Το Τραύμα

Πρῶτον δε χρή τόν τρωματίην σκοπεῖσθαι*

Στη θέα του τραύματος -ειδικά όταν είναι φοβερό- είτε αποστρέφεις αυτόματα το βλέμμα, είτε στέκεσαι ασάλευτος απέναντί του· η σάρκα χωρίς το ντύμα της, γυμνή από δέρμα και χαίνουσα ως το κόκκαλο, το αίμα αναβλύζον και λαμπερό, μαγνήτης. Ή φεύγεις τρέχοντας λοιπόν, ή στέκεις έκθαμβος, ενώ το ουσιαστικό, το επείγον, είναι -αν και όπως μπορείς- να βοηθήσεις τον πάσχοντα.

Καθισμένος με την πλάτη στο αλμυρίκι, τα πόδια λυγισμένα, τα χέρια απλωμένα για στήριξη και το πρόσωπο ήρεμο, χωρίς την ελάχιστη σύσπαση πόνου, στραμμένο προς τη μεριά της θάλασσας. Αν δεν κρέμονταν όλη η γάμπα -ο τρομερός γαστροκνήμιος- μέχρι τον Αχίλλειο τένοντα, στάζοντας αίμα στην άμμο, θα έλεγες ότι ο γέροντας είχε καθίσει να ξαποστάσει. Ευθυτενής και γαλήνιος αγναντεύοντας τη γραμμή του ορίζοντα, ανάμεσα στις ομπρέλες της οργανωμένης παραλίας. Δίπλα ακριβώς στις κακοκομμένες παραφυάδες του δέντρου που όργωσαν άγρια τη σάρκα του.

Οι γύρω ξαπλώστρες άδειασαν με θαυμαστή ταχύτητα. Η νωχελική, επιμελής επάλειψη με αντηλιακό σταμάτησε απότομα. Φύρδην μίγδην χώθηκαν τα απλωμένα υπάρχοντα στις τσάντες. Στα χέρια πήραν σαγιονάρες, πέδιλα και βατραχοπέδιλα και απομακρύνθηκαν σαν να είχε σκάσει βόμβα δίπλα τους· τρέχοντας άτσαλα στην άμμο για να βρεθούν μακριά από το σημείο της πτώσης και κυρίως τη θέα του νύσσοντος τραύματος, που θα έλεγες ότι προκλήθηκε σε εμπόλεμη ζώνη.

Με σφιγμένα δόντια, η νοσηλεύτρια που ειδοποιήθηκε, καθάρισε επιπόλαια το τραύμα. Όταν σήκωσε την ξεσκισμένη σάρκα για να τη τοποθετήσει στη θέση της, δυο από αυτούς που δε λάκισαν άτακτα, παρηγορούσαν τον γέροντα με ένα ποτήρι νερό και δυο χτυπήματα στον ώμο. Εκείνος ατάραχος σήκωσε τη μπλούζα του, έστριψε λίγο τον κορμό και αποκάλυψε στα πλευρά μια παλιά κακοραμμένη ουλή. “Το 54 χτύπησα στο καράβι. Ήμασταν στα ανοιχτά του Βισκαϊκού και ο πρώτος μηχανικός πρώτα έριξε τσίπουρο στην πληγή κι ύστερα την έσιαξε με τη σακοράφα που είχε ο μάγειρας για να ράβει την κοιλιά του αρνιού το Πάσχα. Μέχρι να φτάσουμε στη Φορταλέζα είχε κλείσει.”

Το ασθενοφόρο έφτασε αθόρυβα μια ώρα αργότερα και πάρκαρε στην είσοδο της παραλίας. Εκείνη τη στιγμή κάποιος από τους λακίσαντες, μακριά από το σημείο του τραυματισμού, αραχτός σε άλλη ξαπλώστρα αγόρευε: “Να μείνουν στη χώρα τους να πολεμήσουν. Που μάθανε και μας κουβαλιούνται εδώ”. Αν δεν επέμεναν έντονα νοσηλεύτρια και τραυματιοφορείς, ο γέροντας ναυτικός, ήταν ικανός να πάει μέχρι την είσοδο με τα πόδια. Κούτσα κούτσα, αλλά ευθυτενής και χωρίς την παραμικρή σύσπαση πόνου στο πρόσωπό του.

*Ιπποκράτης, Περὶ τῶν ἐν κεφαλῇ τρωμάτων

Φωτο: Florian Müller

My good friend Roosvelt

Σαντιάγο Κούβα

6 Νοεμβρίου 1940

Kύριο Φρανκλίνο Ρούσβελτ, πρόεδρο των ΗΠΑ

Καλέ μου φίλε Ρούσβελτ, δεν ξέρω καλά Αγγλικά αλλά ξέρω αρκετά ώστε να σου γράψω. Μού αρέσει να ακούω ραδιόφωνο και είμαι πολύ χαρούμενος γιατί άκουσα ότι θα είσαι πρόεδρος για μια ακόμα θητεία. Είμαι δώδεκα χρόνων. Είμαι αγόρι αλλά σκέφτομαι πολύ, αλλά δεν σκέφτομαι ότι γράφω στον πρόεδρο των ΗΠΑ. Αν θέλεις, στείλε μου ένα πράσινο αμερικάνικο χαρτονόμισμα των δέκα δολαρίων στο γράμμα σου γιατί ποτέ δεν έχω δει ένα πράσινο αμερικάνικο χαρτονόμισμα των δέκα δολαρίων και θα ήθελα να έχω ένα.

Η διεύθυνσή μου είναι κ. Φιντέλ Κάστρο, Κολέγιο Ντολόρες, Σαντιάγο, επαρχία Οριέντε Κούβα.

Δεν ξέρω πολλά αγγλικά αλλά ξέρω πάρα πολλά Ισπανικά και υποθέτω ότι εσύ δεν ξέρεις πολλά Ισπανικά, αλλά ξέρεις πολλά Αγγλικά γιατί είσαι Αμερικάνος αλλά εγώ δεν είμαι Αμερικάνος. 

Σε ευχαριστώ πολύ. Γειά σου. Ο φίλος σου Φιντέλ Κάστρο.

Αν θέλεις σίδερο για να φτιάξεις τα πλοία σου, θα σου δείξω τα μεγαλύτερα μεταλλεία σιδήρου στη χώρα. Είναι στο Μαγιαρί της επαρχίας Οριέντε. 

Ο νεαρός Φιντέλ Κάστρο την εποχή εκείνη, έκανε μαθήματα αγγλικών και σε ένα βιβλίο είχε δει εικόνες αμερικανικών νομισμάτων. Φαίνεται ότι το δεκαδόλαρο τον εντυπωσίασε τόσο πολύ που έγραψε την παραπάνω επιστολή και την έστειλε στον πρόεδρο των ΗΠΑ ζητώντας του να τού στείλει ένα “πράσινο αμερικάνικο χαρτονόμισμα των δέκα δολαρίων”. 

Λίγο καιρό μετά, ένα πρωί φτάνοντας στο σχολείο, διαπίστωσε ότι όλοι συζητούσαν κατάπληκτοι για το γεγονός της ημέρας: το γράμμα που είχε φτάσει από τις ΗΠΑ, με αποστολέα τον ίδιο τον πρόεδρο Ρούσβελτ. Παραλήπτης του ήταν βέβαια ο Φιντέλ. 

Ωστόσο η προεδρική επιστολή δεν περιείχε το πολυπόθητο χαρτονόμισμα. Ορισμένοι αστειευόμενοι είπαν αργότερα ότι ίσως αν ο πρόεδρος Ρούσβελτ του είχε στείλει τελικά εκείνο το δεκαδόλαρο που είχε ζητήσει όταν ήταν παιδί, ο Φιντέλ, μεγαλώνοντας, δεν θα δημιουργούσε τόσους πονοκεφάλους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Φιντέλ Κάστρο συμπληρώνει σήμερα τα 90 του χρόνια. Γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου του 1926 , στο αγρόκτημα Μπριάν της επαρχίας Οριέντε.