Ο ήχος του όπλου

Τον περασμένο Δεκέμβρη είχα δει αυτόν τον άνθρωπο σωριασμένο στο πεζοδρόμιο της Β. Σοφίας, με το ένα χέρι απλωμένο στην καλοσύνη των ξένων, ούτε πενήντα μέτρα από την είσοδο της Βουλής. Τότε είχα σκεφτεί αφελώς ότι όσο αποκομμένοι κι αν είναι από την πραγματικότητα οι ταγοί του Έθνους, δεν μπορεί, στο δρόμο προς ή από τη Βουλή, κάποια στιγμή θα έπεφτε το μάτι τους σε αυτόν τον άνθρωπο.

“Οι αυτόχειρες, όταν καταφέρουν να υπερβούν το φοβερό ένστικτο της αυτοσυντήρησης, αναζητούν ένα χώρο οικείο και απομονωμένο... Αρκετοί, που είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους άντρες, θέλοντας προφανώς να δούνε το θάνατό τους, πυροβολούνται στο δεξιό κρόταφο, όρθιοι κοιτάζοντας στον καθρέφτη του μπάνιου, στη στάση που συνήθως ξυρίζονται” είχα ακούσει να λέει πριν από χρόνια ο ιατροδικαστής Φίλιππος Κουτσάφτης. Θυμήθηκα τα λόγια του σήμερα, καθώς η πρώτη είδηση της ημέρας ήταν η αυτοκτονία ηλικιωμένου στις 9 η ώρα το πρωί στην πλατεία Συντάγματος.

«Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία και οι επιδημιολογικές μελέτες καταδεικνύουν μια σημαντική αύξηση σε ποσοστά αυτοκτονιών στην Ελλάδα, η οποία αγγίζει το 40%» είχε επισημάνει ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος σε σχετικό ερώτημα που είχε κατατεθεί στη Βουλή. Η δε Ελένη Μπεκιάρη, εκπρόσωπος της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Κλίμακα, έχει δηλώσει: “Όπως προκύπτει από τα στοιχεία για τις αυτοκτονίες που συγκεντρώνουμε στο πλαίσιο της λειτουργίας της γραμμής 1018, οι περισσότεροι από τους υποψήφιους αυτόχειρες, αντιμετωπίζουν χρέη, ανεργία ή σοβαρά οικονομικά προβλήματα”.

Ο ηλικιωμένος αυτόχειρας σήμερα το πρωί έβαλε τέλος στη ζωή του με μια σφαίρα στο κεφάλι. Για την τέλεση της πράξης δεν επέλεξε ούτε έναν οικείο χώρο, ούτε έναν απομονωμένο, αλλά την πλατεία Συντάγματος και μάλιστα σε ώρα αιχμής. Τα αίτια που τον οδήγησαν σε αυτή την πράξη δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστά.

“Μπορεί ο άνθρωπος να είχε  οικογενειακά προβλήματα, ψυχολογικά προβλήματα, προβλήματα υγείας, ένα σωρό προβλήματα. Ακόμα όμως και σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμα και στις περιπτώσεις που δεν χρωστάς ούτε σε τοκογλύφους ούτε πουθενά, μπορείς να έχεις μια ζωή ψυχολογικά προβλήματα, αλλά να είναι ο παράγοντας κρίση εκείνος που γίνεται ο καταλύτης για να αυτοκτονήσεις, να είναι το ευρύτερο περιβάλλον της κρίσης που μετατρέπει μια ενδιάθετη τάση σε πράξη. Μετριέται όμως αυτό; Δεν μετριέται. Οπότε ας μην σπεκουλάρουμε πάνω στους λόγους για τους οποίους αυτοκτονούν οι άνθρωποι.” έγραφε πριν από μερικές μέρες ο Old Boy.

Δεν θέλω να σπεκουλάρω πάνω στα αίτια του θανάτου αυτού του ανθρώπου, μα δεν μπορώ να μην  σκεφτώ ότι η επιλογή του χώρου δεν πρέπει να ήταν τυχαία. Ο ηλικιωμένος δεν επέλεξε να δει ο ίδιος τον θάνατό του- όπως αρκετοί άλλοι αυτόχειρες- μπροστά στον καθρέφτη. Διάλεξε την πολυσύχναστη πλατεία για να δουν -εντός κι εκτός εισαγωγικών, κυριολεκτικά και μεταφορικά- τον θάνατό του όσο το δυνατόν περισσότεροι. Με αυτόν τον τρόπο η αυτοκτονία του δεν θα συναθροιστεί βιαστικά με όλες τις άλλες που αυξάνουν τα ποσοστά, αλλά θα ξεχωρίσει από το σωρό και μπορεί να λειτουργήσει συμβολικά.

Ακόμα, ο αυτόχειρας πριν από το απονενοημένο διάβημα, μπορεί να σκέφτηκε ότι αν οι διάσπαρτες εικόνες εξαθλίωσης δεν είναι εμφανείς στους ταγούς, ίσως ο ήχος του όπλου του, αυτός ο μοναδικός πυροβολισμός που ακούστηκε σήμερα το πρωί στην πλατεία Συντάγματος, λόγω της μικρής απόστασης από τη Βουλή, ίσως να ακουγόταν μέχρι εκεί μέσα.

Αφελώς.

Ο τίτλος της ανάρτησης είναι δανεισμένος από το θεατρικό έργο της Λούλας Αναγνωστάκη που γράφτηκε το 1985 κι ανέβηκε πρώτη φορά στο Θέατρο Τέχνης, δύο χρόνια αργότερα σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν.

updates: "Η κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου εκμηδένισε κάθε ίχνος επιβίωσής μου. Και επειδή δεν μπορώ να βρω το δίκιο  μου, δεν μπορώ να βρω άλλον αγώνα αντίδρασης, εκτός από ένα αξιοπρεπές τέλος πριν αρχίσω να ψάχνω τα σκουπίδια για τη διατροφή μου", ανέφερε ο 77χρονος συνταξιούχος φαρμακοποιός, που έβαλε τέλος στη ζωή του με μία σφαίρα στο κεφάλι, στο ιδιόχειρο σημείωμα που βρήκαν επάνω του αστυνομικοί.. Ένας εκ των αυτοπτών μαρτύρων φέρεται να δήλωσε πως δευτερόλεπτα πριν τραβήξει τη σκανδάλη, ο 77χρονος είπε: "Δεν θέλω να αφήσω χρέη στα παιδιά μου". από το NEWS 247

In another sign of the human dimension Greece's debt drama is having, the nation awoke to two pieces of shocking news this morning – a man killing himself in front of the Greek parliament and the most damning proof yet that children are also paying a heavy price for the country's economic woes.

The man, a 77-year-old pensioner, died in Syntagma Square, the capital's central plaza, in front of disbelieving passers by. the guardian

το σημείωμα του Δημήτρη Χριστουλα

Greek pensioner kills himself before parliament Rueters

Elderly Greek Kills Himself in Main Square Time

Athènes: un vieillard se suicide en public LE FIGARO

Greek Man Ends Financial Despair With Bullet The New York Times

Απεργία, Strike, Sciopero, Huelga, Grève, Streik

Yiorgos Karahalis Reuters 

Greek protesters clash with police at austerity strike Reuters

Demonstrators clashed with police in front of the Greek parliament on Wednesday as tens of thousands rallied at the start of a general strike timed to coincide with a vote on a bitterly resented new round of austerity measures.

Protesters showered police with stones and fire bombs on the steps of the parliament building, forcing them to retreat. The boom of tear gas canisters fired by police rang out over Syntagma Square while black smoke curled into the air.

For the first time since the crisis broke out two years ago, demonstrators reached the steps of the neo-classical building and there was a bitter tang of tear gas inside, a Reuters reporter said.

Greek strikers aim to shut down nation in protest (CNN)

Athens, Greece -- Strikers in Greece aimed to shut down wide sectors of the country Wednesday, a day before lawmakers vote on a new round of tough cost-cutting measures.

"Don't bow your head, it's time for resistance and struggle," marchers chanted in Athens as numbers began to swell for a union-backed demonstration.

"I'm here for my children and everyone else's children. Those punks in there have destroyed everyone's lives," said former railway worker Diamandis Goufas, 62, pointing at parliament.

Greeks are angry at yet another round of planned austerity measures as Greece tries to bring down its stratospheric debt.

Yiannis Behrakis Reuters

Greece general strike begins over spending cuts BBC

A general strike is under way in Greece, grounding flights, halting most public services and shutting offices and shops. The 48-hour strike comes as parliament prepares to vote on the latest round of austerity measures, including more tax hikes, pay cuts and job losses. Tens of thousands have gathered in Athens to protest, amid tight security. Greece is struggling to reduce a huge government deficit amid fears it may default and set off a eurozone crisis. The EU and IMF have demanded tough cuts in return for two bailouts. The pace of protests in Greece has been increasing for several weeks, with lightning strikes across virtually every sector of the economy.

Two-day general strike under way in Greece Al Jazeera

Thousands of protesters have marched in the Greek capital Athens at the start of a two-day general strike, as parliament prepares to vote on sweeping new austerity measures designed to stave off a default that could trigger a crisis in the wider eurozone.

Police were deployed in force in central Athens on Wednesday as protest marches began, blocking a road by parliament and shutting down two nearby metro stations.

At least 3,000 officers were stationed around the city, with additional forces guarding possible targets of violence such as embassies and government buildings.

Most of the country's professional classes joined the walkout, including civil servants, tax collectors, doctors and teachers.

Yiorgos Karahalis Reuters 

Griechenland vor der Entscheidung SPIEGEL

Wenn es derzeit so etwas wie eine krisenfreie Zone in Griechenland gibt, dann ist es das Hilton-Hotel im Athener Nobelstadtteil Kolonaki. Vor dem Haupteingang patrouillieren bullige Wachmänner und bewaffnete Polizisten, die dafür sorgen, dass Autonome, Anarchisten und andere Ruhestörer sich nicht doch in die marmorne Lobby des Hauses verirren. Hier also steigt Georgios Floridis ab, wenn er in die Hauptstadt kommt.

John Kolesidis Reuters

Sciopero generale, Grecia paralizzata LA STAMPA

Il programma di aiuti per la Grecia «può funzionare ed ha la possibilità di avere successo». E «Risanare i conti pubblici non significa necessariamente recessione. In certi casi c’è un aggiustamento inevitabile e doloroso, ma ciò non significa che non sia possibile ripristinare fiducia, crescita e occupazione». Questo è il «messaggio» del presidente della Commissione europea Jose Manuel Durao Barroso, che stamane ha ricordato che «ci sono alcuni casi in cui i programmi di aiuti funzionano ed hanno funzionato, all’interno ed all’esterno della zona euro». 

Massive strike shuts down Greece ahead of austerity vote DEUTSCHE WELLE

Greek unions began a 48-hour strike Wednesday, which one newspaper has called the "mother of all strikes." Government departments, businesses, schools, shops and bakeries are set to be closed, with the action culminating in a massive protest outside parliament. The general strike is expected to ground flights, shut down public transport and most public services, and unions plan to disrupt a vote in parliament on some of the toughest austerity measures yet proposed to tackle the country's financial crisis.

Associated Press

La sociedad griega se paraliza contra los recortes El País

Más de 125.000 griegos acuden a la manifestación que ha abierto la huelga general de 48 horas convocada para protestar contra los ajustes

A cada nueva vuelta de tuerca del Gobierno de Atenas a los ajustes, la sociedad griega responde con una movilización mayor que la anterior. Bajo este ambiente de tensión social avivado por el primer ministro, Yorgos Papandreu, quien ayer denunció que el país no puede ser rehén de las protestas, Grecia vive hoy la primera de las dos jornadas consecutivas de una nueva huelga general para protestar contra los ajustes. El paro, además de paralizar la actividad económica del país, se ha saldado con un récord de participación en la primera de las manifestaciones previstas.

Grecia in piazza: scontri al Parlamento  l'Unità 

Tensioni nella centralissima piazza Syntagma di Atene, dove sono confluiti ben quattro cortei di manifestanti contro i tagli previsti dalle nuove misure di austerità che saranno messe al voto parlamentare fra oggi e domani. Ed è proprio di fronte al grande edificio del parlamento greco, che circa 200 giovani, molti incappucciati hanno cominciato a lanciare molotov e pietre contro un cordone di poliziotti che ha lo scopo di impedire ai manifestanti l'accesso al palazzo. Le forze dell'ordine, in assetto anti-sommossa, hanno risposto sparando gas lacrimogeni sulla folla che - stando alle stime di polizia - avrebbe raggiunto la cifra record di 70mila presenze.

John Kolesidis Reuters

En Grèce, plus de 120 000 personnes dans les rues contre l'austérité Le Monde

Vols annulés, musées et écoles fermés, taxis et marins en grève. Mercredi 19 octobre à la mi-journée, au moins 125 000 personnes manifestaient en Grèce selon la police, dont 52 000 regroupées autour du Parlement à Athènes. Des rassemblements importants ont également lieu à Salonique, Héraklion et Patras. Il s'agit de la grève générale la plus suivie depuis que le pays a mis en place des mesures d'austérité draconiennes. Quelques incidents, notamment des jets de cocktails Molotov sur la police, ont été signalés en début d'après-midi aux alentours du Parlement.

Yiannis Behrakis Reuters

Greek Workers Start Two-Day Anti-Austerity Strike New York Times

ATHENS — Thousands of Greek workers walked off the job on Wednesday at the start of a two-day general strike to protest a new round of austerity measures that the debt-ridden government must pass through Parliament on Thursday to secure crucial aid and avert a default that could shake the euro zone.

The strike, the second this month, was expected to be one of the biggest since Greece first appealed for foreign support two years ago, with even shops, bakeries and gas stations closing. Most international travel was suspended, with all flights canceled, the national rail service halted and ferries moored in their ports. Public transport was to run on a limited service to enable workers to attend protest rallies. Tax offices, courts and schools shut down, hospitals were operating with only emergency staff and customs officials walked off the job.

Associated Press

Η πρεμιέρα της πλατείας

Στην Αμαλίας το πλήθος είναι αδιαπέραστο και πάλλεται σαν ένα σώμα. Μουσκεύεις στην προσπάθεια να προχωρήσεις· σε κάθε βήμα στον δικό σου ιδρώτα προστίθεται και ο ιδρώτας των άλλων. Στο κάτω μέρος της πλατείας η συνέλευση έχει αρχίσει, ενώ στο πάνω, συνθήματα, παλάμες με ένταση σε έκταση και λέιζερ στοχεύουν τα κλειστά παράθυρα της Βουλής. Κοιτάζω αφηρημένος τα πράσινα σχέδια που χορεύουν στο ρυθμό των συνθημάτων, τις σημαίες που ανεμίζουν στη νύχτα. Με ένα περίεργο τρόπο, ξαφνικά, οι εξωτερικοί ήχοι σιγούν και δύο ξέμπαρκες λέξεις “...έδραμε λυσίκομος...” (1) ξεπηδούν από το πουθενά. Η εικόνα σταδιακά θολώνει και...

...μια αλαφιασμένη γυναικεία φιγούρα με μακρύ άσπρο νυχτικό, τα μαλλια λυτά, ίσως ξυπόλυτη, διασχίζει σχεδόν τρέχοντας σκοτεινούς διαδρόμους και φτάνει σε μια μεγάλη φωτισμένη αίθουσα όπου ένας άντρας “κάτωχρος εξ οργής συνδιασκέπτετο μετά των υπασπιστών και των αυλικών” (1). Απ` έξω ηχούν φωνές όλο και πιο δυνατές, όλο και πιο αποφασιστικές, συντονισμένες σε ένα και μοναδικό, αδιαπραγμάτευτο σύνθημα: “Ζήτω το Σύνταγμα”.

Θες ο χώρος, θες το πλήθος, θες ο συνδυασμός τους, από το καλοκαίρι του 2011 ἔδραμον κι εγώ στο φθινόπωρο του 1843, λυσίπνοος από το άλμα 168 χρόνων και η ξέχειλη πλατεία Συντάγματος έγινε ξαφνικά η “απομακρυσμένη” από το ζωτικό κέντρο της νεαρής πρωτεύουσας, “πλατεία Ανακτόρων ή Παλατίου που το 1845 ακόμα χαρακτηρίζεται σαν open space...”(2)

Η χωροθέτηση των ανακτόρων άλλαξε στίγμα αρκετές φορές(3) όμως “ τελικώς επικράτησε η γνώμη του Βαυαρού Gärtner να τοποθετηθούν στην ανατολική πλευρά της πόλεως, εις τον άξονα της οδού Ερμού, όπου πράγματι ανηγέρθησαν κατόπιν τροποποιήσεως του σχεδίου της πόλεως δια της δημιουργίας της σημερινής πλατείας Συντάγματος και της χαράξεως της λεωφόρου Αμαλίας” (4)

Η Αμαλίας αδιαπέραστη, δονείται.

Τώρα και τότε. Τώρα για μέρες στη σειρά, τότε για μια νύχτα. Τη νύχτα που ξημέρωνε η 3η Σεπτεμβρίου του 1843. Κοινά σημεία, ο χώρος, το πλήθος και η αγανάκτηση. Και μια ανατριχιαστική “λεπτομέρεια”: “η εξέγερση ξέσπασε στην Αθήνα τη μέρα της επικύρωσης της οικονομικής σύμβασης του Λονδίνου, που εκχωρούσε όλους τους πόρους της Ελλάδας στην εξυπηρέτηση του δανείου.”(5) Το καλοκαίρι του 1843 ο Όθωνας είχε κηρύξει επίσημα πτώχευση -τη δεύτερη στην ιστορία του Ελληνικού κράτους- εκλιπαρώντας τις προστάτιδες δυνάμεις για πίστωση.

“Μίαν ἡμέρα τὸν Ἄγουστον μήνα τὰ 1843” εξιστορεί ο πρωτεργάτης της εξέγερσης, στρατηγός Μακρυγιάννης “ἀνταμώνω τὸν Καλλέργη εἰς τὸ παζάρι, τοῦ λέγω· Καϊμένε Καλλέργη, σὲ τόσους ἀγῶνες τῆς πατρίδας κιντυνέψαμεν καὶ ἤμαστε ὡς ἀδελφοί· τώρα οὔτε μὲ γνωρίζεις, οὔτε σὲ γνωρίζω. Ἐπιθυμοῦσα ν᾿ ἀνταμωθοῦμεν μίαν ἡμέρα. Μοῦ λέγει, τὸ δείλι ἔρχομαι εἰς τὸ σπίτι σου κι᾿ ἀνταμωνόμαστε. Σηκώθη καὶ ἦρθε. Μπήκαμεν εἰς ὁμιλία διὰ τὰ δεινά της πατρίδας...”(6) Την προσέγγιση του συνταγματάρχη του ιππικού Δημήτριου Καλλέργη, στρατιωτικού διοικητή της Αθήνας που τέθηκε άξιος επικεφαλής των επαναστατών ακολούθησαν κι άλλες τόσο στρατιωτικών και παραγκωνισμένων οπλαρχηγών της Επανάστασης του `21 όσο και πολιτικών με σημαντικότερους τους Α. Μεταξά και Α. Λόντο αρχηγών του ρωσικού και αγγλικού κόμματος αντίστοιχα.

Τα “δεινά” που αναφέρει ο Μακρυγιάννης συνόψιζαν τη δραματική κατάσταση στην οποία είχει περιέλθει ο τόπος. Τα αιτήματα της εξέγερσης που σχεδιάζονταν να εκδηλωθεί με πολιορκία των Ανακτόρων ανήμερα της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου την επόμενη χρονιά, ήταν η παραχώρηση συντάγματος και η εκδίωξη των Βαυαρών. Παρά την άκρα μυστικότητα της προσέγγισης νέων μελών, διέρρευσαν πληροφορίες για το κίνημα -η κυβέρνηση και ο Όθωνας δεν είχαν προλάβει να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την αποτροπή του- οπότε αποφασίστηκε η επίσπευση της εκδήλωσής του.

Το βράδυ της 2ας Σεπτεμβρίου, ο Καλλέργης πήγε στο θέατρο ώστε να παραπλανήσει κατασκόπους που τυχόν τον παρακολουθούσαν, στη συνέχεια επισκέφτηκε τον Μακρυγιάννη στο σπίτι του -όπου μόλις είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται άτακτοι στρατιώτες και πολίτες- και αμέσως μετά κατευθύνθηκε στο στρατώνα του πεζικού.

“Η πόλις άπασα ήτο ήρεμος, εφαίνετο κοιμωμένη και μόνο πυκναί περιπολίαι χωροφυλάκων διήρχοντο τας ερήμους οδούς.” (1) Κάποια από αυτές τις περιπολίες παρατήρησε την συνεχιζόμενη προσέλευση στο σπίτι του Μακρυγιάννη και το περικύκλωσε. Ο Καλλέργης που το πληροφορήθηκε και αποφάσισε να δράσει τάχιστα. Μίλησε στη φρουρά “εξορκίζων αυτήν να συνδράμη το Έθνος, ίνα απαλλαγή της καταστάσεως εις ην έριψεν αυτό η απολυτοφροσύνη του βασιλέως και η επικρατούσα ξενοκρατία” (1) και υψώνοντας το ξίφος του φώναξε πρώτος: “Ζήτω το Σύνταγμα”. Αμέσως μετά διέταξε έναν λόχο ακροβολιστών να διαλύσει την πολιορκία στο σπίτι του Μακρυγιάννη και μερικούς άλλους άντρες να ανοίξουν τις φυλακές του Μεντρεσέ. 'Εστειλε επίσης αποσπάσματα να καταλάβουν το  νομισματοκοπείο, την Εθνική Τράπεζα, το Δημόσιο Ταμείο και τα υπουργεία. 

Στη μια ακριβώς την νύχτα, μετά το σύνθημα που ήταν δύο πυροβολισμοί στον αέρα, ο Καλλέργης ξεκίνησε με 2.000 στρατιώτες προς τα ανάκτορα. Οι ζητωκραυγές, οι μουσικές και τα συνθήματα των στρατιωτών καθ` οδόν, ξυπνούσαν τους πολίτες οι οποίοι μετά από λίγο ακολουθούσαν τον στρατό.

Οι ζητωκραυγές ξύπνησαν όμως και τη βασίλισσα Αμαλία η οποία σε επιστολή (7) προς τον πατέρα της περιγράφει τη νύχτα της εξέγερσης: “Σιγά σιγά άρχισαν να πέφτουν συνθηματικοί πυροβολισμοί... Φωτιές ήταν αναμμένες στα βουνά και ένα φοβερό βουητό ακουγόταν από την πόλη... Τρομερή ήταν η στιγμή που τα στρατεύματα πλησίασαν. Ιππικό, τάγματα ακροβολιστών και πεζικό πλησίασαν όλοι και φώναζαν με φοβερά ουρλιαχτά 'ζήτω το Σύνταγμα'. Ηταν μία και μισή.”

Εκείνη την ώρα με εντολή του βασιλιά βγήκαν από τα ανάκτορα για διαπραγματεύσεις με τους στασιαστές, ο υπασπιστής του Όθωνα Γ. Γαρδικιώτης και ο υπουργός των στρατιωτικών Α. Βλαχόπουλο, οι οποίοι με διαταγή που Καλλέργη συνελήφθησαν αμέσως. Στο μεταξύ -με ένα νεκρό χωροφύλακα από τη συμπλοκή- είχε λυθεί η πολιορκία στο σπίτι του Μακρυγιάννη· “Εὐτὺς κι᾿ ἐγὼ ἄφησα τὴν ἀναγκαία φρουρὰ καὶ πῆγα κι᾿ ἐγώ. Βγαίνοντας ἔξω μ᾿ ἀκολούθησαν ὅλοι οἱ πολίτες. Ἦρθαν κι᾿ ἀπὸ τὰ χωριά, ὁποῦ τοὺς εἶχα παραγγείλη. Καὶ μᾶς πῆραν εἰς τὰ χέρια ὅλους ὁ λαός. Χάλευαν νὰ μποῦνε ἀπὸ τὰ παλεθύρια εἰς τὸ Παλάτι. Τότε τοὺς μίλησα νά ῾χουν τὴν μεγαλύτερη ἀρετὴ καὶ πατριωτισμόν"(6)

-Μεγαλειότατε, ευδοκήσατε να ικανοποιήσετε την αίτησιν 
του στρατού και του λαού, ομογνωμόνως ζητούντων Σύνταγμα.

Ο Όθωνας, φοβούμενος για τα χειρότερα, “απέστειλε εκ της οπισθίας θύρας των ανακτόρων” τον Στάινστορφ, τον διαγγελέα του, να διατάξει τον λοχαγό του πυροβολικού Σχινά να φέρει τα πυροβόλα, όμως ο Σχινάς συντάχθηκε με τους επαναστάτες, ενώ στρατιωτικό τμήμα κατ` εντολή του Καλλέργη εξανάγκαζε σε υποχώρηση ομάδα ιππέων της χωροφυλακής που είχε αποκλείσει την οδό Ερμού εμποδίζοντας τη διέλευση του πλήθους που ανηφόριζε για τα ανάκτορα. Πλήθος “όπερ το κατ` αρχάς μεν φόβω συσχεθέν έμενε απαθές, είτα δε, εγκαρδιωθέν υπό των ανδρείων Κρητών οπλαρχηγών και πολεμιστών της τελευταίας ατυχούς επαναστάσεως, εζητωκραύγαζε: Ζήτω το Σύνταγμα! Ζήτω ή Κρήτη! Και πάντες ησπάζοντο αλλήλους δακρύοντες.”(1)

Στις 3 τα ξημερώματα διέσχισαν στην πλατεία των ανακτόρων επευφημούμενοι από τον στρατό οι πολιτικοί αποστάτες, μέλη του Συμβουλίου Επικρατείας Α.Μεταξάς, Α. Λόντος, Κ. Ζωγράφος και Ρ. Τσωρτς και μετά από σύντομη συνεδρίαση με τους υπόλοιπους συμβούλους που κλήθηκαν εσπευσμένα επικύρωσαν τις επαναστατικές πράξεις. Το συμβούλιο αναγνώρισε το κίνημα, καθόρισε την σύγκληση Εθνοσυνέλευσης και διόρισε επιτροπή η οποία αμέσως μετά παρουσίαζε τις αποφάσεις του στον Βασιλιά.

λαϊκή ζωγραφιά της επανάστασης του 1843  (2)

Δώδεκα ώρες αργότερα, στις 3 το μεσημέρι της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843, το συγκεντρωμένο πλήθος και ο στρατός άφηνε την πλατεία. Η μακρά εκείνη νύχτα επέβαλε τη μεταβολή της απόλυτης σε συνταγματική μοναρχία· το πρώτο μικρό βήμα προς τη Δημοκρατία. Το μοναδικό σύνθημα της εξέγερσης δικαίως αντικατέστησε το όνομα της πλατείας. Ο Όθωνας είχε τελικά υποκύψει. Το πρώτο διάταγμα που υπέγραψε όριζε ότι σε τριάντα το πολύ ημέρες θα καλούσε Εθνική Συνέλευση “δια να συντάξει μετ` αυτής το Σύνταγμα”. Το δεύτερο ήταν ο διορισμός των νέων υπουργών της κυβέρνησης που προεχόταν από όλα τα κόμματα. Υπέγραψε επίσης διάταγμα για την απομάκρυνση των ξένων που υπηρετούσαν στις κρατικές υπηρεσίες.

Σε αυτό το σημείο κανονικά θα υπήρχε ένας σοβαρός επίλογος, αντάξιος ενός ποστ με ετικέτα "ιστορία" όμως η ώρα πέρασε και πρέπει σιγά σιγά να ετοιμάζομαι για το Σύνταγμα. Σήμερα νομίζω ότι θα είναι μαζί μας στις πλατείες “ομογνωμόνως” ο Μακρυγιάννης, ο Καλλέργης, ο Σχινάς κι όλοι οι άλλοι που που έκαναν τότε το πρώτο βήμα για τη Δημοκρατία, στη μεγάλη πρεμιέρα της πλατείας. 

Σημειώσεις - βιβλιογραφία.

1.Από την περιγραφή των γεγονότων της νύχτας 2 προς 3 Σεπτεμβρίου 1843 των ιστορικών Κυριακίδη και Ευαγγελίδη, που περιλαμβάνεται στην Ιστορία της Νεώτερης Ελλάδας του Τάσου Βουρνά, Εκδόσεις Αδελφών Τολίδη (σελ 278-282)
2.Ματούλα Χ. Σκαλτσά, Κοινωνική ζωή και δημόσιοι χώροι κοινωνικών συναθροίσεων στην Αθήνα του 19ου αιώνα, Θεσσαλονίκη 1983 (σελ 195)

3. Tο αρχικό σχέδιο των Κλεάνθη και Schaubert τα τοποθετούσε στην πλατεία Ομονοίας, του Klenze στον Κεραμεικό, ενώ o Schinkel πρότεινε να χτιστούν πάνω στον ιερό βράχο της Ακρόπολης!

4. Ι Τραυλού, Πολεοδομική εξέλιξις των Αθηνών, εκδόσεις ΚΑΠΟΝ Αθήνα 1993 (σελ 241)

5. Ν. Σβορώνος, Επισκόπηση της νεοελληνικής ιστορίας, Θεμέλιο, Αθήνα, 1986

6. Μακρυγιάννη, Απομνημονεύματα, εκδόσεις Α. Καραβία

7. Ανέκδοτες επιστολές της βασίλισσας Αμαλίας στον πατέρα της 1836-1853, επιμέλεια Μπουσέ Βάνα, Μουσέ Μιχαελ εκδ. Εστία 2011

8. Κώστα Η. Μπίρη, Αι Αθήναι, εκδ. ΜΕΛΙΣΣΑ, Αθήνα 1996 (η δεύτερη και η τέταρτη εικόνα)

η παραπάνω ανάρτηση είναι η συμμετοχή του τσαλαπετεινού, στο δια-ιστολογικό αφιέρωμα με θέμα “Η δημοκρατία στις πλατείες” στο οποίο οι εμπνευστές Silent και βιβλιοθηκάριος, παρέσυραν τους:

1. Ψαροκόκαλο: Η δημοκρατία στις πλατείες....(;)
2. Αναγεννημένη: Για την πλατεία (και την κάθε πλατεία)
3. Krotkaya: επανοικειοποίηση της πλατείας
4. Κυνοκέφαλοι: Στην πλατεία αλαφιάζονται οι μικρές παρέες
5. Ιχνηλασίες: Η δημοκρατία στις πλατείες
6. ο Βιβλιοθηκάριος: Η πλατεία Δημοκρατίας και τα αγάλματα
7. Εξεγερμένο το 2009: Πάμε πλατεία;
8. Rubies and Clouds: Πλατεία πλατιά
9. Κουπέπκια ατάκτως τυλιγμένα: Οι πλατείες κι οι πορείες
10. Ο Δύτης των Νιπτήρων: Στην πλατεία
11. Silentcrossing's Blog: Το '29 σε μια πλατεία
12. Roadartist... in Athens: Πλατείας λέξεις
13. Μπαμπάκης: το πληθος στην πλατεία
14. Latecomer: Της πλατείας μου η σημαία
15. Του κανενός το ρόδο: μισό αιώνα, μισό ζευγάρι, στην πλατεία
16. Χώρα του ποτέ-ποτέ: η πλατεία ήταν γεμάτη...
17. Ουδέν αμιγές: Πλατεία μεγάλοι,πλατεία μικροί
18. Η Ζωή στην Κατηραμένη Νήσο: η δημοκρατία στις πλατείες
19. Ιχνηλασίες (2): Η Πλατεία είναι γαμάτη
20. Butterfly's world: η Δημοκρατία στην Πλατεία
21. The Threewishes's weblog: οι δημοκρατικές πλατείες της Ελλάδας
22. Τσαλαπετεινός: Η πρεμιέρα της πλατείας