώς όρισες Κόρη, σε περιμέναμε.
Και οι μητέρες, όταν περνούσε άγαλμα από το δρόμο τους, του άνοιγαν την πόρτα να περάσει μέσα να ξεκουραστεί, να φυλαχτεί μην ασθενήσει, Έλα να σε δει και το παιδί μου, του έλεγαν.
Και τότε τα αγάλματα κατάλαβαν τι εστί ομιλία και μίλησαν και εννοούσαν.
Στους δρόμους κυκλοφορούσαν κυρίως καβούρια, έτρεχαν βιαστικά, πήγαιναν προς τη Βουλή, μάλιστα πολλά είχαν κάνει κατάληψη στο χριστουγεννιάτικο δημαρχιακό δέντρο, Εμείς είμαστε τα πρέποντα στολίδια του, είχαν συμφωνήσει μεταξύ τους.
Και το άγαλμα, Μη σας ενοχλώ, έλεγε στους νοικοκυραίους που το καλούσαν να καταφύγει στο σπίτι τους, εμείς δεν έχουμε σχέση με την ασθένεια, μας έχουν μυρώσει από τότε. Μόνο, αν σας περισσεύει, μου προσφέρετε ένα ποτήρι νερό.
Και οι νοικοκυραίοι του έδιναν νερό ευχαρίστως και συνέχιζε το δρόμο του. Κι ότι νερό περίσσευε στο ποτήρι, η νοικοκυρά το έδινε να το πιεί το παιδί της.
Και όταν περνούσε άγαλμα, οι άλλοι περαστικοί άνθρωποι ετηρούσαν τη σιγή.
Κι όσοι πρόσφεραν ποτήρι νερό σε άγαλμα, δεν εκόλλησαν την ασθένεια.

Απόσπασμα- σελ 65 έως 67 -με τίτλο Τα αγάλματα αποφυλακίζονται, από το βιβλίο GRAFFITO, του Παύλου Μάτεσι, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Αν περιμένατε κριτική θα σας απογοητεύσω: αφ ενός δεν έχω τελειώσει το βιβλίο -είμαι στην 68 σελίδα- αφ ετέρου…Για τον Παύλο Μάτεσι και το έργο του δεν γράφει κανείς εύκολα. Και, κυρίως, όχι αμέσως. Χρειάζονται οι αλλεπάλληλες «επισκέψεις» και η μέθεξη όλου του είναι του αναγνώστη, όχι με την έννοια του ταυτισμού με τον ένα ή τον άλλο από τους ιδιότυπους ήρωές του ή με κάποια κατάσταση που τρομάζει ή γοητεύει, αλλά με το σύνολο του κόσμου αυτού, που δεν είναι του «κόσμου αυτού», αλλά σαν να έρχεται από κάποια προϊστορικά βάθη, να συνδέεται με την παγκόσμια μυθολογία και τα παραμύθια και να καταλήγει, με μυητικές και μυστικιστικές διαδικασίες, σε αινιγματικές πράξεις βίας και θανάτου που έχουν χαρακτήρα τελετουργικό, που δεν εξηγούνται και δεν αμφισβητούνται στην αναγκαιότητά τους· πράξεις που, παρά τη σκληρότητά τους, εκπέμπουν μια περίεργη ομορφιά που τελικά λυτρώνει. Τα έργα του Μάτεσι είναι σαν τελετουργίες πόνου που υφίστανται συγγραφέας και αναγνώστης σε μια διαδρομή συνοδοιπορίας στους δαιδάλους μιας παραμορφωμένης ψυχοσύνθεσης, η οποία οδηγεί, με την ακρίβεια του φόβου και του τρόμου του εφιάλτη του μικρού παιδιού, σε μια «θυσία» επιβεβλημένη από άγνωστους νόμους για άγνωστους λόγους.

Μουσική: Bach Suite, του βραζιλιάνου Marco Antônio Guimarães από το soundtrack της ταινίας Blindness 2008, του Fernando Meirelles, βασισμένη στο βιβλίο του José Saramago

Εκείνες τις μέρες...

Όσοι έμειναν στο σπίτι τους εκείνο το Σαββατόβραδο, 17 Νοέμβρη του 1973 μπροστά στην ασπρόμαυρη τηλεόραση είχαν μόνο δύο επιλογές: Το σίριαλ «Τα παιδιά του Ζεβεδαίου» που σκηνοθετούσε και πρωταγωνιστούσε ο Γιάννης Μιχαλόπουλος στο κανάλι έντεκα, του Εθνικού Ιδρυματος Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης (Ε.Ι.Ρ.Τ) και μια ελληνική ταινία στο κανάλι πέντε, της Υπηρεσίας Ενημερώσεως Ενόπλων Δυνάμεων (ΥΕΝΕΔ).

Μερικοί βέβαια μπορεί να προτίμησαν να περάσουν το βράδυ τους με τη συντροφιά του ραδιοφώνου και ίσως να άκουσαν, ελεύθερα πια τη «Μυρτιά», το «Μαργαρίτα –Μαργαρώ» ή το «Στρώσε το στρώμα σου για δυο» του Μίκη Θεοδωράκη. Μόλις πριν από λίγες μέρες, μετά από δήλωση του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ Σπυρίδωνος Ζουρναντζή, επιτρεπόταν η μετάδοση της μουσική του συνθέτη. Όχι βέβαια στο σύνολό της, αλλά τα τραγούδια που είχαν γραφτεί πριν τη δικτατορία και τα «18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου.

Ξεφυλλίζοντας τις εφημερίδες εκείνης της μέρας, οι αναγνώστες πληροφορήθηκαν ότι την προηγούμενη δεκαεπτά Αθηναϊκά θέατρα ματαίωσαν τις παραστάσεις τους «εις ένδειξιν συμπαραστάσεως εις τους εγκλείστους εις το Πολυτεχνείον φοιτητάς…» Μάλιστα το θέατρο Περοκέ ανέβαλε την επίσημη πρεμιέρα της δημοκρατικής επιθεωρήσεως «Ένα Πίπης μα ποιός Πίπης» .

Στο Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν γινόταν εντατικές πρόβες για το ανέβασμα του έργου του Ροζέ Βιτράκ , «Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία» που θα αντικαθιστούσε του έργο του Γιώργου Σκούρτη «Ο Καραγκιόζης παρολίγο Βεζύρης», που παιζόταν με μεγάλη επιτυχία από το καλοκαίρι, με πρωταγωνιστή τον Γιώργο Λαζάνη .

Η μεγαλύτερη επιτυχία ωστόσο του καλοκαιριού του `73 ήταν Το Μεγάλο μας Τσίρκο του Ιάκωβου Καμπανέλλη που συνέχιζε τις παραστάσεις του και στην χειμερινή περίοδο στο θέατρο Ακροπόλ, σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου με ερμηνευτή τον Νίκο Ξυλούρη. από το θίασο Καρέζη -Καζάκου. «Η παράσταση συνδέθηκε πολύ με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Μάλιστα τα πανό που χρησιμοποιούσαμε στην παράσταση στην σκηνή του διαλόγου του λαού με το παλάτι για το Σύνταγμα το Σεπτέμβρη του 1843, είχαν μεταφερθεί ακριβώς απέναντι στην πύλη του Πολυτεχνείου. Τα συνθήματα «Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία» και το «Φωνή Λαού-Οργή Θεού» ακούγονταν από τους φοιτητές και εμείς συμμετείχαμε όσο μπορούσαμε στα γεγονότα – χαρακτηριστικά ο Νίκος Ξυλούρης ξεσήκωνε με την παρουσία του και τα τραγούδια του μέσα στο χώρο.» θυμάται ο Κώστας Καζάκος.

Ένα ακόμα θέατρο όμως προετοιμαζόταν για την πρεμιέρα του που είχε οριστεί για τι 28 Νοεμβρίου. Ο θίασος Δημήτρη Μυράτ – Βούλας Ζουμπουλάκη με το έργο « Ένας μεγάλος έρωτας» στον οποίο συμμετείχε η νεαρή Κάτια Δανδουλάκη.

Το σημαντικό κινηματογραφικό νέο εκείνες τις μέρες, ήταν ότι μια ταινία που είχε κεντρικό της θέμα τη δικτατορία του Μεταξά, οι Μέρες του ’36 του Θεόδωρου Αγγελόπουλου, - την προηγούμενη χρονιά είχαν αποσπάσει στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το βραβείο σκηνοθεσίας και φωτογραφίας- θα εκπροσωπούσαν την Ελλάδα στο 17ο Φεστιβάλ του Λονδίνου στο οποίο συμμετείχαν 25 χώρε με 106 ταινίες.

Οι φίλοι της κλασσικής μουσικής περίμεναν την άφιξη του διάσημου Βιεννέζου πιανίστα Paul Badura-Skoda, ο οποίος επρόκειτο να δώσει την Τρίτη 20 Νοεμβρίου, ρεσιτάλ στο Θέατρο Γκλόρια με έργα Μπαχ, Μότσαρτ, Μπετόβεν και Σούμπερτ.

Κι ενώ η Ζουζού Νικολούδη με τα ‘Χορικά’ ετοιμαζόταν να φύγει για περιοδεία στην Βουλγαρία στις αρχές Δεκεμβρίου, ο Τζίμης Μακούλης που τραγούδησε ανάμεσα στα άλλα το Βίρα τις Αγκυρες, Τσιγγάνα Καρδιά και το Ένα φιλάκι είναι λίγο, επέστρεψε άπρακτος από το Σικάγο, γιατί το κέντρο που θα εμφανιζόταν, δέχτηκε επίθεση από γκάνκστερς και κάηκε την βραδιά της πρεμιέρας.

Μετά από επτά χρόνια απουσίας ήταν και πάλι στην Αθήνα ο Μίνως Αργυράκης, για μια έκθεση που περιλάμβανε σχέδια εμπνευσμένα από τα Λιανοτράγουδα της Πικρής Πατρίδας του Γιάννη Ρίτσου και από την εξέγερση του Μάη του 68. Τα εγκαίνια που ήταν προγραμματισμένα για την Παρασκευή 16 Νοεμβρίου, αναβλήθηκαν.


Εκείνες τις μέρες του Νοέμβρη του 1973….


Μουσική: Piece In The Old Style Ι του Henryk Górecki στη διασκευή του Willliam Orbit από το δίσκο, Pieces in a Modern Style


Το πρωτοσέλιδο των Νέων από εδώ

Η Τέχνη του Έρωτα

Ο έρωτας βασίζεται στην εξαπάτηση. Στον έρωτα να προσποιείσαι συνεχώς και θα κερδίζεις. Να μετακινείσαι μόνο όταν υπάρχει πραγματικό όφελος. Το αν θα συγκεντρώσεις σε ένα στόχο ή θα διαιρέσεις τις δυνάμεις σου σε περισσότερους θα το κρίνουν οι περιστάσεις. Ρίχνε δολώματα για να παραπλανήσεις τον ‘εχθρό’. Να είσαι γρήγορος σαν τον άνεμο και συμπαγής σαν το δάσος. Τα σχέδιά σου να είναι σκοτεινά και ανεξιχνίαστα σαν τη νύχτα και όταν επιτίθεσαι να πέφτεις σαν αστροπελέκι. Να σκέφτεσαι σοβαρά και να μελετάς προσεκτικά τα πράγματα, πριν κάνεις μια κίνηση. Στον έρωτα θα νικήσει αυτός που έχει μάθει το τέχνασμα της απόκλισης. Αυτή είναι η τέχνη των ελιγμών.

Τώρα, ξαναδιαβάστε το παραπάνω κείμενο αντικαθιστώντας τη λέξη ‘έρωτας’ με τη λέξη ‘πόλεμος’ και από τη λέξη ‘εχθρός’ αφαιρέσετε τα εισαγωγικά. Θα έχετε ένα μικρό απόσπασμα από το έργο ‘Η Τέχνη του Πολέμου’ του Σουν Τζου. Εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2005, Μετάφραση Δημήτρης Παυλάκης. Το απόσπασμα που ακολουθεί δεν υποστεί καμία αλλαγή. Αν το επιθυμείτε βέβαια, μπορείτε να το επιχειρήσετε…

Υπάρχουν δρόμοι που δεν πρέπει να τους ταξιδέψεις, στρατοί στους οποίους δεν πρέπει να επιτεθείς, περιτειχισμένες πόλεις που δεν πρέπει να πολιορκήσεις, επικράτεια που δεν πρέπει να διεκδικήσεις και διαταγές ηγεμόνα στις οποίες δεν πρέπει να υπακούσεις.

Το ότι υπάρχουν περιτειχισμένες πόλεις στις οποίες δεν πρέπει να επιτεθούμε, αναφέρεται σε μια κατάσταση κατά την οποία υπολογίζουμε ότι έχουμε αρκετή ισχύ να πάρουμε την πόλη. Αν την πάρουμε, αυτό δε μας δίνει κανένα άμεσο πλεονέκτημα και, αφού την πάρουμε, δε θα μπορούμε να τη φρουρήσουμε. Αν υστερούμε σε δύναμη, η περιτειχισμένη πόλη δεν πρέπει για κανένα λόγο να καταληφθεί. Αν στην πρώτη περίπτωση έχουμε πλεονεκτήματα, δε θα υποστούμε ζημιές αργότερα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ακόμα και όταν μπορούμε να ξεκινήσουμε μια επίθεση, δεν το κάνουμε.



Μουσική: The Battle Of Stirling του James Horner από το soundtrack του Braveheart 1995

Νότης Περιγιάλης- Μια βόλτα στο φεγγάρι

"Πολυσχιδής και πολυτάλαντος ήταν ο Νότης Περγιάλης, ο ηθοποιός, ο συγγραφέας, o σκηνοθέτης και o στιχουργός που έφυγε χθες πλήρης ημερών. Τα κορυφαία έργα του, όμως, είναι οι στίχοι των τραγουδιών «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι», που μελοποίησε ο Μάνος Χατζιδάκις, και «Ο λεβέντης», «Τι να την κάνω τη χαρά», «Το μπλόκο της Καισαριανής», που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Γεννημένος στις 16 Αυγούστου του 1920 στα Ανώγεια της Λακωνίας, ο Νότης Περγιάλης σπούδασε στο Θεατρικό Σπουδαστήριο του Βασίλη Ρώτα και από το 1948 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στο ραδιόφωνο ως ηθοποιός αλλά και θεατρικός συγγραφέας. Το πρώτο του έργο «Ο πόνος γεννάει θεούς» βραβεύτηκε στον Καλοκαιρίνειο διαγωνισμό του 1948. Ακολούθησαν τα «Νυφιάτικο τραγούδι», «Το κορίτσι με το κορδελάκι», «Το χρυσό χάπι» και «Αντιγόνη της Κατοχής» (Λαϊκό θέατρο Μάνου Κατράκη 1954, 1958 και 1960, αντίστοιχα), «Η γειτονιά του Τσέχωφ» (1976) (Εθνικό Θέατρο - Νέα Σκηνή - Δεκέμβριος 1976 - Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος), «Μαγική πόλη» (1963) (μουσική επιθεώρηση σε συνεργασία με τον Ιάκωβο Καμπανέλλη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη), «Ανοιξε την πόρτα» (1986) (Εθνικό Θέατρο - Νέα Σκηνή, Σκηνοθεσία: Νίκος Περέλης) και του ραδιοφωνικού έργου του «Το άλογο του Θανάση» (ηχογράφηση του 1954 και σκηνοθεσία Νίκου Γκάτσου όπου συμμετέχει και ως ηθοποιός).

Σε συνεργασία με τον Γεράσιμο Σταύρου, ο Νότης Περγιάλης διασκεύασε για το θέατρο και την τηλεόραση το μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Στην τηλεοπτική του μεταφορά, που σκηνοθέτησε ο Βασίλης Γεωργιάδης, ο ίδιος συμμετείχε και ως αφηγητής.

Δεκάδες ήταν οι συμμετοχές του στον ελληνικό κινηματογράφο: «Το κορίτσι με τα μαύρα» του Μιχάλη Κακογιάννη, «Το ταξίδι» του Ντίνου Δημόπουλου, «Ηλέκτρα» του Μιχάλη Κακογιάννη, «Τα κόκκινα φανάρια» του Βασίλη Γεωργιάδη, «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο» του Βασίλη Γεωργιάδη, στις ταινίες του Ντίνου Δημόπουλου, «Οι βάσεις και η Βασούλα», «Τρελός και πάσης Ελλάδος» και πολλές ακόμα.

Εχει τιμηθεί με το Χρυσό Μετάλλιο της Ιερής Πόλεως του Μεσολογγίου, το Βραβείο των Κριτικών των Εφημερίδων στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Αν και είχε ελάχιστες θεατρικές εμφανίσεις, η αφοσίωσή του στο θέατρο τον παρακίνησε να δημιουργήσει ένα υπαίθριο θέατρο στους Αγίους Θεοδώρους Αττικής (σε τύπο αρχαίου θεάτρου) και παράλληλα συγκρότησε έναν ερασιτεχνικό θίασο με κατοίκους της περιοχής, δίνοντας παραστάσεις σε κινηματοθέατρο των Αγίων Θεοδώρων, όπου και θα ταφεί σήμερα στις 4 το απόγευμα. "

(Από το Έθνος 10.11.09)

Εδώ οι στίχοι των τραγουδιών του
Κι εδώ η συνεργασία του Νότη Περγιάλη με τον συνθέτη Άκη Λυμούρη

Harlem 4 Obama II.

Όπως το πρωί οι «Καλημέρες» και τα «Γεια σου», καθώς νύχτωνε στο Harlem έτσι και οι «Καλησπέρες» είχαν πια αντικατασταθεί κι αυτές με τη σειρά τους από τη λέξη – διαβατήριο, στην Εδέμ εκείνης της μέρας: «Obama». Καθώς περπατούσαμε για τα εκλογικά κέντρα που ήθελε να επισκεφτεί ο υπεύθυνος των εθελοντών, άγνωστοι μας χαιρετούσαν εγκάρδια σα παλιοί φίλοι με διάπλατα χαμόγελα. Όταν το βλέμμα τους σταματούσε στο δικό σου κι ύστερα έπεφτε πιο κάτω, αριστερά στο πέτο με την κονκάρδα, ήταν όλοι έτοιμοι να σε κλείσουν στην αγκαλιά τους με ένα «Oh, brother» που θαρρείς ότι ερχόταν από τα βάθη της μαύρης ηπείρου από όπου οι προγονοί τους αλυσοδεμένοι ξεκίνησαν αιώνες πριν. Όχι όμως μόνο αυτοί.

Κι άλλοι, αυτοί που η βία, της ανάγκης, τους έφερε από το νότο της ίδιας ηπείρου, οι λατίνοι κι εκείνοι με το δικό τους ανάλαφρο τρόπο κι με ένα δανεισμένο από την ιστορία «Venceremos hermanito…venceremos!», σε στριφογύριζαν στο πεζοδρόμιο στο ρυθμό μας σάμπας που ένας αόρατος θίασος έπαιζε δυνατά στα αυτιά τους και σιγά -σιγά τον άκουγες κι εσύ, ο ξένος έτοιμος να παρασυρθείς από το ποτάμι της ευφορίας που ξεχείλιζε. Στην άλλη όχθη, οι εγκρατείς Ασιάτες, έκαναν την υπέρβασή τους. Έτσι, τα ανέκφραστά πρόσωπά τους για μια στιγμή, άλλαζαν από ένα φευγαλέο- γι αυτό και πολύτιμο χαμόγελο- και σου έδιναν το χέρι με μια ελαφριά κλίση του κεφαλιού τους και σου έλεγαν με τη μέγιστη θέρμη τους επέτρεπαν οι δικές τους ρίζες : «Obama».

Οι ουρές στα εκλογικά κέντρα ατελείωτες. Από το πρωί η ίδια εικόνα: της μαζικής συμμετοχής. Στο κλειστό γυμναστήριο ενός δημοτικού σχολείου- τμήμα της 28ης εκλογικής περιφέρειας- ο κόσμος έφτανε μέχρι την είσοδο. Όλοι περίμεναν υπομονετικά τη σειρά τους αν και φαινόταν κουρασμένοι-οι περισσότεροι πρέπει να είχαν έρθει κατευθείαν από τις δουλειές τους. Άκουσα σκόρπιες κουβέντες για διάφορα πάρτι που θα γινόταν μετά την πανηγυρική ομιλία του νέου προέδρου. Ένα από αυτά, στο Sylvia`s - το είχα προσέξει ήδη από νωρίς το απόγευμα στολισμένο με άσπρα, κόκκινα και μπλε μπαλόνια - φημισμένο εστιατόριο του Harlem στη Λεωφόρο Lenox όχι μόνο για το βραβευμένο φαγητό του αλλά και για τις εμφανίσεις τραγουδιστών Gospel κάθε Κυριακή μεσημέρι.

«Ε! Εσύ! Έλα να με βοηθήσεις!» άκουσα μια άγρια φωνή πίσω μου φεύγοντας από το εκλογικό κέντρο. Με απειλητικά σηκωμένο μπαστούνι, η μαύρη εκδοχή της Λωξάντρας, ζητούσε βοήθεια για να κατέβει τα σκαλοπάτια. Με την άνεση των μεγάλων στηρίχτηκε στο μπράτσο μου αλλά από την ευκολία που κατέβηκε κατάλαβα ότι περισσότερο ήθελε παρέα παρά βοήθεια. Επιβεβαιώθηκα γιατί συνέχισε να με κρατάει και έπιασε κουβέντα. «Φοβάμαι μήπως γίνουν τα ίδια όπως την προηγούμενη φορά στη Φλόριντα. Και τότε, να ξέρεις, θα γίνει πόλεμος. Θα χυθεί αίμα. Ο κόσμος είναι ξεσηκωμένος.» Προσπάθησα να την καθησυχάσω λέγοντάς της καθώς περπατούσαμε αργά ότι αυτή η νύχτα θα έφερνε τον πρώτο μαύρο πρόεδρο της χώρας. «Να σου πω και τι άλλο φοβάμαι; Μήπως δεν τα καταφέρει. Τι θα γίνει τότε όλη αυτή η ελπίδα;» Την άφησα έξω από την πόρτα της με ένα «God bless you» που θεώρησα καλύτερο από «καληνύχτα» και μου απάντησε: «Το μόνο που θέλω από το Θεό είναι να πάνε όλα καλά απόψε και να μην μας απογοητεύσει μετά».

Στην πλατεία μπροστά από το State Office Building, του Harlem στην γωνία Adam Clayton Powell Jr. Boulevard και της 125ης οδού, είχε αρχίσει να συγκεντρώνεται κόσμος. Η εξέδρα για τις ομιλίες ήταν ήδη φωταγωγημένη ενώ απέναντί της σε μια άλλη μεγαλύτερη εξέδρα τα τηλεοπτικά συνεργεία προετοιμαζόταν πυρετωδώς για τις ζωντανές μεταδόσεις.

Τα πρώτα αποτελέσματα από το CNN εμφανιζόταν ήδη σε μια γιγαντοοθόνη που από την 125η οδό γινόταν φόντο για το ορειχάλικινο άγαλμα του Adam Clayton Powell που ανηφόριζε αποφασιστικά στη πυραμοειδή βάση του. Ο πάστορας και πολιτικός, ο πρώτος αφροαμερικανός που εκλέχτηκε για το Κογκρέσο από την πολιτεία της Νέας Υόρκης από εκεί ψηλά, είχε την καλύτερη θέα.

Η πλατεία όσο περνούσε η ώρα όλο και γέμιζε. Ο κόσμος συνέρρεε όχι μόνο από το Harlem αλλά από όλη την Νέα Υόρκη, ακόμα και από τη διπλανή πολιτεία του New Jersey είχαν φτάσει εκεί για την μεγάλη νύχτα. Κι έτσι όπως η βραδιά ήταν γλυκιά ακόμα και μωρά ξενυχτούσαν με δηλωμένη την προτίμησή τους.

Τα πρώτα καλά αποτελέσματα άρχισαν να φτάνουν. Οι εκδηλώσεις του κόσμου ήταν συγκρατημένες: ένα χειροκρότημα, πολλά χαμόγελα, σχόλια σε πηγαδάκια. Κι όλοι προσπαθούσαν να κρατήσουν ίχνη από αυτή την νύχτα, φωτογραφίζοντας εαυτούς και αλλήλους με μηχανές και κινητά ή τραβώντας ερασιτεχνικά βίντεο.

«Ζούμε μια ιστορική στιγμή και το ξέρουμε!» έλεγε και ξανάλεγε σε όλους δακρυσμένος ο εβδομηντάχρονος Gene Rounds κι ύστερα χόρευε ασυγκράτητος για λίγο για να ξαναρχίσει μετά από λίγο πάλι να κλαίει, πότε παρασυρμένος από μια ομιλία στελέχους του δημοκρατικού κόμματος και πότε από ένα τραγούδι στην εξέδρα που στόλιζαν εν σειρά αστερόεσσες.

Καθώς η ώρα περνούσε και οι δημοκρατικοί κέρδιζαν την μια πολιτεία μετά την άλλη, στην εξέδρα των τηλεοπτικών συνεργείων ο Charles B. Rangel – μέλος της Βουλής των αντιπροσώπων από το 1971 – με τα μάτια καρφωμένα στην γιγαντοοθόνη, δε μπορούσε να κρύψει τον ενθουσιασμό του.

Ασυγκράτητοι όμως ήταν και οι δημοσιογράφοι των τηλεοπτικών σταθμών που με το μικρόφωνό τους αναζητούσαν μέσα στο πλήθος τη φωνή και τη συγκίνηση των απλών πολιτών. Μόλις τελείωναν οι μικρές συνεντεύξεις κι ενώ ακόμα ήταν στον αέρα σε εθνικό δίκτυο δεν δίσταζαν να τους αγκαλιάσουν και να τους φιλήσουν.

Ο ενθουσιασμός που ανέβαινε λεπτό με το λεπτό βρήκε την κορύφωσή του όταν ανακοινώθηκαν τα τελικά αποτελέσματα. Εκείνη τη στιγμή το πλήθος αναπήδησε σαν να ήταν ένα σώμα. Στόματα ανοιχτά ούρλιαξαν από χαρά και χέρια υψώθηκαν γροθιές στην νύχτα. Και την επόμενη στιγμή όλη αυτή η ανθρώπινη μάζα ενώθηκε για μια αναστάσιμη αγκαλιά. Εκείνες τις δύο στιγμές, όλες οι φωτογραφικές μηχανές όλα τα βίντεο σταμάτησαν να καταγράφουν. Ήταν μάταιο να προσπαθήσει κανείς. Αυτές οι στιγμές μπορούσαν να αποτυπωθούν ανεξίτηλα μόνο στη μνήμη. Έκλεισα τα μάτια προσπαθώντας να ακούσω μόνο τις ιαχές του πλήθους κι όταν τα ξανάνοιξα είδα στην αγκαλιά μου τον δανό φωτογράφο Jens Peter Engedal που είχαμε συναντηθεί αρκετές φορές στη διάρκεια αυτής της μέρας στους δρόμους του Harlem και την Natatia Griffith την πιο όμορφη παρουσία εκείνης της νύχτας που είχε έρθει από το New Jersey να ζήσει αυτή την βραδιά στην παλιά της γειτονιά. Την είχα δει ώρες πριν να κρατάει στα χέρια της ένα μικρό πανό που ανοιγόκλεινε εμφανίζοντας εναλλάξ το όνομα του νέου προέδρου και το σύνθημα «Yes we can».

Λίγο μετά την είδα να παρακολουθεί με ευλαβική προσήλωση όπως όλοι την πανηγυρική ομιλία του Obama από το Σικάγο. «Αν κάποιος ακόμα αμφιβάλει ότι στις ΗΠΑ όλα είναι πιθανά, αν κάποιος συνεχίζει να αναρωτιέται αν το όνειρο των πατεράδων μας είναι ζωντανό στις μέρες μας η αποψινή νύχτα είναι η απάντηση…» Κι ύστερα από ώρα την είδα μπροστά μου να δίνει μια εκπληκτική συνέντευξη που την διέκοψαν αρκετές φορές λυγμοί που της ήταν αδύνατον να συγκρατήσει.


Αυτή η τρίλεπτη συνέντευξη είχε αποκρυσταλλωμένα όλα τα στοιχεία εκείνης της μέρας, εκείνης της νύχτας του περασμένου Νοεμβρίου στο Harlem. Την συγκίνηση, τον ενθουσιασμό, την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Μάταια αναζήτησα αυτές τις μέρες το link της συνέντευξης. Τελικά το ζήτησα από την ίδια αλλά μου απάντησε χθες : «the link is gone...I've tried to recoup it, but I guess its gone forever...». Απογοητεύτηκα με τα νέα αλλά η συνέχεια με αποζημίωσε καθώς η Natatia κατάφερε και πάλι σε δύο σειρές να δώσει την ουσία εκείνων των στιγμών. «I will absolutely never forget that evening nor the people I met! We are united by race, joined together by a brotherhood, and I am happy to have met you».



Αυτή είναι η τελευταία εικόνα που τράβηξα εκείνη τη νύχτα. Την ίδια στιγμή που η κάρτα μνήμης γέμισε η μπαταρία της φωτογραφικής μηχανής άδειασε. Ήταν η στιγμή που οι πανηγυρισμοί ξέφυγαν πια από την πλατεία, σκόρπισαν σε όλους τους γύρω δρόμους και κράτησαν μέχρι το ξημέρωμα.



Μουσική: The Mooche, Creole Love Call, Daybreake Express Medly- τρεις συνθέσεις του Duke Ellington από το soundtrack της ταινίας του Francis Ford Coppola, Cotton Club 1984

Harlem 4 Obama Ι.

« Στο Χάρλεμ φυσικά!» απάντησε ανεπιφύλακτα ο Alex στην ερώτηση ποιό είναι το καλύτερο σημείο της Νέας Υόρκης για να βρίσκεται κανείς την Τρίτη 4 Νοεμβρίου του 2008. Ήταν το απόγευμα της παραμονής των πολυαναμενόμενων αμερικάνικων προεδρικών εκλογών. Ο καιρός το επέτρεπε και το κάπνισμα επέβαλε να επιλέξουμε τα υπαίθρια τραπεζάκια ενός καφέ στην λεωφόρο Amsterdam ακριβώς απέναντι από το Columbia University . Το τηλέφωνό του χτυπούσε συνεχώς κι εκείνος απαντούσε αρνητικά στις προσκλήσεις σε πάρτι για την επόμενη μεγάλη βραδυά. Είχε αποφασίσει να μείνει σπίτι και να παρακολουθήσει μόνος του τα αποτελέσματα των εκλογών από την τηλεόραση. Η φίλη του εδώ και μήνες εργαζόταν εθελοντικά στη προεκλογική εκστρατεία του Ομπάμα.

Το πρωί της επόμενης μέρας ακολούθησα την υπόδειξη του Alex και μουρμουρίζοντας «You must take the "A" train to go to Sugar Hill way up in Harlem»* ανηφόρισα με τον υπόγειο στο Χάρλεμ- το μαύρο κομμάτι της Νέας Υόρκης. Ανεβαίνοντας τα σκαλοπάτια του σταθμού, στην 125η οδό η πρώτη εικόνα ήταν του Hassan που είχε στήσει την πραμάτεια του- τρία ταμπλό με κονκάρδες με το πρόσωπο του δημοκρατικού υποψήφιου- και έκανε χρυσές δουλειές. «Ένα δολλάριο για τον.. Barack», διαλαλούσε χαμογελαστός. Ακόμα κι αυτοί που είχαν ήδη στο πέτο τους σταματούσαν για να προσθέσουν μία ακόμα ή και περισσότερες. Παρατήρησα ότι όλοι τις καρφιτσώνανε στο αριστερό μέρος-της καρδιάς.

Μετά από αρκετή ώρα συνειδητοποίησα ότι δεν υπήρχε κανείς στην ευρύτερη περιοχή που να μην είχε πάνω του έστω και μια κονκάρδα ή ένα αυτοκόλλητο που δήλωνε την προτίμησή του-ακόμα και οι ξένοι δημοσιογράφοι, οι φωτογράφοι από όλο το κόσμο και οι οπερατέρ, που άρχισαν καθώς περνούσαν οι ώρες να καταφθάνουν.

Στην απέναντι γωνία, μια ομάδα φοιτητών έκανε μια έρευνα. Σταματούσαν τους περαστικούς και τους ζητούσαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο και στη συνέχεια να γράψουν σε ένα χαρτί τι περίμεναν από τον νέο πρόεδρο. Στο τέλος τους φωτογράφιζαν να κρατάνε το χαρτί με φόντο ένα μοναδικό τοίχο.

Άφησα πίσω μου την Martin Luther King και συνέχισα ανατολικά προς την λεωφόρο Malcolm X. To πορτραίτο του Barack Obama έχει αναρτηθεί σε ένα τοίχο. Οι περαστικοί σταματούσαν για να φωτογραφηθούν εκεί δίπλα στον επόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ.

«Κοίτα που πατάς!» μου λέει έντονα ένας ηλικιωμένος. Ρίχνω το βλέμμα κάτω δε βλέπω τίποτα και τον κοιτάζω με απορία. Σκάει στα γέλια με το ύφος μου και δείχνει με το χέρι του ψηλά. Apollo Theater, λέει στη μαρκίζα. Το ιστορικό θέατρο του Χάρλεμ! «Ξέρεις ποιοί έχουν περάσει από εδώ;» συνεχίζει με ύφος ήρεμο πια. Η προετοιμασία δεν πήγε χαμένη σκέφτηκα κι απάντησα αμέσως:, «Billie Holiday, Duke Ellington, Sarah Vaughan, James Brown, Aretha Franklin, ...» Σταμάτησα για να πάρω ανάσα κι εκείνος συνέχισε να απαριθμεί τα ιερά τέρατα που εμφανίστηκαν στο περίφημο θέατρο: «Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Thelonious Monk ...»

Λίκνο της Jazz το Apollo Theater άνοιξε σαν όπερα αποκλειστικά για λευκούς το 1914 και είκοσι χρόνια αργότερα που το ανέλαβε ο επιχειρηματίας Φράνκ Σίφμαν απέκτησε μεγάλη φήμη αφού άρχισαν να εμφανίζονται στη σκηνή του τα μεγαλύτερα ονόματα της Jazz. Περίφημες ήταν επίσης οι βραδιές των ερασιτεχνών- που συνεχίζουν να διοργανώνονται μέχρι σήμερα με μεγάλη συμμετοχή διαγωνιζομένων- κάθε Τετάρτη, όπου το χειροκρότημα του κοινού και μόνο αναδεικνύει τον νικητή.

«O-ba-ma, O-ba-ma, …» λέγανε ρυθμικά οι τρεις γενιές της οικογένειας του κυρίου Clinton με το μικρότερο μέλος της να προχωράει καμαρωτό με βήμα παρέλασης. Ο παππούς, η κόρη και ο εγγονός. Με είδαν να σηκώνω τη φωτογραφική μηχανή και πόζαραν χωρίς να το ζητήσω- «μια οικογενειακή φωτογραφία σε μια ιστορική μέρα»

Ο παππούς επέδειξε περήφανος την κάρτα μέλους του δημοκρατικού κόμματος και βούρκωσε καθώς άρχισε να διηγείται τις άγριες εποχές των διακρίσεων που έζησε όταν ήταν στην ηλικία του εγγονού του. Στη συνέχεια θέλησαν να μάθουν από πού είμαι και πως βρέθηκα εκεί. Η λέξη Ελλάδα τους ενθουσίασε αλλά έμειναν με το στόμα ανοιχτό όταν τους είπα χαριτολογώντας ότι πήγα για να κάνω προπαγάνδα υπέρ του Ομπάμα στους συγγενείς μου- που σε ένα βαθμό ήταν αλήθεια-και ότι τελικά εξασφάλισα εννέα ψήφους για τους δημοκρατικούς. «Ε! Μα τότε πρέπει να έρθεις μαζί μας, να σε γνωρίσουμε στον υπεύθυνο των εθελοντών του Χάρλεμ!»

Στην αίθουσα χορού Alhambra, δεκάδες εθελοντές κάθε ηλικίας είχαν μπροστά τους λίστες και τηλεφωνούσαν ο καθένας χρησιμοποιώντας το κινητό του σε ψηφοφόρους για να τους υπενθυμίσουν ότι είναι η μέρα των εκλογών και να τους παρακινήσουν -αν δεν το έχουν κάνει ήδη -να υποστηρίξουν με την ψήφο τους τον δημοκρατικό υποψήφιο. Η όλη διαδικασία γινόταν, ήρεμα, μεθοδικά και με μεγάλο κέφι.

Ο υπεύθυνος των εθελοντών ενθουσιάστηκε και αυτός με τη σειρά του, μου έσφιξε το χέρι και με ευχαρίστησε θερμά για τη συμβολή (!) μου στην εκστρατεία κάνοντάς με να νοιώθω άβολα για την ελληνική υπερβολή που ξεστόμισα σε αμερικάνικα αυτιά. Όμως η υπερβολή έπιασε τόπο: μου πρότεινε να τον ακολουθήσω σε μερικά εκλογικά τμήματα που θα επισκεπτόταν.



Η συνέχεια, στην επόμενη ανάρτηση…



Μουσική : Take The A Train * του Billy Strayhorn, με τη Ella Fitzgerald

Ομπάμα: Ένας χρόνος μετά από τα ΝΕΑ

Διαφωνίες

-Νάτος! Ήρθε…
-Ποιος;
-Ο Νοέμβριος!
-Πού;
-Μπροστά σου. Δεν τον βλέπεις;
-Είναι αυτός ο Νοέμβριος;
-Ε! Ποιός είναι τότε;
-……
-Σε ρωτάω ποιος είναι!
-Δεν του μοιάζει καθόλου.
-Τον θυμάσαι;
-Άκου ερώτηση!
-Μα ήταν…παλιά, πολύ παλιά!
-Κι ο δικός σου, ο Αύγουστος ήταν παλιά αλλά…
-Αυτό ήταν σχέση!
-Και το δικό μου τι ήταν;
-Πόσο κράτησε;
-Σε παρακαλώ, μη γίνεσαι αδιάκριτη!
-Συγνώμη γλυκιά μου…νόμιζα ότι…
-Όχι! Δεν τον έχω ξεπεράσει…και τον θυμάμαι πολύ καλά.
-Δεν είναι ο Νοέμβριος;
-Όχι!
-Μα τότε αυτός ποιός είναι;
-Δεν ξέρω
-……
-Ίσως…
-Τι;
-Ίσως να είναι ο Χέρμαν.



Μουσική: In a Sentimental Mood, σύνθεση του Duke Ellington με τον ίδιο και τον John Coltrane από το άλμπουμ Duke Ellington & John Coltrane του 1962