Είκοσι μήνες μετά

Το βράδυ της περασμένης Τετάρτης 11 Φεβρουαρίου, στο Σύνταγμα, συνάντησα τον Γιώργο Αυγερόπουλο.

Κόντευε δέκα, ο κόσμος που είχε συγκεντρωθεί από τις 6 το απόγευμα, είχε αρχίσει να αραιώνει, όταν τον είδα σκυμμένο, να κλείνει το σακίδιό του που φαίνονταν ιδιαίτερα βαρύ. Δίπλα του, μερικοί από την ομάδα του Εξάντα. Ο Γιάννης, ο οπερατέρ του, ήταν ακόμα με τη μηχανή επ` ώμου. Αν και έχουμε συναντηθεί ελάχιστες φορές, ο χαιρετισμός ήταν πολύ εγκάρδιος. Στην αρχή όμως, τα πρώτα δευτερόλεπτα, δεν είπαμε κουβέντα. Κοιταζόμασταν και χαμογελούσαμε. Σκεφτόμουν, και είμαι βέβαιος ότι κι εκείνος σκέφτονταν, ακριβώς το ίδιο: το βράδυ που γνωριστήκαμε. Τον χρόνο που μεσολάβησε, τα γεγονότα που τον σημάδεψαν, καθώς και τις συνθήκες· τότε και τώρα. Τις ομοιότητες του σκηνικού, αλλά κυρίως τις διαφορές.

Ήταν το βράδυ της Τρίτης 11 Ιουνίου του 2013. Είχα καβαλήσει το παράθυρο και είχα βρεθεί από το κυλικείο του πρώτου ορόφου της ΕΡΤ πάνω στο στέγαστρο της εισόδου. Εκεί, στην άκρη, γονατισμένος, βρισκόταν ήδη κάποιος με κάμερα. Μετά από λίγο, θα κατέβαιναν στο στέγαστρο και άλλοι, με φωτογραφικές μηχανές, κάμερες ακόμα και κινητά καβαλώντας το παράθυρο. Κάτω, σε όλο το προαύλιο και στη Μεσογείων, μέχρι την πλατείας της Αγίας Παρασκευής, ο κόσμος που από το απόγευμα είχε αρχίσει να καταφθάνει στην ΕΡΤ, ολοένα και πλήθαινε. Τρεις, τέσσερις, πέντε χιλιάδες κόσμου; Ποιός μπορεί να υπολογίσει με ακρίβεια; Το μόνο σίγουρο και μετρήσιμο εκείνο το βράδυ ήταν η οργή που χτυπούσε κόκκινα, η ένταση των τραγουδιών και των συνθημάτων και τα γιουχαρίσματα της αποδοκιμασίας, κάθε φορά που παιζόταν η αυταρχική ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Σίμου Κεδίκογλου. “...δεν μπορούμε να ανεχόμαστε θύλακες αδιαφάνειας και δημόσιας σπατάλης...” . Ειδικά στις 23:17 που τελικά έπεσε το μαύρο μετά από 75 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας, η κραυγή του πλήθους ήταν ανατριχιαστική. 

Δεν μπορώ να υπολογίσω πόσο χρόνο έμεινα εκεί ψηλά στο στέγαστρο, πάντως κάποια στιγμή γυρίζοντας, είδα τον Γιώργο Αυγερόπουλο. Κάτι είπε στον οπερατέρ κι έπειτα στάθηκε για αρκετή ώρα στο παράθυρο κοιτάζοντας κάτω το πλήθος. Σκέφτηκα τότε ότι αυτά τα πλάνα που τραβούσε ο οπερατέρ του, θα αποτελούσαν την πρώτη ύλη για ένα ακόμα ντοκιμαντέρ του Εξάντα. Μετά από δεκάδες ντοκιμαντέρ στα πέρατα του κόσμου -από την Αργεντινή μέχρι την Ιαπωνία και από την Νότιο Αφρική ως την Τσετσενία- είχε δυστυχώς φτάσει η ώρα για ένα ντοκιμαντέρ για την ΕΡΤ. Για την Ελλάδα της κρίσης. Τού το είπα μάλιστα και χαμογέλασε κουνώντας το κεφάλι του. Λίγο μετά, έφερε νερό για τον οπερατέρ του -ήταν πολύ ζεστό εκείνο το βράδυ του Ιουνίου- και έδωσε και σε μένα ένα μπουκάλι. Όταν αποφάσισα να σκαρφαλώσω στο παράθυρο για να φύγω, προθυμοποιήθηκε να πάρει το σάκο μου για να με διευκολύνει.

Ακριβώς είκοσι μήνες μετά από εκείνη τη πρώτη συνάντηση και τη γνωριμία μας κι ενώ έχει ολοκληρωθεί όχι μόνο Το χαμένο σήμα της Δημοκρατίας, αλλά και το AGORÁ, βρισκόμασταν και πάλι, αυτή τη φορά στο Σύνταγμα μετά από μια μεγάλη διαδήλωση με κεντρικό σύνθημα “Ανάσα Αξιοπρέπειας”. Είχαν μεσολαβήσει τόσα οδυνηρά γεγονότα που σε έκαναν να πιστεύεις ότι είχε περάσει ένας αιώνας από την νύχτα της 11ης Ιουνίου του 2013. Αλλά λόγω της συναισθηματικής φόρτισης, θα μπορούσες να πιστέψεις ότι δεν παρεμβλήθηκαν παρά μόνο λίγες στιγμές. Είχα κάθε λόγο να πιστεύω ότι και πάλι βρισκόμουν εν τη γενέσει ενός ακόμα ντοκιμαντέρ του Εξάντα. Τού το είπα και είχε ακριβώς την ίδια αντίδραση: χαμογέλασε και κούνησε το κεφάλι του. Με μόνη διαφορά, ότι το χαμόγελό του αυτή τη φορά μού φάνηκε πιο πλατύ και αισιόδοξο.

ΣΕΙΣΜΟΣ Κεφαλονιά 1953

Toν Αύγουστο του 1953 αλλεπάλληλοι ισχυρότατοι σεισμοί κατέστρεψαν τα νησιά του Ιουνίου αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς, χιλιάδες τραυματίες και ερείπια αντίστοιχα του πολέμου που είχε προηγηθεί.

"Ο πρώτος σεισμός θα γίνει την Κυριακή, 9 Αυγούστου του 1953, με επίκεντρο τον Σταυρό της Ιθάκης. Το μέγεθός του είναι 6.4 βαθμοί της κλίμακας Ρίχτερ. Ο δεύτερος, μεγέθους 6.8, σημειώνεται στις 11 Αυγούστου και θα ακολουθήσουν δέκα μετασεισμοί την ίδια μέρα, οι μεγαλύτεροι των οποίων θα έχουν μέγεθος 5.3 και 5.1.  Την Τετάρτη, 12 Αυγούστου του 1953 ένας ισχυρός σεισμός μεγέθους 5.2 θα αποτελέσει το προμήνυμα για την καταστροφή που πρόκειται να ακολουθήσει. 

Ο επόμενος μεγάλος σεισμός που γίνεται την ίδια μέρα θα έχει μέγεθος 7.2 και θα είναι ο καταστροφικότερος στην ιστορία της Κεφαλονιάς και ένας από τους καταστροφικότερους σεισμούς που έζησε ποτέ η Ελλάδα. Η έντασή του προσδιορίστηκε ως Χ+."  *

Το ντοκιμαντέρ “ΣΕΙΣΜΟΣ Κεφαλονιά 1953”, του Γιούρι Αβέρωφ και της anemon PRODUCTIONS για το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και την ΕΡΤ ΑΕ, βασίστηκε στο υλικό που τράβηξαν δύο ερασιτέχνες εικονολήπτες που έτυχε να βρίσκονται τότε εκεί και περιλαμβάνει σκηνές πριν, αλλά κυρίως μετά την καταστροφή. Περιλαμβάνει επίσης  σύγχρονες μαρτυρίες κατοίκων που θυμούνται τις τραγικές στιγμές που έζησαν, ενώ ένα συγκλονιστικό αυτοβιογραφικό κείμενο του Στρατή Χαβιαρά παίζει το ρόλο του συνδετικού κρίκου στο σπάνιο οπτικό υλικό του ντοκιμαντέρ. Αφηγητής  ο Γιάννης Φέρτης.

*Από τα Κεφαλονίτικα Νέα

Into Εternity - Armadillo

Το cinedoc παρουσιάζει σήμερα στο Γαλλικό Ινστιτούτο δύο βραβευμένα Δανέζικα ντοκιμαντέρ με ελληνικούς υπότιτλους. (Το εισιτήριο και για τις δύο προβολές κοστίζει 6 ευρώ)

Για το πρώτο, του Michael Madsen διάρκειας 75` που προβάλλεται στις 7 το απόγευμα ο A.O. Scott των New York Times έγραψε: «Προτίθεμαι να περιγράψω το Into Εternity ως το πιο ενδιαφέρον αλλά και το πιο ανατριχιαστικό ντοκιμαντέρ της χρονιάς.» 

Into Εternity: Με αφορμή την πρώτη επέτειο από τον σεισμό στην Ιαπωνία στις 11 Μαρτίου 2011, το τσουνάμι και τις εκρήξεις στους πυρηνικούς αντιδραστήρες που ακολούθησαν, το ντοκιμαντέρ θυμίζει τους ανυπολόγιστους κινδύνους που εγκυμονεί η παραγωγή της πυρηνικής ενέργειας για την ανθρωπότητα. Συναρπαστική και συγχρόνως ανατριχιαστικά τρομακτική, η ταινία ταξιδεύει τους θεατές σε έναν κόσμο που δεν έχουν ξαναδεί: εκεί όπου μαζεύονται μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων από τα εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Στη Φιλανδία έχει κατασκευαστεί το πρώτο «νεκροταφείο» ραδιενεργών αποβλήτων, σκαμμένο στο βάθος ενός τεράστιου γρανιτένιου βράχου. Υπολογίζεται ότι θα παραμείνει ασφαλές για 100.000 χρόνια. Ποιός όμως μπορεί να διανοηθεί και να εγγυηθεί για τις συνέπειες αν ποτέ, για κάποιο λόγο, αυτό το Κουτί της Πανδώρας ανοίξει;

Το δεύτερο ντοκιμαντέρ, το Armadillo του Janus Metz Pedersen, διάρκειας 100` προβάλλεται στις 8.30, έχει αποσπάσει το βραβείο Critics Week Grand Prize στο Φεστιβάλ Καννών 2010

Armadillo: Τον Φεβρουάριο 2009, μια ομάδα Δανών στρατιωτών φτάνει στην βάση Αρμαντίλο του Αφγανιστάν. Μαζί τους, ο ντοκιμαντερίστας Γιάνους Μετζ, ο οποίος, έχοντας πρωτοφανή για τα στρατιωτικά δεδομένα ελευθερία πρόσβασης στο υλικό που κινηματογραφεί την καθημερινότητά τους. Από την ζωή στους κοιτώνες μέχρι την προετοιμασία των αποστολών και τις ίδιες τις μάχες, o Μετζ, γίνεται μάρτυρας μιας πραγματικότητας που θέτει σημαντικά ερωτήματα γύρω από την ηθική της αποστολής τους στο Αφγανιστάν. Οι εν ψυχρώ δολοφονίες Αφγανών, όπως τις κατέγραψε η κάμερα του Μετζ, θα αποτελέσουν αποδεικτικό υλικό για ένα σκάνδαλο που θα θέσει υπό αμφισβήτηση τη σταθερότητα της κυβέρνησης στην πατρίδα τους.

"Οι κολοσσοί του έρωτα"

Στα πλαίσια του CineDoc την ερχόμενη Τετάρτη 6 Οκτωβρίου στις 8 μ.μ προβάλλεται στο Γαλλικό Ινστιτούτο (Σίνα 31) το ντοκιμαντέρ του Νίκου Μιστριώτη "Οι κολοσσοί του έρωτα". Σενάριο- έρευνα: Μαρία Κουφοπούλου.

Μέρος της ελληνικής κουλτούρας των δεκαετιών του ΄70 και του ΄80, το «καμάκι», σημείο αναφοράς για δεκάδες ανέκδοτα, επανέρχεται στην επικαιρότητα μέσω του ντοκυμαντέρ «Οι κολοσσοί του έρωτα» («Colossi of love»)

Το ντοκυμαντέρ, που γυρίστηκε από τον Νίκο Μιστριώτη σε σενάριο- δημοσιογραφική έρευνα Μαρίας Κουφοπούλου, εστιάζει σε μια παρέα τεσσάρων πρώην «καμακιών» που απλά, άμεσα και με χιούμορ δίνουν μια εικόνα της εποχής που σημάδεψε τις ζωές τους.

«Ηθελα να γυρίσω κάτι ευχάριστο και εύθυμο» είπε στο «Βήμα» ο Νίκος Μιστριώτης, του οποίου η ως τότε εμπειρία στον χώρο αφορούσε ντοκυμαντέρ με θέμα χώρες σε εμπόλεμες καταστάσεις. Παρακολουθώντας μια σειρά σεμιναρίων στο Γαλλικό Ινστιτούτο που αφορούσαν τη διεθνή αγορά του ντοκυμαντέρ, ο Μιστριώτης αντιλήφθηκε ότι απλά θέματα μπορούσαν να στηριχθούν με στόχο τη διεθνή καριέρα. «Θέματα όπως το παγωτό έχουν πέραση, αρκεί να εντάσσονται σε ένα διεθνές πλαίσιο ξεφεύγοντας από τα σύνορα της χώρας τους, όπως με το παγωτό η Ιταλία. Μαζί με τη Μαρία Κουφοπούλου σκεφτήκαμε τα “καμάκια” γιατί ήταν ένα χαρακτηριστικό κομμάτι της σεξουαλικής απελευθέρωσης στην Ελλάδα και στην εποχή του υπήρξε φαινόμενο στο εξωτερικό».

Πράγματι, το «καμάκι» έγινε συνώνυμο με τον τρόπο που φλέρταραν κάποιοι Ελληνες όταν μετά τα χρόνια της χούντας ο τουρισμός στη χώρα μας αναπτυσσόταν ραγδαία. Το «καμάκι» ήταν ένας νέος τύπος αρσενικού προερχόμενου από χαμηλά κοινωνικά στρώματα, με συγκεκριμένο κώδικα στο ντύσιμο και στην εκφορά των αγγλικών. Στόχος τους ήταν πάντα ένας: νεαρές, ξένες τουρίστριες στο κρεβάτι.

Πέντε είναι τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στους «Κολοσσούς του έρωτα»: ο Μπρούνο, 55 πλέον ετών, που εξακολουθεί να βρίσκεται στις επάλξεις «χτυπώντας» κυρίες, ο 51χρονος Γιάννης, ιδιοκτήτης της θρυλικής ντισκοτέκ «Ηighway» και παντρεμένος πλέον με Φινλανδέζα, ο 42χρονος Γιώργος που παντρεύτηκε δανέζα χορεύτρια στριπτίζ, ο 44χρονος Τάκης, παντρεμένος με Νορβηγίδα, και η Τάρζα, 51χρονη Φινλανδέζα που ήρθε στην Ελλάδα ως ξεναγός και την πρώτη νύχτα γνώρισε τον μετέπειτα έλληνα σύζυγό της με τον οποίο έκανε δύο παιδιά. Σήμερα διατηρούν τουριστικό πρακτορείο.

Το φιλμ περιέχει συνεντεύξεις απ΄ όλους τους πρωταγωνιστές. Κάθε ήρωας με τον δικό του τρόπο φτιάχνει μια εικόνα της εποχής που σημάδεψε τη ζωή του. Μοιράζονται προσωπικές στιγμές, συναισθήματα, αστεία περιστατικά, κάνουν προσωπικές εξομολογήσεις. Επίσης η ταινία διαθέτει αρκετό αρχειακό υλικό από το προσωπικό αρχείο των πρωταγωνιστών, τις ντίσκο όπου γινόταν όλο το παιχνίδι, μια συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Γιάννη Δαλιανίδη, αλλά και στιγμιότυπα από τις κωμωδίες του που σημάδεψαν μια ολόκληρη γενιά με τις ανεπανάληπτες καμακο-ατάκες τους. Τέλος, έχει αποσπάσματα από το επεισόδιο «Τα καμάκια» της σειράς «Εδώ και σήμερα» της ΕΡΤ που λογοκρίθηκε στον αέρα ύστερα από παρέμβαση της Μαργαρίτας Παπανδρέου το 1983.

«Η υποδοχή που είχαμε όταν προτείναμε το σχέδιο της ταινίας στο σεμινάριο Discovery Campus ήταν ενθουσιώδης» μας είπε ο σκηνοθέτης.

Μάλιστα, προτού καν γυριστούν, οι «Κολοσσοί του έρωτα» ήταν το ένα από τα 15 σχέδια που κρίθηκαν κατάλληλα για διεθνή πορεία. Ενδιαφέρον για την ταινία έχουν δείξει οι σκανδιναβικές χώρες, ενώ, καθ΄ ότι συμπαραγωγή ΕΡΤ- γερμανικού δικτύου ΑRΤΕ, το φιλμ έχει αγοραστεί από τηλεοπτικά δίκτυα αρκετών χωρών της Ευρώπης, ανάμεσα στις οποίες η Γαλλία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Αυστρία και η Ισπανία.

Το κείμενο του Γιάννη Ζουμπουλάκη, από το Βήμα 3/3/2010

Τί κάνω;

Διαβάζω....

...“Το υπόλοιπο μισό της μέρας μείναμε ξαπλωμένοι κάτω από το φορτηγό, στην αδύναμη χλωμή σκιά του. Σ` αυτόν το κόσμο τον κυκλωμένο από τους φλεγόμενους ορίζοντες, ο Σαλίμ κι εγώ ήμασταν η μοναδική ζωή. Κοιτούσα τη γη, που άγγιζα με το χέρι μου, τις πιο κοντινές πέτρες. Έψαχνα για κάποιο ζωντανό ον, κάτι που να σαλέψει, να κινηθεί, να συρθεί . Θυμήθηκα πως στη Σαχάρα ζει ένα μικρό σκαθάρι που οι Τουαρέγκ ονομάζουν ngudi. Όταν κάνει πολλή ζέστη, σύμφωνα με το μύθο το ngudi, υποφέρει από δίψα, θέλει να πιει. Δυστυχώς νερό δεν υπάρχει πουθενά, ολόγυρα μόνο η καυτή άμμος. Έτσι το σκαθάρι διαλέγει ένα υψωματάκι, που μπορεί να είναι μια κυρτή πτυχή της άμμου, και αρχίζει να σκαρφαλώνει με ζήλο στην κορυφή του. Πρόκειται για τεράστια προσπάθεια, κόπο πραγματικά σισύφειο, γιατί η καυτή και ψιλή άμμος γλιστράει συνέχεια, σπρώχνoντας το σκαθάρι προς τα κάτω, στην αρχή της κολασμένης διαδρομής του. Γι αυτό, έπειτα από λίγη ώρα, το σκαθάρι αρχίζει να ιδρώνει. Στην άκρη της κοιλιάς του φουσκώνει μια μεγάλη σταγόνα ιδρώτα. Τότε το ngudi σταματάει την ανάβαση, κουλουριάζεται και βυθίζει τη μουρίτσα του σε αυτή τη σταγόνα. Πίνει.” σελ 134

και...

“Σε αυτό το τμήμα της Αφρικής, μεταξύ των ανθρώπων της Σαχάρας και των εγκαταστημένων στη Σαχέλ και στην πράσινη σαβάνα των φυλών διεξαγόταν από αιώνες μια ανταλλαγή προϊόντων που ονομαζόταν βουβό εμπόριο. Οι άνθρωποι της Σαχάρας πουλούσαν αλάτι παίρνοντας σε αντάλλαγμα χρυσό. Το αλάτι αυτό (πολύτιμο και σπάνιο εμπόρευμα ειδικά στον τροπικό) το κουβαλούσαν στα κεφάλαια τους από το εσωτερικό της Σαχάρας μαύροι δούλοι των Τουαρεγκ και των Αράβων, πιθανότατα ως τον ποταμό Νίγηρα, όπου διεξαγόταν όλη η συναλλαγή. “ Όταν οι Νέγροι φτάνουν στο νερό, συμβαίνουν τα ακόλουθα” διηγείται ο Αλβίζε ντα Κάντα Μοστο, έμπορο από την Βενετία του 15ου αιώνα. “Ο καθένας από αυτούς φτιάχνει από το αλάτι που κουβάλησε ο ίδιος ένα βουναλάκι και βάζει ένα σημάδι. Ύστερα αφήνουν τους τοποθετημένους στη σειρά σωρούς τους αλατιού και αποσύρονται μισή μέρα δρόμο προς την κατεύθυνση από την οποία ήρθαν. Τότε καταφτάνουν άνθρωποι από μια άλλη νέγρικη φυλή. Έρχονται με μεγάλες βάρκες, πιθανότατα από κάποια νησιά, βγαίνουν στην όχθη και αφού δουν το αλάτι βάζουν δίπλα στο βουναλάκι μια ποσότητα χρυσού. Ύστερα απομακρύνονται αφήνοντας εκεί το αλάτι και το χρυσό. Όταν φύγουν αυτοί, επιστρέφουν οι άλλοι που είχαν φέρει το αλάτι και αν θεωρήσουν ότι η ποσότητα του χρυσού είναι αρκετή, τον παίρνουν και φεύγουν αφήνοντας το αλάτι. Αν όμως όχι, δεν παίρνουν ούτε το χρυσό ούτε το αλάτι και απομακρύνονται ξανά. Τότε έρχονται και πάλι οι άλλοι και παίρνουν το αλάτι από τους σωρούς δίπλα στους οποίους δεν υπάρχει χρυσός. Και δίπλα στους άλλους βάζουν μια μεγαλύτερη ποσότητα χρυσού αν το θεωρήσουν σωστό ή δεν παίρνουν το αλάτι. Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο κάνουν μεταξύ τους εμπόριο, χωρίς να συναντιούνται οι μεν με τους δε και χωρίς καθόλου να κουβεντιάζουν μεταξύ τους. Αυτό κρατάει από πολύ παλιά, κι όσο κι αν όλο αυτό το πράγμα φαίνεται απίστευτο, σας βεβαιώνω ότι είναι αληθινό.” σελ 298

Τα παραπάνω αποσπάσματα προέρχονται από τον τόμο που περιλαμβάνει τα τρία βιβλία του Rysard Kapuściński : "Έβενος το χρώμα της Αφρικής, Ο πόλεμος του Ποδοσφαίρου και τα Ταξίδια με τον Ηρόδοτο" που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Τον συναρπαστικό Kapuściński που με ξενυχτάει μέρες τώρα, είχα συναντήσει σε ποστ του κυρίου Κ.Κ.Μοίρη τον περασμένο Γενάρη.

Ακούω...

..και ξανακούω το La Bien Paga - "Η Καλοπληρωμένη"- πολυτραγουδισμένη copla των Juan Mostazo και Ramón Perelló στην μοναδική εκτέλεση του Diego Ramon Jimenez Solazar γνωστού ως Diego El Cigala με τον Κουβανό Bedo Valdes στο πιάνο, τραγούδι που μου αφιέρωσε πέρυσι το Νοέμβριο ο φίλος μου ο apos. Και φυσικά παρασύρομαι με Corazón Loco μέχρι την Cuba Linda και πάει λέγοντας...

Είδα...

... δύο εξαιρετικές ταινίες μικρού μήκους της Αγγέλας Μυλωνάκη.

Την Νόνα (2001) – έναν αποχαιρετισμό στις παιδικές ψευδαισθήσεις όπως λέει κι η ίδια η σκηνοθέτις για το ντοκιμαντέρ κατάδυση στα παιδικά της χρόνια στην Κεφαλλονιά- που κέρδισε το Βραβείο Ντοκιμαντέρ καθώς και το Βραβείο Διάκρισης – Κινήτρου του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού μήκους της Δράμας 2001 ενώ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τιμήθηκε με ένα από τα ισότιμα κρατικά βραβεία ποιότητας. Η Νόνα επίσης απέσπασε το βραβείο του Βαυαρικού Κέντρου Κινηματογράφου που δόθηκε στην καλύτερη βαυαρική παραγωγή στο διεθνές φεστιβάλ του Ρέγκενσμπουργκ στη Γερμανία.

Και την ταινία BACH&BOUZOUKI (2006) Πρόκειται για την ιστορία μιας νεαρής μουσικού κόρης μεταναστών στην Γερμανία που αναγκάζεται να αναλάβει την ταβέρνα του πατέρα της όταν εκείνος παθαίνει έμφραγμα λίγες μόλις μέρες πριν τις εξετάσεις της στο τσέλο. Η ταινία απέσπασε στο φεστιβάλ της Δράμας το 2006 το πρώτο Βραβείο Ταινίας Μυθοπλασίας – Βραβείο Prince, Τιμητική Διάκριση στη Μαριλί Μήλια, Τιμητική Διάκριση στη Laila Milon και Αγγέλα Μυλωνάκη για το μοντάζ, Βραβείο Μυθοπλασίας του ΕΚΚ, Ειδικό Βραβείο της ΕΤΕΚΤ ενώ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης την ίδια χρονιά κέρδισε 1ο Κρατικό Βραβείο Ποιότητας Καλύτερης Ταινίας Μικρού Μήκους.

Τις δύο ταινίες της Αγγέλας Μυλωνάκη μου πρότεινε ο φίλος μου ο sikofagos.

Μουσική : Le Voyage de Sahara του Anouar Brahem

Τα παιδία δεν παίζει ή the game must go on...

-Πώς είναι έτσι η Πάτρα; λέει έκπληκτος ένας από τους μικρούς ήρωες του ντοκιμαντέρ “Τα παιδία δεν παίζει” κοιτώντας την πόλη του από ψηλά και είναι σα να μας κλέβει τη φράση από το στόμα.

Δεν έχει σημασία αν κατοικεί κανείς στην μητροπολιτική Αθήνα ή σε μια επαρχιακή μεγαλούπολη όπως η Πάτρα και το Ηράκλειο ή σε μια μικρότερου μεγέθους πόλη όπως η Κοζάνη και η Τρίπολη. Οι ελληνικές πόλεις αν όχι σε όλη τους την έκταση, σίγουρα στα μεγαλύτερα τμήματά τους είναι... Πώς να αποφύγει άραγε κανείς λέξεις και φράσεις κλισέ όπως “άναρχες”, “χαοτικές”, “υποβαθμισμένες”, “απάνθρωπες”, “μπετονένια τέρατα” , “σκουπιδοντενεκέδες ανθρώπων”, “συμπαγείς μάζες άμορφων κτισμάτων”, “ πόλεις χωρίς φυσιογνωμία” ;

Σε μια τέτοια πόλη, μια παρέα παιδιών προτιμά να τρέχει πίσω από μια μπάλα παρά να ξημεροβραδιάζεται μπροστά σε ένα κομπιούτερ “που θα τους κάψει το κεφάλι”. Αλλά η μπάλα βρίσκεται συχνά κάτω από ένα διερχόμενο αυτοκίνητο ή ολοκληρώνει την τροχιά της στα παράθυρα και στις πόρτες των γειτόνων με αποτέλεσμα βέβαια να τους εξαγριώνει. Ο χώρος που έχουν τα παιδιά για παιχνίδι δεν είναι παρά ο στενός δρόμος που “ούτε απορριμματοφόρο χωρά να περάσει” και η είσοδος μιας πολυκατοικίας- όσος τουλάχιστον απομένει ανάμεσα στα παρκαρισμένα οχήματα. Κι όταν βγαίνουν -κυριολεκτικά- τα μαχαίρια, τα παιδιά αρχίζουν να διεκδικούν το αυτονόητο, το κατοχυρωμένο από το 31ο άρθρο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού της unicef. Το δικαίωμα στο ασφαλές παιχνίδι και στην ψυχαγωγία. Ένα χώρο στη γειτονιά τους όπου θα μπορούν να παίζουν, χωρίς να ενοχλούν και κυρίως χωρίς να κινδυνεύουν.

Ο μαραθώνιος της προσπάθειάς τους να αποκτήσουν ένα μικρό γήπεδο που τους κάνει να φτάσουν μέχρι το γραφείο του Δημάρχου της Πάτρας αποτελεί το θέμα του ντοκιμαντέρ που προβάλλεται από 25 Μαρτίου στους κινηματογράφους και υπογράφεται από δύο νέους σκηνοθέτες, τον Αργύρη Τσεπελίκα και την Άγγελη Ανδρικοπούλου.

Ένα ντοκιμαντέρ με ανέλπιστα γρήγορο ρυθμό, δεμένο σενάριο, τρυφερά γραφικά, αφοπλιστικό χιούμορ, ευφάνταστη μουσική που ακολουθεί και υπογραμμίζει διακριτικά τη δράση. Ένα ντοκιμαντέρ στιγμές- στιγμές οδυνηρά πικρό καθώς γίνεται καθρέφτης της πραγματικότητας και κυρίως σπαρταριστά αληθινό. Μια οργανική σύνθεση από αυθεντικές 'φέτες ζωής' που καταφέρνει να θίξει και να αναδείξει σε μικρότερο βαθμό βέβαια, πέρα από το βασικό του θέμα και άλλα σοβαρά ζητήματα, όπως η ποιότητα ζωής που προσφέρει η σύγχρονη ελληνική πόλη, η ανελέητη γραφειοκρατία που μόνο το παιδικό πείσμα, η αφέλεια και το πάθος μπορούν να ξεπεράσουν -με την σημαντική βοήθεια της κάμερας που τους ακολουθεί – οι ενδοοικογενειακές σχέσεις, η αγωγή των παιδιών, η κοινωνική ένταξη των μεταναστών. (Αξίζει σε αυτό το σημείο να επισημάνω την καταπληκτική σκηνή που ο βενιαμίν της παρέας παρακολουθεί έκπληκτος μια μικρή ομάδα μουσουλμάνων μεταναστών να προσεύχεται υπαίθρια.)

Το μεγάλο ατού του ντοκιμαντέρ είναι αυτά τα τέσσερα παιδιά. Ιδιαίτεροι αλλά διαφορετικοί χαρακτήρες στο δρόμο προς την εφηβεία τους, συνυπάρχουν στο παιχνίδι και στην διεκδίκηση. Φτάνουν στη ρήξη ύστερα από διαφωνίες κι έντονους καυγάδες για να ξανασμίξουν, αφού η φιλία τους τελικά αποδεικνύεται ισχυρή κι ικανή να ξεπεράσει τα εμπόδια . Η ευαίσθητη και οργανωτική Αλεξάνδρα (11 ετών), η εκρηκτική Χρύσα (13 ετών), ο ήρεμος Βλαντ ( 12 από την Ουκρανία) και το πειραχτήρι ο Χρήστος (9 ετών) διεκδικούν το δικαίωμά τους στο παιχνίδι, ακολουθώντας το δρόμο των μεγάλων με το τρόπο των παιδιών και φτάνουν μαζί μέχρι το αίσιο τέλος γιατί βέβαια the game must go on...

Πάρβας, Άγονη Γραμμή

"Καλοκαίρι του 2004, πεντέμισι η ώρα το πρωί. Το καφενείο «Κάστρο» στη Χώρα της Αμοργού είναι κλειστό. Στην αυλή του, μέσα στο σκοτάδι μια παρέα που έχει ξεμείνει, περιμένει την ανατολή. Μια αλλόκοτη ομίχλη έχει καλύψει τα πάντα. Ξαφνικά στο βάθος διακρίνεται μια ανεπαίσθητη κίνηση. Στην απόλυτη ησυχία ακούγονται αργόσυρτα βήματα στο πλακόστρωτο. Η φιγούρα ενός ηλικιωμένου που πλησιάζει αργά, αρχίζει να ξεκαθαρίζει. Ο Δημήτρης Γιαννακός, γνωστός σε ντόπιους και ξένους σαν Πάρβας, ανεβαίνει τα σκαλοπάτια, ανασηκώνει την τραγιάσκα του, καλημερίζει και ανοίγει το καφενείο. Λίγο αργότερα, την ώρα που σερβίρει τους καφέδες, έχει πια ξημερώσει και η ομίχλη έχει διαλυθεί.

Αυτή η εικόνα αποτέλεσε, το αρχικό ερέθισμα για την ταινία «Πάρβας, Άγονη Γραμμή» του Γεράσιμου Ρήγα. Όπως όλες οι ιδέες, έτσι κι αυτή, χρειάστηκε χρόνο για να ωριμάσει.
«Κάνε εσύ τη δουλειά σου και εγώ θα κάνω τη δικιά μου», απάντησε αφοπλιστικά ο Πάρβας στο νέο σκηνοθέτη όταν άκουσε τις προθέσεις του. Ο Γεράσιμος εγκαταστάθηκε στην Αμοργό. Το σενάριο του εγχειρήματός του περιοριζόταν σε μια μόλις φράση: Η καταγραφή της ζωής του Πάρβα, της γυναίκας του Φλώρας και της κόρης τους Ντίνας.

Οι απλές καθημερινές δραστηριότητες, η δουλειά στο καφενείο με τους λιγοστούς θαμώνες, ο συνεχής μόχθος στο περιβόλι, η αρρώστια του Πάρβα και τελικά ο θάνατός του, καταγράφτηκαν από μια κάμερα μοναδικά διακριτική, θαρρείς αόρατη στα μάτια των φυσικών πρωταγωνιστών. Η κινηματογράφηση διήρκησε σχεδόν ένα ολόκληρο χρόνο.

Η σύνθεση αυτού του πρωτογενούς υλικού ήταν μια επίπονη αλλά τελικά γόνιμη διαδικασία. Οι ίδιοι χαρακτήρες και τα τυχαία περιστατικά μορφοποίησαν το σενάριο και ολοκλήρωσαν την ταινία που χαρακτηρίζεται κυρίως από ένα στοιχείο χαμένης ελληνικότητας: τη λιτή μορφή. Αυτή η λιτότητα συνάδει και αναδεικνύει απόλυτα την υφή των ηρώων που κινούνται στο ανεμοδαρμένο κυκλαδίτικο τοπίο.
Η μουσική του Νίκου Κυπουργού, αναδύει μια ανεπαίσθητη υπόμνηση παράδοσης και ενώνεται οργανικά με τις μεστές σιωπές των ηρώων, τον απέριττο λόγο και τις κοφτές ανάσες τους. Κάτω και πάνω από όλα η ίδια η φύση παρούσα, παρέχει το δικό της σταθερό ρυθμό της αέναης εναλλαγής των εποχών. Τελικά τα ψήγματα ζωής μετουσιώνονται σε ποίηση που παρασύρει τον θεατή σε ένα μοναδικό ταξίδι στην άγονη γραμμή... "

Απο τη συνέντευξη του Γεράσιμου Ρήγα

στο 'Κ' της Καθημερινής 25.1.2009

Το σκίτσο της αφίσας είναι του Βλαδίμηρου Λεβίδη

http://www.dailymotion.com/video/x7jdte_parvas-agonh-grammh_shortfilms