Από το αχ

Τα παιδιά, καλά. Η ίδια κι ο άντρας της, το ίδιο. Η δουλειά τους, κουτσά στραβά, πηγαίνει. Σαφώς λιγότερη -“πάνε οι καλές εποχές”- αλλά τα φέρνουν βόλτα. Ενώ χαμογελούσε, της ξέφευγαν αναστεναγμοί. Καταλάβαινα ότι υπήρχε κάτι που τη βάραινε. Όχι το βάρος που κουβαλάμε όλοι μας πλην των αναίσθητων· κάτι άλλο. Είχα το θάρρος -φίλοι από παιδιά βλέπεις- να τη ρωτήσω στα ίσια.

-“Ο αδελφός του πατέρα μου έκανε απόπειρα πριν μερικούς μήνες” είπε με μια ανάσα κοιτώντας με στα μάτια και ύστερα κατέβασε το κεφάλι.

Δέκα λέξεις όλες κι όλες, να σε φέρνουν αντιμέτωπο με μια άγρια πλευρά της κρίσης που δεν είχες καν σκεφτεί ότι υπάρχει. Ακούς, διαβάζεις κάθε μέρα, τρία χρόνια τώρα για αυτοκτονίες. Δε σου χρειάζονται στατιστικά. Το ξέρεις καλά, το νιώθεις ότι υπάρχει μεγάλη αύξηση. Μόνο και μόνο επειδή τίποτα δεν αναφέρουν τα κανάλια, είσαι σίγουρος ότι το πρόβλημα είναι τεράστιο. Για τις απόπειρες όμως ποιός μιλάει; Ούτε οι επίσημες στατιστικές μπορούν να τις καταμετρήσουν και σπάνια μαθαίνεις για αυτές. Έτσι, δεν μπορείς να υπολογίσεις τον αριθμό αυτών των “περιστατικών” κι ούτε κατά διάνοια μπορείς να φανταστείς το  “μετά” μιας απόπειρας.

Δε ρώτησα ούτε πώς, ούτε γιατί. Μόνη της μού μίλησε για τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος. Τον πρόλαβαν στο παρά πέντε κι από τότε, ζουν με την αγωνία. Γιατί το πρόβλημα συνεχίζει να υπάρχει. Έτσι, είναι στην τσίτα όλη η οικογένεια. Τον προσέχουν με βάρδιες. Όσο γίνεται πιο διακριτικά. Τρέμουν στην ιδέα ότι μπορεί να το επαναλάβει και την ίδια στιγμή προσπαθούν να το παίξουν άνετοι. Ό,τι τάχα ήταν μια κακιά στιγμή που πάει, πέρασε. Η γυναίκα του δεν κλείνει μάτι τα βράδια. Μουσκεύει το μαξιλάρι, πνίγει το αχ της και μετράει άυπνη τις ανάσες του μέχρι το πρωί. Εκείνος πάλι ντρέπεται. Γιατί απέτυχε; Γιατί νιώθει ότι τους φόρτωσε τόσο μεγάλο βάρος; Ποιός μπορεί να απαντήσει με σιγουριά;

Την ακούω χωρίς να λέω κουβέντα και στην ξαφνική της ερώτηση “Πιστεύεις ότι υπάρχει κόλαση;” δεν ξέρω αν και τί πρέπει να απαντήσω. Μα έχει έτοιμη την απάντηση: “Υπάρχει, κι εκεί θα πάνε από το “αχ” αυτής της γυναίκας που πλαγιάζει κάθε βράδυ με τον άντρα της και είναι σαν να πλαγιάζει με νεκρό.”

το σκίτσο του Henry Moore από εδώ   

το ποστ αναδημοσιεύτηκε στο tvxs

Ο Επικήδειος

Πατέρα, σύντροφε

Γεννήθηκες με ένα πειρασμό: να αλλάξεις τον κόσμο. Και δεν καταλάβαινες ότι αυτός ο κόσμος είναι πολύ κακός για να είναι οριστικός. Περπάτησες ναρκοθετημένες δεκαετίες. Τις πτήσεις και τελικά τις πτώσεις της γενιάς σου. Μα άντεχες. Ξόδεψε ολόκληρη την περιουσία σου, το πεπεδευμένο μυαλό σου σε ιδέες ευγενικές για ουράνια τόξα· αλλά ήρθαν οι καταιγίδες. Μα άντεχες. Αυτό που πίστευες το θεώρησες αθάνατο κι ανθεκτικό, ενώ αυτό αποδεικνόταν θνητό και ευάλωτο. Μα άντεχες. Κάθε φορά που χάναμε είχες τη φούρια των προσεχών αγώνων  των μελλοντικών ρεβάνς, αλλά ξαναχάναμε. Μα άντεχες... 

Το όραμά σου παρέμενε πάντα ως κάποτε, ως προσδιορισμός της επιθυμίας σε επόμενο χρόνο· σίγουρα μακρινό. Μα άντεχες. Έβαζες το αυτί σου στο πονεμένο έδαφος της ανθρωπότητας άκουγες θορύβους, άκουγες προετοιμασίες πολυπόθητων πράξεων και μετά σιωπή. Μα άντεχες. Τέτοιες μέρες να σε πολιορκούν χρόνια τώρα κι εσύ να αντέχεις. Όπως το καλοκαίρι στην πλατεία Συντάγματος που εισχωρούσες στις νεανικές παρέες κάθε βράδυ και αναβάπτιζες το χρόνο σε στιγμές που δε θυσιάστηκαν ακόμα. Τότε έλεγες: "Όλα είναι μπροστά". 

Όμως πατέρα ο καιρός αποσύρθηκε. Μετατράπηκε σε ένα ακόμα παρελθόν  σε ένα ακόμα τέλος. Στο πιο σκληρό κι επικίνδυνο τέλος. Αυτό πατέρα δεν το άντεξες. Σου ήταν αδιανόητο να σκοτώνουν την ελευθερία, τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια. Σου ήταν αδιανόητο να ορθώνουν γύρω μας τον κλοιό του πιο σκληρού οικονομικού και κοινωνικού απαρχάιντ. Σου ήταν αδιανόητο να εκχωρούν την ανεξαρτησία και να παραδίδουν τα κλειδιά την πατρίδας μας. Σου ήταν αδιανόητο η Ελλάδα να μην αναγνωρίζει τα παιδιά της. Και τα παιδιά της να μην αναγνωρίζουν την Ελλάδα. Σου ήταν αδιανόητη η κτηνωδία του καπιταλισμού να περιδιαβαίνει τις ζωές μας και γύρω μας να μην συμβαίνει τίποτα. Ή σχεδόν τίποτα. 

Και τότε πήρες την απόφασή σου. Αποφάσισες να γίνεις ο φόβος, ο θάνατος, η μνήμη η ανήμερη, ο καημός της χαλασμένης μας ζωής. Αποφάσισες να πολιορκήσεις το "κοίταζε τη δουλειά σου". Αποφάσισες να θρυμματίσεις τον ύπνο μας. Αποφάσισες τα λόγια σου να γίνουν σφαίρες αμέτρητες στους αδιάφορους διαβάτες. Κι είναι αυτός ο λόγος  πατέρα που η πράξη σου είναι βαθύτατα πολιτική. Η απόφασή σου δεν αποτελεί παρά "το σπάραγμα μιας ζωής που ζητάει ζήσει", όπως γράφει ο Ρίτσος. Κι είναι αυτός ο λόγος  πατέρα που η πράξη σου είναι έξοχα ποιητική. Ήρθε τώρα η ώρα των λογαριασμών. Εσύ τον πλήρωσες με τη θυσία σου. Τώρα, είναι η ώρα η δική μας. 

Πατέρα, είναι τόσοι πολλοί σήμερα εδώ γιατί δεν πρέπει να χαθεί ούτε ένα τόσο δα ξέφτι από την προσδοκία σου. Είμαστε τόσοι πολλοί σήμερα εδώ για να πάρουμε το κομμάτι που μας αναλογεί από το όνειρό σου. Είμαστε τόσοι πολλοί σήμερα εδώ για να πολλαπλασιάσουμε το όνειρο αυτό που τώρα κουβαλάμε πιο βαριά γιατί με την απουσία σου λιγοστεύουν οι πλάτες. Είμαστε τόσοι πολλοί σήμερα εδώ γιατί όπως έγραφε το σημείωμα ενός νέου εκεί στην πλατεία Συντάγματος "είμαστε έντεκα εκατομμύρια ζωντανοί και το όνομά μας είναι αντίσταση."


...τη ζωή σου, τη μάνα, το ξέρεις δε μας αφήνεις μετέωρες. Έχουμε πάντα στο μυαλό μας εκείνο το τελευταίο σου βλέμμα  και θα είναι το απάγκιο μας όταν αγριεύουν οι μέρες και μας απειλούν. 

Σύντροφε, πατέρα, μεγάλωσα πια και με αναγκάζεις να μάθω ξανά τις συλλαβές. Να βάλω τα άρθρα, να φτιάξω τις προτάσεις. Να ξαναψελίσω τον κόσμο. Να ανασυνθέσω τον ορίζοντα και να τον ξαναταξιδέψω. Αλλά όχι με μεσίστιες σημαίες, γιατί όπως εσύ μου υπογράμμισες στο τελευταίο βιβλίο που μου χάρισες, στις 15 του Μάρτη και ζήτησες να γίνει το ευαγγέλιό μου, η δίκη του τυράννου είναι η εξέγερση, η απόφαση είναι η ανατροπή της εξουσίας του, η ποινή,  αυτή που απαιτεί η ελευθερία του λαού. Οι λαοί δεν κρίνουν όπως τα δικαστήρια δεν εκδίδουν καθόλου αποφάσεις. Οι λαοί ρίχουμε κεραυνό. 

Ο επικήδειος που εκφώνησε η Έμμυ Χριστούλα, σήμερα στην κηδεία του πατέρα της Δημήτρη Χριστούλα,  στο Α νεκροταφείο. 

Ο ήχος του όπλου

Τον περασμένο Δεκέμβρη είχα δει αυτόν τον άνθρωπο σωριασμένο στο πεζοδρόμιο της Β. Σοφίας, με το ένα χέρι απλωμένο στην καλοσύνη των ξένων, ούτε πενήντα μέτρα από την είσοδο της Βουλής. Τότε είχα σκεφτεί αφελώς ότι όσο αποκομμένοι κι αν είναι από την πραγματικότητα οι ταγοί του Έθνους, δεν μπορεί, στο δρόμο προς ή από τη Βουλή, κάποια στιγμή θα έπεφτε το μάτι τους σε αυτόν τον άνθρωπο.

“Οι αυτόχειρες, όταν καταφέρουν να υπερβούν το φοβερό ένστικτο της αυτοσυντήρησης, αναζητούν ένα χώρο οικείο και απομονωμένο... Αρκετοί, που είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους άντρες, θέλοντας προφανώς να δούνε το θάνατό τους, πυροβολούνται στο δεξιό κρόταφο, όρθιοι κοιτάζοντας στον καθρέφτη του μπάνιου, στη στάση που συνήθως ξυρίζονται” είχα ακούσει να λέει πριν από χρόνια ο ιατροδικαστής Φίλιππος Κουτσάφτης. Θυμήθηκα τα λόγια του σήμερα, καθώς η πρώτη είδηση της ημέρας ήταν η αυτοκτονία ηλικιωμένου στις 9 η ώρα το πρωί στην πλατεία Συντάγματος.

«Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία και οι επιδημιολογικές μελέτες καταδεικνύουν μια σημαντική αύξηση σε ποσοστά αυτοκτονιών στην Ελλάδα, η οποία αγγίζει το 40%» είχε επισημάνει ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος σε σχετικό ερώτημα που είχε κατατεθεί στη Βουλή. Η δε Ελένη Μπεκιάρη, εκπρόσωπος της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Κλίμακα, έχει δηλώσει: “Όπως προκύπτει από τα στοιχεία για τις αυτοκτονίες που συγκεντρώνουμε στο πλαίσιο της λειτουργίας της γραμμής 1018, οι περισσότεροι από τους υποψήφιους αυτόχειρες, αντιμετωπίζουν χρέη, ανεργία ή σοβαρά οικονομικά προβλήματα”.

Ο ηλικιωμένος αυτόχειρας σήμερα το πρωί έβαλε τέλος στη ζωή του με μια σφαίρα στο κεφάλι. Για την τέλεση της πράξης δεν επέλεξε ούτε έναν οικείο χώρο, ούτε έναν απομονωμένο, αλλά την πλατεία Συντάγματος και μάλιστα σε ώρα αιχμής. Τα αίτια που τον οδήγησαν σε αυτή την πράξη δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστά.

“Μπορεί ο άνθρωπος να είχε  οικογενειακά προβλήματα, ψυχολογικά προβλήματα, προβλήματα υγείας, ένα σωρό προβλήματα. Ακόμα όμως και σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμα και στις περιπτώσεις που δεν χρωστάς ούτε σε τοκογλύφους ούτε πουθενά, μπορείς να έχεις μια ζωή ψυχολογικά προβλήματα, αλλά να είναι ο παράγοντας κρίση εκείνος που γίνεται ο καταλύτης για να αυτοκτονήσεις, να είναι το ευρύτερο περιβάλλον της κρίσης που μετατρέπει μια ενδιάθετη τάση σε πράξη. Μετριέται όμως αυτό; Δεν μετριέται. Οπότε ας μην σπεκουλάρουμε πάνω στους λόγους για τους οποίους αυτοκτονούν οι άνθρωποι.” έγραφε πριν από μερικές μέρες ο Old Boy.

Δεν θέλω να σπεκουλάρω πάνω στα αίτια του θανάτου αυτού του ανθρώπου, μα δεν μπορώ να μην  σκεφτώ ότι η επιλογή του χώρου δεν πρέπει να ήταν τυχαία. Ο ηλικιωμένος δεν επέλεξε να δει ο ίδιος τον θάνατό του- όπως αρκετοί άλλοι αυτόχειρες- μπροστά στον καθρέφτη. Διάλεξε την πολυσύχναστη πλατεία για να δουν -εντός κι εκτός εισαγωγικών, κυριολεκτικά και μεταφορικά- τον θάνατό του όσο το δυνατόν περισσότεροι. Με αυτόν τον τρόπο η αυτοκτονία του δεν θα συναθροιστεί βιαστικά με όλες τις άλλες που αυξάνουν τα ποσοστά, αλλά θα ξεχωρίσει από το σωρό και μπορεί να λειτουργήσει συμβολικά.

Ακόμα, ο αυτόχειρας πριν από το απονενοημένο διάβημα, μπορεί να σκέφτηκε ότι αν οι διάσπαρτες εικόνες εξαθλίωσης δεν είναι εμφανείς στους ταγούς, ίσως ο ήχος του όπλου του, αυτός ο μοναδικός πυροβολισμός που ακούστηκε σήμερα το πρωί στην πλατεία Συντάγματος, λόγω της μικρής απόστασης από τη Βουλή, ίσως να ακουγόταν μέχρι εκεί μέσα.

Αφελώς.

Ο τίτλος της ανάρτησης είναι δανεισμένος από το θεατρικό έργο της Λούλας Αναγνωστάκη που γράφτηκε το 1985 κι ανέβηκε πρώτη φορά στο Θέατρο Τέχνης, δύο χρόνια αργότερα σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν.

updates: "Η κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου εκμηδένισε κάθε ίχνος επιβίωσής μου. Και επειδή δεν μπορώ να βρω το δίκιο  μου, δεν μπορώ να βρω άλλον αγώνα αντίδρασης, εκτός από ένα αξιοπρεπές τέλος πριν αρχίσω να ψάχνω τα σκουπίδια για τη διατροφή μου", ανέφερε ο 77χρονος συνταξιούχος φαρμακοποιός, που έβαλε τέλος στη ζωή του με μία σφαίρα στο κεφάλι, στο ιδιόχειρο σημείωμα που βρήκαν επάνω του αστυνομικοί.. Ένας εκ των αυτοπτών μαρτύρων φέρεται να δήλωσε πως δευτερόλεπτα πριν τραβήξει τη σκανδάλη, ο 77χρονος είπε: "Δεν θέλω να αφήσω χρέη στα παιδιά μου". από το NEWS 247

In another sign of the human dimension Greece's debt drama is having, the nation awoke to two pieces of shocking news this morning – a man killing himself in front of the Greek parliament and the most damning proof yet that children are also paying a heavy price for the country's economic woes.

The man, a 77-year-old pensioner, died in Syntagma Square, the capital's central plaza, in front of disbelieving passers by. the guardian

το σημείωμα του Δημήτρη Χριστουλα

Greek pensioner kills himself before parliament Rueters

Elderly Greek Kills Himself in Main Square Time

Athènes: un vieillard se suicide en public LE FIGARO

Greek Man Ends Financial Despair With Bullet The New York Times