Δευτέρα 29 Μαρτίου 2010

Τα παιδία δεν παίζει ή the game must go on...




-Πώς είναι έτσι η Πάτρα; λέει έκπληκτος ένας από τους μικρούς ήρωες του ντοκιμαντέρ “Τα παιδία δεν παίζει” κοιτώντας την πόλη του από ψηλά και είναι σα να μας κλέβει τη φράση από το στόμα.

Δεν έχει σημασία αν κατοικεί κανείς στην μητροπολιτική Αθήνα ή σε μια επαρχιακή μεγαλούπολη όπως η Πάτρα και το Ηράκλειο ή σε μια μικρότερου μεγέθους πόλη όπως η Κοζάνη και η Τρίπολη. Οι ελληνικές πόλεις αν όχι σε όλη τους την έκταση, σίγουρα στα μεγαλύτερα τμήματά τους είναι... Πώς να αποφύγει άραγε κανείς λέξεις και φράσεις κλισέ όπως “άναρχες”, “χαοτικές”, “υποβαθμισμένες”, “απάνθρωπες”, “μπετονένια τέρατα” , “σκουπιδοντενεκέδες ανθρώπων”, “συμπαγείς μάζες άμορφων κτισμάτων”, “ πόλεις χωρίς φυσιογνωμία” ;

Σε μια τέτοια πόλη, μια παρέα παιδιών προτιμά να τρέχει πίσω από μια μπάλα παρά να ξημεροβραδιάζεται μπροστά σε ένα κομπιούτερ “που θα τους κάψει το κεφάλι”. Αλλά η μπάλα βρίσκεται συχνά κάτω από ένα διερχόμενο αυτοκίνητο ή ολοκληρώνει την τροχιά της στα παράθυρα και στις πόρτες των γειτόνων με αποτέλεσμα βέβαια να τους εξαγριώνει. Ο χώρος που έχουν τα παιδιά για παιχνίδι δεν είναι παρά ο στενός δρόμος που “ούτε απορριμματοφόρο χωρά να περάσει” και η είσοδος μιας πολυκατοικίας- όσος τουλάχιστον απομένει ανάμεσα στα παρκαρισμένα οχήματα. Κι όταν βγαίνουν -κυριολεκτικά- τα μαχαίρια, τα παιδιά αρχίζουν να διεκδικούν το αυτονόητο, το κατοχυρωμένο από το 31ο άρθρο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού της unicef. Το δικαίωμα στο ασφαλές παιχνίδι και στην ψυχαγωγία. Ένα χώρο στη γειτονιά τους όπου θα μπορούν να παίζουν, χωρίς να ενοχλούν και κυρίως χωρίς να κινδυνεύουν.



Ο μαραθώνιος της προσπάθειάς τους να αποκτήσουν ένα μικρό γήπεδο που τους κάνει να φτάσουν μέχρι το γραφείο του Δημάρχου της Πάτρας αποτελεί το θέμα του ντοκιμαντέρ που προβάλλεται από 25 Μαρτίου στους κινηματογράφους και υπογράφεται από δύο νέους σκηνοθέτες, τον Αργύρη Τσεπελίκα και την Άγγελη Ανδρικοπούλου.

Ένα ντοκιμαντέρ με ανέλπιστα γρήγορο ρυθμό, δεμένο σενάριο, τρυφερά γραφικά, αφοπλιστικό χιούμορ, ευφάνταστη μουσική που ακολουθεί και υπογραμμίζει διακριτικά τη δράση. Ένα ντοκιμαντέρ στιγμές- στιγμές οδυνηρά πικρό καθώς γίνεται καθρέφτης της πραγματικότητας και κυρίως σπαρταριστά αληθινό. Μια οργανική σύνθεση από αυθεντικές 'φέτες ζωής' που καταφέρνει να θίξει και να αναδείξει σε μικρότερο βαθμό βέβαια, πέρα από το βασικό του θέμα και άλλα σοβαρά ζητήματα, όπως η ποιότητα ζωής που προσφέρει η σύγχρονη ελληνική πόλη, η ανελέητη γραφειοκρατία που μόνο το παιδικό πείσμα, η αφέλεια και το πάθος μπορούν να ξεπεράσουν -με την σημαντική βοήθεια της κάμερας που τους ακολουθεί – οι ενδοοικογενειακές σχέσεις, η αγωγή των παιδιών, η κοινωνική ένταξη των μεταναστών. (Αξίζει σε αυτό το σημείο να επισημάνω την καταπληκτική σκηνή που ο βενιαμίν της παρέας παρακολουθεί έκπληκτος μια μικρή ομάδα μουσουλμάνων μεταναστών να προσεύχεται υπαίθρια.)



Το μεγάλο ατού του ντοκιμαντέρ είναι αυτά τα τέσσερα παιδιά. Ιδιαίτεροι αλλά διαφορετικοί χαρακτήρες στο δρόμο προς την εφηβεία τους, συνυπάρχουν στο παιχνίδι και στην διεκδίκηση. Φτάνουν στη ρήξη ύστερα από διαφωνίες κι έντονους καυγάδες για να ξανασμίξουν, αφού η φιλία τους τελικά αποδεικνύεται ισχυρή κι ικανή να ξεπεράσει τα εμπόδια . Η ευαίσθητη και οργανωτική Αλεξάνδρα (11 ετών), η εκρηκτική Χρύσα (13 ετών), ο ήρεμος Βλαντ ( 12 από την Ουκρανία) και το πειραχτήρι ο Χρήστος (9 ετών) διεκδικούν το δικαίωμά τους στο παιχνίδι, ακολουθώντας το δρόμο των μεγάλων με το τρόπο των παιδιών και φτάνουν μαζί μέχρι το αίσιο τέλος γιατί βέβαια the game must go on...



Σάββατο 27 Μαρτίου 2010

Ξύπνα Λάζαρε...


Τα δαχτυλάκια της λευκά κι επιδέξια, πετούσαν.

Καθόταν σοβαρή στη σκάλα της αυλής με απόλυτη συναίσθηση του καθήκοντος που είχε αναλάβει και δούλευε πυρετωδώς. Εμείς τριγύρω της κοιτάζαμε εκστατικοί. Τρυπούσε προσεκτικά ένα -ένα τα χαμομήλια με τη βελόνα στο σημείο του κάλυκα, ύστερα τα κατέβαζε απαλά μέχρι κάτω, στην άκρη της κλωστής χωρίς να χαλάσει τα πέταλα. Σιγά σιγά η μαγική της κίνηση έφτιαχνε μια ολόκληρη μακριά γιρλάντα με ζαλισμένα ανθάκια. Τότε την κρεμούσε στα κάγκελα, ονοματίζοντάς την. “Αυτή είναι του Γιώργου, του Αντώνη, της Μαρίνας...” Ύστερα έπιανε την επόμενη. Περνούσε καινούρια κλωστή, σάλιωνε την άκρη για τον κόμπο και άρχιζε το πέρασμα. Κι ύστερα άλλη κι άλλη...Μέχρι να έχουμε όλοι τη γιρλάντα μας.

Ξύπνα Λάζαρε και μην κοιμάσαι

τώρα η ώρα σου, τώρα κι ανθίζουν
τώρα λάλησαν τα χελιδόνια
τώρα ξύπνησαν πουλιά κι αηδόνια
Πού ήσουν Λάζαρε, πού ήσουν χαμένος;
-Ήμουν στους νεκρούς παραχωμένος.
Δο μ` σταλιά σταλιά νεράκι,
είν` το στόμα μου πικρό φαρμάκι.


Παρασκευή, πριν από το Σάββατο του Λαζάρου με το τελευταίο κουδούνι τρέχαμε με μια ανάσα σπίτι, αφήναμε σάκες και ύστερα ξεχυνόμασταν στον κάμπο, μαζί όλα τα παιδιά της γειτονιάς. Άμα το Πάσχα έπεφτε αργά και είχε προλάβει να ξυπνήσει η φύση βρίσκαμε λουλούδια- χαμομήλια κυρίως- και μαζεύαμε όσα μπορούσαμε περισσότερα. Άμα όμως έπεφτε νωρίς και δε βρίσκαμε αγριολούλουδα, στην απελπισία μας ξεπατώναμε κρυφά βιολέτες και πασχαλιές από τους κήπους. Ύστερα μαζευόμασταν στην αυλή της για να στολίσουμε τα καλαθάκια μας .


Ένα μικρό μικρούτσικο, μικρό και χαϊδεμένο,
μικρό το είχε η μάνα του, μικρό και ο μπαμπάς του
Το έλουζαν το χτένιζαν και στο σχολειό το στέλναν.


Κάθε παιδί είχε το δικό του για τη μέρα του Λαζάρου. Όλα ίδια, ξεχνιόταν για ένα χρόνο σε αποθήκες, υπόγεια, κελάρια για να βγουν εκείνη τη μέρα. Μόνο το μέγεθος άλλαζε συμβαδίζοντας με την ηλικία του παιδιού. Αν και μερικές φορές έβλεπες κάποιους μπόμπιρες με καλάθια μεγάλα που είχαν το μισό τους μπόι και δυσκολευόταν να κουβαλήσουν, ειδικά στο τέλος που ήταν γεμάτα.




Παιδί μ` να μάθεις γράμματα, να μάθεις αλφαβήτα.
Τα γράμματα είναι στο χαρτί κι ο νους σου στα παιχνίδια.
Ο δάσκαλος το καρτερεί με μια χρυσή βεργίτσα.
Βεργίτσα εδώ, βεργίτσα εκεί, βεργίτσα πάει στη βρύση.

Όλοι μας- αγόρια κορίτσια- θέλαμε να είναι όμορφα στολισμένα τα καλαθάκια μας για να βγούμε το πρωί του Σαββάτου να “πούμε το Λάζαρο”. Δύο -δυό ή και περισσότεροι, γυρίζαμε πρώτα στη δική μας γειτονιά κι ύστερα σε άλλες πιο μακρινές. Μας έδιναν κυρίως αυγά, ξερά σύκα, καρύδια, αμύγδαλα, αλλά και χρήματα. Τις περισσότερες φορές στην επιστροφή τα καλάθια μας έσταζαν από τα αυγά που είχαν σπάσει σε μια αδέξια κίνηση ή μια ξαφνική τρεχάλα.

Οι κοτούλες σας αυγά γενούνε
οι φωλίτσες τους δεν τα χωρούνε
δώστε μας και εμάς να τα χαρούμε.


Ύστερα μοιράζαμε τα χρήματα- που εξανεμιζόταν την ίδια μέρα, πάντα σε παιχνίδια- και ατενίζαμε χαρούμενοι τις δύο βδομάδες διακοπών που ξανοίγονταν απέραντες μπροστά μας. Στο τέλος τους, την Δευτέρα μετά την Κυριακή του Θωμά, αν ξέραμε τότε από απολογισμούς, σίγουρα θα λέγαμε ότι η πιο όμορφη στιγμή των Πασχαλινών διακοπών ήταν το απόγευμα πριν από το Σάββατο του Λαζάρου, στην σκάλα. Όταν εκείνη με τα λευκά επιδέξια δαχτυλάκια της έφτιαχνε γιρλάντες με χαμομήλια για να στολίσουμε τα καλαθάκια μας.


στη μνήμη της Δ.

Αναδημοσιεύτηκε στην Bibliotheque και στο  toportal