Με
αφορμή την χθεσινή αιφνιδιαστική
ανακοίνωση
του Πάπα Βενέδικτου του 16ου -που κατά
τα φυσικά φαινόμενα που ακολούθησαν
μάλλον δεν μπορεί να χαρακτηριστεί
κεραυνός
εν αιθρία- ότι πρόκειται να παραιτηθεί
στις 28 Φεβρουαρίου επικαλούμενος λόγους
υγείας, έγινε γνωστή η πιο χαρακτηριστική περίπτωση παραίτησης προκαθήμενου της Αγίας Έδρας, εκείνη του Κελεστίνου του 5ου το
1294.*
Ο
Pietro Angelerio και μετέπειτα Πάπας Κελεστίνος
ο 5ος, μοναχός από τα 17 του χρόνια,
ενδέκατος και προτελευταίος γιος ενός
αγρότη από την επαρχία Lavoro
της
Ιταλίας, γεννήθηκε το 1215.
Στις 5 Ιουλίου του 1294 κι ενώ ο Παπικός
θρόνος ήταν κενός για δυο χρόνια υπέκυψε
στις ισχυρές πιέσεις που δέχτηκε από
καρδινάλιους και τους βασιλείς Κάρολο
τον 2ο της Νάπολης και Ανδρέα, της
Ουγγαρίας και ανήλθε στον παπικό θρόνο
σε ηλικία 79 ετών.
Ανάμεσα
στις παπικές
βούλλες που
εξέδωσε, δύο παρουσιάζουν ιδιαίτερο
ενδιαφέρον. Με τη πρώτη επιβεβαίωνε
απόφαση του Πάπα Γρηγορίου του 9ου
(1271-1276) που όριζε να κλείνονται οι
καρδινάλιοι στο κογκλάβιο
για την εκλογή νέου πάπα και με τη δεύτερη
αναγνώριζε το δικαίωμα σε κάθε πάπα στο
μέλλον να μπορεί να παραιτείται του
αξιώματός του. Πέντε μήνες και εννέα
μέρες μετά την ενθρόνισή του στην κορυφή
της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, στις 13
Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, έκανε χρήση
αυτού του δικαιώματος και παραιτήθηκε
για να επιστρέψει στην “γαλήνη
και την παρηγοριά” της
μοναχικής ζωής.
Η
ανακοίνωση της παραίτησής του έλεγε:
"We,
Celestine, Pope V, moved by legitimate reasons, that is to say, for
the sake of humility, of a better life and an unspotted conscience,
of weakness of body and of want of knowledge, the malignity of the
people, and personal infirmity, to recover the tranquillity and
consolation of our former life, do freely and voluntarily resign the
pontificate, the place, the dignity, occupation, and honors of which
we expressly renounce, and we give full and free faculty to the
college of cardinals canonically to elect a pastor of the Universal
Church."
Ο
επόμενος Πάπας, ο Βονιφάτιος ο 7ος
εκλέχτηκε για πρώτη φορά μετά από
συνεδρίαση του κογκλάβιου,
κεκλεισμένων των θυρών. Η Καθολική
εκκλησία αγιοποίησε τον Κελεστίνο το
1313, δεκαεπτά χρόνια μετά το θάνατό του. Κανένας άλλος Πάπας στη συνέχεια δεν πήρε το όνομα Κελεστίνος.
*
Η
προηγούμενη αυτής του Βενέδικτου
παραίτηση Πάπα ήταν του Γρηγόριου ΙΒ΄
το 1415, μόνο που εκείνη οφειλόταν σε όλως
συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία
κι ήταν αποτέλεσμα πολιτικών
αποφάσεων και συμβιβασμών.
Αφορμή
για το ποστ στάθηκε η μινιατούρα του
15ου αιώνα που εικονίζει τον Πάπα Κελεστίνο
να προσεύχεται γονατιστός, που βρήκα
εδώ.