Η μαχαίρα

Το Δικαστικό Μέγαρο Ηρακλείου ένα νεοκλασικό- χωρίς μεγάλες αξιώσεις – κτίριο, επιεικώς θα έλεγε κανείς ότι φέρει την πατίνα του χρόνου. Ουσιαστικά όμως έχει εγκαταλειφθεί στη αναπόφευκτη φθορά αλλά και σε ασελγείς εικαστικές παρεμβάσεις αγνώστων.

Μπροστά στη δευτερεύουσα είσοδο, από τη μεριά της πλατείας με τα αιωνόβια δέντρα και τα παρκαρισμένα μηχανάκια, ένα στρώμα φρέσκες γόπες που καπνίζουν μισοπατημένες. Τις παλιές τις παρέσυρε η δυνατή μπόρα της προηγούμενης μέρας. Η πληθωρική νεραντζιά δίπλα στην είσοδο φορτωμένη με καρπούς και άνθη καλύπτει με το άρωμά της τους καπνούς των βιαστικών μισών τσιγάρων που οι περισσότεροι ανάβουν πριν μπουν στο κτίριο.

Τους δικηγόρους τους ξεχωρίζεις αμέσως από τα ομοιόμορφα κοστούμια, τους μάρτυρες και κυρίως τους κατηγορούμενους από το ανήσυχο βλέμμα. Άτομα με αναπηρία αγκομαχούν στις σκάλες για τον πρώτο όροφο. Η επιβλητική μπρούτζινη χειρολαβή γυαλίζει στο πάνω μέρος της ενώ στο κάτω, ένα μαύρο στρώμα βρωμιάς και λίπους έχει αποτεθεί με το χρόνο.

Στο πινάκιο η πλειονότητα των ονομάτων φυσικά λήγει σε –ακης. Παραβάσεις άγνωστων νόμων κρύβονται για τους μη ειδικούς πίσω από αριθμούς. Οι μόνες κατανοητές για τους κοινούς θνητούς αυτές που περιγράφονται: παράνομη κατοχή όπλου, εξύβριση, προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, πάλι παράνομη κατοχή όπλου, προμήθεια και χρήση ναρκωτικών, ενδοοικογενειακές απειλές.

Γυναικοκρατούμενο το τριμελές. Η πρόεδρος, μαέστρος της όλης διαδικασίας με φωνή καμπάνα που ηχεί πάνω από το βόμβο του διαδρόμου, την κίνηση του κεντρικού δρόμου και τους εντός ψιθύρους, επιβάλλεται στην αίθουσα που γεμίζει κι αδειάζει ανάλογα με την υπόθεση που εκδικάζεται.

Με σταθερό ρυθμό αναγγέλλει υποθέσεις, καλεί μάρτυρες και κατηγορούμενους, «Πλησιάστε κύριε», «Πληρώσατε τις οφειλές;», «Τακτοποιήσατε τις εκκρεμότητες;» «Μάλιστα, τυπικά δεκτή η έφεση», «επόμενη υπόθεση…δεν είναι παρών;…την κρατάμε για λίγο» . Ανασύρει φακέλους από τη στοίβα μπροστά της, τους αναταξινομεί, ανάλογα με το κλείσιμο μιας υπόθεσης, την αναβολή της ή την εξέτασή της αργότερα στην ίδια συνεδρίαση. Έχει ένα καλό λόγο, κυρίως καθησυχαστικό για όλους τους σαστισμένους που την κοιτάζουν με αγωνία χωρίς να έχουν καταλάβει ότι ξεμπέρδεψαν επιτέλους. «Όλα καλά, αθώος, μην ανησυχείτε καθόλου, τελειώσατε.»

Κάποια στιγμή το χώρο μπροστά στην έδρα, καταλαμβάνει μια ολόκληρη γειτονιά και συγγενείς που μπήκαν στη μέση για να σώσουν γυναίκα και τέσσερα παιδιά από έξαλλο σύζυγο και πατέρα που μπούκαρε στο σπίτι με «τη μαχαίρα του» απειλώντας ότι θα τους σφάξει όλους.

Το ζεύγος, σε διάσταση πλέον, είναι συνομήλικοι, πενηντάρηδες, μόνο που εκείνη πρόωρα γερασμένη, φαίνεται τουλάχιστον δέκα χρόνια μεγαλύτερη. Αν έψαχνε κανείς τις ρίζες της θα τις ανακάλυπτε κάπου στα χρόνια του Μίνωα: το προφίλ της θυμίζει τις γαλάζιες κυρίες της γνωστής τοιχογραφίας, χωρίς όμως το περίτεχνο χτένισμά τους. Τα μαλλιά της είναι τραβηγμένα, τα χαρακτηριστικά της είναι τραβηγμένα, πατόκορφα ντυμένη στα μαύρα. Οι απαντήσεις της ψίθυροι και προκύπτουν μόνο συμπερασματικά από τις ερωτήσεις και τα σχόλια της Προέδρου. «Πόσα χρόνια είσαστε παντρεμένοι;... Φαντάζομαι τι θα τραβήξατε είκοσι έξι χρόνια με αυτό τον άνθρωπο! …Ήταν πάντα βίαιος;... Μην προσπαθείτε τώρα να τον δικαιολογήσετε…Έφυγε από το σπίτι;…Επιτέλους!»

Ειρωνεία της τύχης ή θεία δίκη για τον κατηγορούμενο η σύνθεση της έδρας. Συρρικνωμένος στέκεται στο εδώλιο χωρίς το μαχαίρι της δύναμής του. Αδύναμος όσο τα παρ` ολίγον θύματα. Το κεφάλι κάτω και η ουρά στα σκέλια. Ποιός ξέρει αν πρόκειται για ειλικρινή μεταμέλεια ή για ρητή εντολή του συνηγόρου;

Έχει καταπιεί τη γλώσσα του κι ότι ψελλίζει είναι δικαιολογίες που αντικρούει πάραυτα και τσεκουράτα η Πρόεδρος. «Πρέπει να δώσετε αποζημίωση στην οικογένεια σας για ότι τους έχετε κάνει…Ποια κακιά στιγμή μου λέτε όταν απειλείτε με μαχαίρι; …Μικρό είναι ένα μαχαίρι με λάμα δεκαπέντε εκατοστά;… Τι θα πει μια φορά έγινε; Πού νομίζετε ότι ζείτε;»

Συνοπτικές και συντονισμένες οι ιδιαίτερες συζητήσεις των δικαστών καλύπτονται από σελίδες Α4. Η εισαγγελέας λιτή και μονολεκτική. Η ετυμηγορία ανακοινώνεται από την Πρόεδρο, «Ένοχος, χωρίς ελαφρυντικά» και συνοδεύεται από την ποινή και μια αυστηρή προειδοποίηση: «Θα είσαστε πολύ προσεκτικός… να μη σας ξαναδώ εδώ μέσα!».

Βγαίνοντας από την κεντρική είσοδο στην οδό Καλοκαιρινού, αριστερά λίγο πιο κάτω αρχίζουν οι βιτρίνες με τα μαχαίρια. Μικρά εξωτικά σουβενίρ για ξένους και έλληνες τουρίστες. Οι λαβές από ξύλο ελιάς, οι λάμες από ανοξείδωτο ατσάλι. Πάνω τους χαραγμένοι χάρτες της Κρήτης και μαντινάδες. " Είμαι μαχαίρι κρητικό /όπλο τιμής και ανδρείας/μα είμαι και ενθύμιο /παντοτινής φιλίας." Δίπλα σε αυτά, άλλα μεγαλύτερα μαχαίρια φιγουράρουν απειλητικά με καμπυλωτές λάμες και οδοντωτή κόψη.

Στο περίπτερο απέναντι οι τίτλοι στα πρωτοσέλιδα των τοπικών εφημερίδων κραυγάζουν ένα άγριο φονικό. «Κατακρεουργημένος 47 χρονος στο Μασταμπά…τουλάχιστον δέκα μαχαιριές» αναφέρει ένας υπότιτλος. Δύο μέρες αργότερα, ακούω τυχαία συζήτηση στο δρόμο: « όιιι με μαχαίρα, με τσεκούρι τον ήφααν…»

Υποσημείωση: 1.Το χ στη μαχαίρα του τίτλου κι όπου αλλού αναφέρεται στο κείμενο, προφέρεται παχύ.

2. Η σημερινή ανάρτηση είναι φυσικά αφιερωμένη στον αγαπητό xasodiki

Μουσική :Why του Τούρκου Omar Faruk Tekbilek από το δίσκο Tree of Patience