Ελαίας καρπός ευώδης*

Στα μέρη που μεγάλωσα, δεν ευδοκιμούν ελιές. Ίσως αυτός να είναι ο κύριος λόγος που άργησα πολύ να συνδέσω ουσιαστικά το δέντρο με τον καρπό. Για την ακρίβεια η σύνδεση έγινε ακριβώς πριν από τέσσερα χρόνια. Μέχρι τότε, στεκόμουν εκστατικός μπρος στις εικαστικές μορφές των κορμών -αυτό το στριφογυριστό θαύμα- στη μαγική διχρωμία των λογχοειδών φύλλων. Βέβαια απολάμβανα τις βουτιές με ψωμί στο λαδόξιδο της χωριάτικης καθώς και κάθε είδους ελιά: από τις ζαρωμένες θρούμπες μέχρι τις πράσινες για ήρωες, αλλά δε σκεφτόμουν ότι αυτά προέρχονται από το συγκεκριμένο δέντρο. Σκέψη που την κάνω για όλους τους άλλους καρπούς που έστω και μια φορά έχω μαζέψει με τα χέρια μου.

Μέχρι που ένα απόγευμα πριν από τέσσερα χρόνια, χτύπησε η πόρτα και ένας άγνωστος με ρώτησε δισταχτικά αν μπορούσε να μαζέψει τις ελιές που βρίσκονται στο πεζοδρόμιο έξω από το σπίτι. Συμφώνησα αμέσως γιατί σκέφτηκα ότι θα γλιτώναμε από τις πατημένες ελιές στο πεζοδρόμιο και πριν μου πει, “Ξέρεις, είμαι άνεργος οικοδόμος. Για το λάδι της χρονιάς...”. Την επόμενη μέρα -μια συννεφιασμένη Κυριακή- ήρθε νωρίς το πρωί με τον αδελφό του. Έστρωσαν δίχτυ κάτω, έστησαν σκάλα, έπιασαν τα χτένια-μικρές τσουγκράνες- και άρχισαν το μάζεμα χτενίζοντας τα κλαδιά. Τους παρακολουθούσα καπνίζοντας, όταν μού είπε από ψηλά: “Γιατί δε μαζεύεις κι εσύ;” Με είδε που το σκεφτόμουν και επέμεινε, “Ξέρεις τί ωραίες θα γίνουν ξιδάτες;”. Έτσι βρέθηκα στο άλλο δέντρο με τις μεγάλες και άρχισα να μαζεύω όπως ήξερα από μήλα, αχλάδια, κεράσια, κυδώνια και σύκα: μια μια. Τα δύο αδέλφια με κορόιδευαν για το “μια μια” και στο τέλος εκείνοι είχαν γεμίσει ένα μεγάλο τσουβάλι κι εγώ μόλις μια σακούλα.

Φεύγοντας μού έδωσαν συνταγή, αλλά συμβουλεύτηκα και δυο διαδικτυακούς φίλους πριν ξεκινήσω. Βγήκαν καλές την πρώτη χρονιά κι από τότε, τουλάχιστον τις βρώσιμες τις μαζεύω. Κάθε χρόνο και περισσότερες. Φέτος κατάφερα να γεμίσω ένα κάδο 40 λίτρων. Αυτή τη χρονιά τα αδέλφια δε φάνηκαν, όπως όλες τις προηγούμενες για να τους δείξω και να περηφανευτώ για τη σοδειά μου. Ελπίζω να είναι γιατί βρήκαν δουλειά. 

Η συνταγή 

Αφαιρούμε τα φύλλα και τα κοτσάνια που τυχόν έχουν μείνει στις ελιές, τις ξεπλένουμε και στη συνέχεια τις χαράζουμε με κοφτερό μαχαίρι. Διπλό, ει δυνατόν συμμετρικό χάραγμα που προσέχουμε να μη φτάσει μέχρι το κουκούτσι. 

Στη συνέχεια τις βάζουμε σε μια μεγάλη λεκάνη με νερό για δέκα μέρες και φροντίζουμε μέρα παρά μέρα να αλλάζουμε το νερό. Αν μας αρέσουν πικρές, τις αφήνουμε στο νερό οκτώ μέρες. Το μέρος που θα έχουμε τη λεκάνη πρέπει να είναι σκιερό και δροσερό. 

Ανάλογα με την ποσότητα που έχουμε, τις βάζουμε σε μεγάλα βάζα ή σε κάδο που γεμίζουμε με άλμη μέχρι που μόλις να σκεπάζει τις ελιές. Η άλμη γίνεται με χοντρό αλάτι με αναλογία 70-100 γραμμάτια ανά λίτρο. Αν θέλουμε να τις διατηρήσουμε για περισσότερο από ένα χρόνο, βάζουμε μέχρι και 120 γραμμάρια αλάτι σε λίτρο νερού. Τέλος προσθέτουμε ένα στρώμα λαδιού ώστε να μην έρχονται σε επαφή με τον αέρα.  

Λίγες μέρες πριν την κατανάλωση, τις ξεπλένουμε και τις βάζουμε σε βάζο με λάδι. Μπορούμε να προσθέσουμε μυρωδικά ή και ξύδι. Από μυρωδικά έχω δοκιμάσει και συνιστώ το θυμάρι, τα φύλλα δάφνης, ροδέλες λεμονιού και φλούδες από μανταρίνι.

 

The Olive Tree Will Always Be Here from Yatzer on Vimeo.

*ο τίτλος από τους Πέρσες του Αισχύλου, στ. 609 

Το ημερολόγιο ενός ανέργου

Μ’ αυτό το βιντεάκι ξεκινάει μια μεγάλη συλλογική, εθελοντική προσπάθεια που έχει στόχο να αναδείξει το πρόβλημα των ανέργων σε εθνική προτεραιότητα.

Από την Παρασκευή 5 Απριλίου, στις άνεργες και στους άνεργους θα δοθεί ένα βήμα για ν’ ακουστεί η φωνή τους, για να καταγράψουν οι ίδιοι από πρώτο χέρι τα βιώματά τους, να πουν τα προβλήματά τους, να καταγγείλουν, να διεκδικήσουν λύσεις.

Είναι ένα μεγάλο κοινωνικό και ιντερνετικό πείραμα για τη δημιουργία ενός άτυπου αλλά ισχυρού δικτύου υποστήριξης των ανέργων. Περισσότερες λεπτομέρειες θα γίνουν γνωστές τις επόμενες μέρες. Μέχρι τότε, ας βοηθήσει ο καθένας μας να φτάσει το βίντεο αυτό όσο γίνεται πιο μακριά.

Η άνεργη και ο άνεργος μοιάζουν αόρατοι, ίσως κι οι ίδιοι να πιστεύουν ότι είναι καλύτερα έτσι και για τους ίδιους. Πέπλο σιωπής σκεπάζει την ύπαρξη και τα προβλήματά τους. Ήρθε η ώρα να σπάσουμε τη συνωμοσία της σιωπής και να καταγράψουμε το πρόβλημα σε όλες του τις διαστάσεις.

Οι ίδιοι οι άνεργοι έχουν τώρα την ευκαιρία να κάνουν το πρώτο βήμα, να αναλάβουν να γίνουν αφηγητές της περιπέτειάς τους που μας αφορά όλους.

copy paste από το ιστολόγιο του Χριστόφορου Κάσδαγλη

Καπνός

Ένωνα με συρραπτικό τα άδεια πακέτα των τσιγάρων. Ήθελα να φτιάξω ένα φιδάκι τόσο μακρύ που όταν θα το άπλωνα στο δρόμο, ξεκινώντας από το σπίτι, να φτάνει μέχρι το περίπτερο του Γιώργου και της Ντίνας. Το σενάριο έλεγε ότι όταν θα τα κατάφερνα, θα έκοβα το κάπνισμα. Μακροπρόθεσμο σχέδιο αν σκεφτεί κανείς ότι για να το πετύχω θα έπρεπε να καπνίσω γύρω στα 3.000 πακέτα. Πέντε πόντους το πακέτο. Με το σταθερό μου ρυθμό, ενάμισι με δυο πακέτα την ημέρα, σε μερικά χρόνια θα εγκατέλειπα οριστικά τη βλαβερή συνήθεια. 

Πριν λίγο καιρό βρήκα το περίπτερο κλειστό. Κλειστό ήταν και την επόμενη και τη μεθεπόμενη. Κατάλαβα. Τα παιδιά τελικά δεν άντεξαν· έγιναν καπνός. Το “δε βγαίνουμε, δε βγαίνουμε με τίποτα” το έλεγαν άλλωστε από το καλοκαίρι. Ακριβό το ενοίκιο, πεσμένη εδώ και πολύ καιρό η κατανάλωση, οι εταιρείες δεν έδιναν πια καθόλου πίστωση και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, είχαν και συχνές μικροκλοπές. 

Πέρυσι είχε πιάσει στα πράσα ο Γιώργος δυο πιτσιρικάδες, αδέλφια. Δε φώναξε αστυνομία. Κράτησε τα ποδήλατά τους και τους είπε να έρθουν να τα πάρουν με τους γονείς τους. Ήρθαν με τον πατέρα τους, που όταν άκουσε τί έγινε έβαλε τις φωνές. “Ξέρεις ρε ποιος είμαι εγώ; Που θα πεις τους γιους μου κλέφτες!” Άλλη φορά πάλι, πέρασε χρυσοχέρα τσιγγάνα και με ταχυδακτυλουργικά βούτηξε από την Ντίνα ένα κατοστάρι. Έτυχε να περάσω λίγο μετά και τη βρήκα κλαμένη. 

Ήταν πάντα γελαστοί κι οι δυο τους. Όταν έπαιρνα κούτα συνήθως με κερνούσαν καφέ, εσπρεσάκι παγωμένο σε κουτί. Μάπα ήταν, ετοιματζήδικο μα το χαιρόμουν. Το έπινα εκεί, ανοίγαμε κουβέντες, άνοιγα και την κούτα και με το πες πες με τα παιδιά μα και με άλλους πελάτες, έφτανα στη μέση το πρώτο πακέτο. Στέκι κανονικό το περίπτερό τους για τη γειτονιά, ειδικά άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο. Μικροί μεγάλοι περνούσαν και έμεναν πολύ περισσότερο από όσο χρόνο απαιτούσε μια τυπική συναλλαγή. 

Δεν ξέρω τί απέγιναν τα παιδιά. Ίσως να έφυγαν. Το λέω γιατί στην αρχή της κρίσης η Ντίνα, ανέφερε ότι “αν ζόριζαν τα πράγματα” θα πήγαιναν στη Γερμανία, σε μια θεία της που βρισκόταν χρόνια εκεί. Από τον τρόπο πάντως που το έλεγε, καταλάβαινα ότι η πιθανότητα μιας τέτοιας εκδοχής της φαινόταν μηδαμινή. Όπως και στους περισσότερους άλλωστε. Θέλω να ελπίζω ότι έφυγαν τελικά, γιατί δεν μπορώ να τους σκέφτομαι εδώ και τους δυο άνεργους. Βλέπεις πριν δυο χρόνια όταν κάναμε το αφιέρωμα στο ΦΟΒΟ, ο Γιώργος ήταν που είχε γράψει χωρίς δεύτερη σκέψη, με κεφαλαία γράμματα: “ΦΟΒΑΜΑΙ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ & ΤΗΝ ΑΝΕΧΕΙΑ” 

Από τότε που έκλεισαν τα παιδιά, σταμάτησα να θρέφω το φιδάκι. Πήγα αναγκαστικά σε ένα άλλο περίπτερο, δεν είχαν τη μάρκα μου, είπα να δοκιμάσω καπνό και σιγά σιγά τον συνήθισα. Διαπίστωσα μάλιστα ότι κάπνιζα λιγότερο -τουλάχιστο μέχρι να εξοικειωθούν τα δάχτυλα με το στρίψιμο- ήταν και οικονομικότερος σε σχέση με τα τσιγάρα, έμεινα στον καπνό. Και όχι, δε σκέφτομαι να  κόψω το κάπνισμα. Μάλιστα τώρα δα, έπιασα να στρίβω ένα ακόμα...

Το λάθος

-Βρήκα δουλειά!

Ούτε ένα “τι κάνεις;” , μια “καλησπέρα”, ή έστω ένα “γεια”. Πρώτο, μοναδικό και καλύτερο αυτό το θριαμβευτικό “βρήκα δουλειά” στο ακουστικό να σε παρασύρει με την ένταση της εκφοράς του σε ένα κλίμα ευφορίας ανάλογο με το δικό του.

Τρεις βδομάδες πριν στο Ελ. Βενιζέλος με κατασταλαγμένη την πίκρα ενός χρόνου ανεργίας και δώδεκα σε άσχετες, κακοπληρωμένες δουλειές, μονολογούσε: “Ευτυχώς δεν είναι το παλιό αεροδρόμιο...αυτό δεν θα το άντεχα.”

Ήξερα- μου το είχε πει πολλές φορές- ότι όταν ήταν παιδί είχαν χαιρετίσει στο παλιό ανατολικό αεροδρόμιο τον πατέρα του που έφευγε μετανάστης. Σαν να τον στοίχειωνε αυτή η σκηνή, επανερχόταν διαρκώς με διάφορες αφορμές δίνοντας κάθε φορά κι ένα ακόμα στοιχείο. Το φουστάνι της μάνας του, το απορημένο βλέμμα του μικρού του αδελφού που άλλαζε αγκαλιές, τη θολή πίσω από τα δάκρυα εικόνα του πατέρα του να του λέει σοβαρά: “Από σήμερα εσύ είσαι ο άντρας του σπιτιού”.

Μερικά χρόνια αργότερα τον πατέρα ακολούθησε όλη η οικογένεια. Στριμώχτηκαν σε δύο δωμάτια- κουζίνα, στην Αστόρια των Ελλήνων, με το τραίνο που περνούσε δίπλα να τραντάζει τα τζάμια μέρα νύχτα. Εκεί- πάντα δουλεύοντας - έβγαλε το γυμνάσιο, το λύκειο, το πανεπιστήμιο. Μόλις τελείωσε και τα μεταπτυχιακά κι ενώ τον περίμεναν καλές δουλειές, επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα.

Κανονική θητεία και αμέσως μετά αναζήτηση δουλειάς. Πάντα έβρισκε. Ποτέ όμως στο αντικείμενό του. Δώδεκα χρόνια, δεν έχασε την ελπίδα και συνέχιζε να προσπαθεί. Με το πάθος του Έλληνα αλλά με την ευθύτητα του Αμερικάνου. Πέρυσι τον Οκτώβρη έχασε την τελευταία δουλειά. Ένας χρόνος αγωνίας με άπειρες αιτήσεις, βιογραφικά, συνεντεύξεις. Τίποτα.

Εδώ και δύο βδομάδες δουλεύει σερβιτόρος σε ένα καλό restaurant στο Manhattan. Είναι ευχαριστημένος από τις αποδοχές του. Είναι σαφώς πολύ καλύτερες από τότε που δούλευε στο ίδιο, όντας φοιτητής αρχαιολογίας, στη λάντζα τα Σαββατοκύριακα και τα καλοκαίρια.

Τις Τετάρτες που έχει ρεπό φαντάζομαι ότι θα πηγαίνει από το πρωί στο Metropolitan. Θα περνάει ώρες ατέλειωτες στις αίθουσες με την αρχαία ελληνική τέχνη και θα αναρωτιέται πού έκανε λάθος.

Μουσική: Fujiyama σύνθεση του Dave Brubeck, αν και είμαι σίγουρος ότι ο ξενιτεμένος φίλος θα προτιμούσε το soundtrack της ιστορίας του να είναι αυτό.

Η εικόνα, χάλκινο ειδώλιο του 6ου π.Χ αιώνα από εδώ.