Εργασίες Συντήρησης

Στον γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας, υπάρχει ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό του 11ου αιώνα που απεικονίζει κεντρικά τον Χριστό ένθρονο, δεξιά την Αυτοκράτειρα Ζωή και αριστερά τον τρίτο σύζυγό της, τον Κωνσταντίνο Θ, το Μονομάχο, να προσφέρουν δώρα.

Η μελέτη απέδειξε ότι το πρόσωπο του Μονομάχου είναι μεταγενέστερο του αρχικού ψηφιδωτού. Το αρχικό εικόνιζε τον πρώτο σύζυγο της Ζωής, τον Ρωμανό τον Αργυρό. Δεν είναι γνωστό αν η Αυτοκράτειρα, είχε ζητήσει να απεικονιστεί και το πρόσωπο του δεύτερου συζύγου της, του νεαρού Μιχαήλ Παφλαγόνα.

Μάλλον και τότε, κατά τη διάρκεια της αντικατάστασης του προσώπου, το ψηφιδωτό ήταν προσωρινά καλυμμένο και ίσως υπήρχε επιγραφή που έλεγε: ''Μας συγχωρείτε, εκτελούνται εργασίες συντήρησης στο ψηφιδωτό". 

Ανασχηματισμός 2019: Ποιός είναι ο Θάνος Μωραϊτης, ο νέος υφυπουργός μεταφορών

Δεν παραιτήθηκε, γιατί...

Θα γραφτούν πολλά αυτές τις μέρες και θα αναζητηθούν επίμονα οι λόγοι για τους οποίους τελικά δεν παραιτήθηκε -όπως εμμέσως πλην σαφώς είχε προαναγγείλει- ο κυβερνητικός εταίρος και υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος, ο οποίος μάλιστα αποχαιρέτισε ιδιαίτερα συγκινημένος την περασμένη Πέμπτη στο Πεντάγωνο τους υψηλόβαθμους αξιωματικούς. 

Η απάντηση όμως στο ερώτημα που ταλανίζει όλους μας μετά τη σημερινή δήλωση Καμμένου, είναι απλή και εντοπίζεται στην επωδό (ελληνιστί ρεφρέν) ενός παλιού και αγαπημένου τραγουδιού. 

 φωτο: Nikos Libertas/ SOOC

Οι στίχοι, από το τραγούδι ''Χωρισμός'' του Δημήτρη Χριστοδούλου σε μουσική Γιώργου Ζαμπέτα. Πρώτη -και καλύτερη- εκτέλεση, Βίκυ Μοσχολιού.

Στα σκαλιά του Μαξίμου

Αλέξης: Αγγελικούλα, ζάχαρη, Αγελικούλα, μέλι,
Aγγελικούλα, κρύο νερό, που πίνουν οι αγγέλοι!

Άγκελα: Από τη γη βγαίνει νερό κι απ’ την ελιά το λάδι,
κι από τη μάνα την καλή βγαίνει το παλικάρι.

Αλέξης: Απ’ όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού ένα ’ναι που σού μοιάζει:
αυτό που βγαίνει το πρωί, όταν γλυκοχαράζει.

Άγκελα: Βασιλικό εφύτεψα στην κλίνη που κοιμάσαι,
να κόβεις, να μυρίζεσαι, κι εμένα να θυμάσαι.

φωτο: Γιάννης Λιάκος

Αλέξης: Ξεμάκρυνες κι αρρώστησα, έλα κοντά να γειάνω,
έλα το γρηγορότερο, πριν πέσω και πεθάνω.

Άγκελα: Θάλασσα δίχως κύματα καράβι δε σηκώνει,
κι αγάπη δίχως βάσανα ποτέ δεν τελειώνει.

Αλέξης: Τα ολόξανθά σου τα μαλλιά να τά ’χα αποχτενίδια,
να τά ’δινα στον χρυσικό να κάνει δαχτυλίδια.

Άγκελα: Γαρούφαλό μου κόκκινο, γαρουφαλιάς κλωνάρι,
αν δε σε δω στα χέρια μου, ο Χάρος να με πάρει.

Αλέξης: Έλα να σε φιλήσω και γρήγορα να πας,

να μη σε δει κανένας και πει πως μ` αγαπάς.

Το ιστολόγιο εξασφάλισε και σας παρουσιάζει κατ` αποκλειστικότητα το διάλογο μεταξύ της Καγκελαρίου Άγκελας Μέρκελ και του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα κατά την υποδοχή της πρώτης, σήμερα το απόγευμα στο Μέγαρο Μαξίμου.

Όλα τα παραπάνω δίστιχα, Κερκυραϊκά, της αγάπης. Αλιευμένα από εδώ  φωτο: Γιάννης Λιάκος

Μυθολογίας συνέχεια

Francisco de Zurbarán (1598-1664) Ο Ηρακλής εκτρέπει τον Αλφειό (Πράδο)

Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Β΄κεφ.5

Ρωμαϊκό μωσαϊκό του 3ου π.Χ Αιώνα 

[1.9] Ἠλείου δὲ ἦν Αὐγέας: οἱ δὲ ἀποσεμνύνοντες τὰ ἐς αὐτόν, παρατρέψαντες τοῦ Ἠλείου τὸ ὄνομα, Ἡλίου φασὶν Αὐγέαν παῖδα εἶναι. τούτῳ βοῦς τῷ Αὐγέᾳ καὶ αἰπόλια τοσαῦτα ἐγένετο ὡς καὶ τῆς χώρας αὐτῷ τὰ πολλὰ ἤδη διατελεῖν ἀργὰ ὄντα ὑπὸ τῶν βοσκημάτων τῆς κόπρου: Ἡρακλέα οὖν εἴτε ἐπὶ μοίρᾳ τῆς Ἠλείας εἴτε ἐφ' ὅτῳ δὴ καὶ ἄλλῳ μισθῷ πείθει οἱ καθῆραι τῆς κόπρου τὴν γῆν. [1.10] καὶ ὁ μὲν καὶ τοῦτο ἐξειργάσατο ἐκτρέψας τοῦ Μηνίου τὸ ῥεῦμα ἐς τὴν κόπρον: Αὐγέας δέ, ὅτι τῷ Ἡρακλεῖ σοφίᾳ πλέον καὶ οὐ σὺν πόνῳ τὸ ἔργον ἤνυστο, αὐτός τε ἀποδοῦναί οἱ τὸν μισθὸν ἀπηξίου καὶ τῶν παίδων τῶν ἀρσένων τὸν πρεσβύτερον Φυλέα ἐξέβαλεν ἀντειπόντα ὡς οὐ δίκαια ποιοῖτο πρὸς ἄνδρα εὐεργέτην. αὐτὸς δὲ τά τε ἄλλα παρεσκευάζετο ὡς τὸν Ἡρακλέα ἀμυνούμενος, ἢν ἐπὶ τὴν Ἦλιν στρατεύηται, καὶ τοὺς παῖδας τοὺς Ἄκτορος καὶ Ἀμαρυγκέα ἐπηγάγετο ἐς φιλίαν. 

Παυσανία Ηλειακά, κεφ 1 παρ. 9-10

Honoré Daumier  1808- 1879

Δεν είχα σκοπό να δημοσιεύσω δεύτερο συνεχόμενο ποστ με ετικέτα μυθολογία, αλλά ο πρωθυπουργός ξαναχτύπησε από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Τον αποπήραμε για τον Οδυσσέα και τις Σειρήνες κι έτσι, επιμένοντας σταθερά να διανθίζει τις ομιλίες του με μυθολογικά θέματα, αποφάσισε να αφήσει τους πρωταγωνιστές και να καταπιαστεί με κάποιον δευτεροκλασσάτο· αυτή τη φορά το θύμα ήταν ο Βασιλιάς της Ήλιδας, ο Αυγείας,  ή μάλλον ο σκύλος του που μόλις χθες μάθαμε ότι ήταν ...κόπρος. «Θα καθαρίσουμε τον κόπρο του Αυγέα» είπε στην ομιλία του ο Αλέξης Τσίπρας.  

Κι άντε να κάνουμε τα στραβά μάτια για το όνομα του βασιλιά με τους βρώμικους στάβλους και να πιστέψουμε ότι ο πρωθυπουργός έχει μελετήσει τα Ηλειακά του Παυσανία και υιοθετεί το Αυγέα αντί του καθιερωμένου Αυγεία,   ο σκύλος όμως και μάλιστα μπάσταρδος,  αντί της κοπριάς δεν καταπίνεται με τίποτα. 

Υ.Γ.  Στην ιστοσελίδα i efimerida  "διορθώνουν" κι ουκ ολίγοι τους αντιγράφουν 

''μ᾽ ἔδησαν ὀρθὸν ἐν ἱστοπέδῃ''

Αττική ερυθρόμορφη στάμνος.  (480-470 π.Χ.)  The British Museum  

Καὶ πρῶτα ταξιδεύοντας θὰ φτάσης στὶς Σειρῆνες,

ὅλους μαγεύουν τοὺς θνητοὺς ποὺ λάχουνε κοντά τους·
ὅποιος σιμώση ἀπ' ἀγνωσιὰ κι ἀκούση τὴ φωνή τους,
ἀπὸ γυναίκα καὶ παιδιὰ χαρὰ νὰ μὴν προσμένη
μήτε πατρίδα πὼς θὰ δῆ, τὶ μὲ γλυκὰ τραγούδια
αὐτὲς τόνε μαγεύουνε μὲς ἀπ' τὴ λιβαδιά τους.

Σωρὸς ἐκεῖ τ' ἀνθρωπινὰ τὰ κόκκαλα σαπίζουν
γυμνὰ, ποὺ εἶναι τὸ δέρμα τους χυμένο ὁλοτριγύρω.

Ερυθρόμορφος κρατήρας, του Πύθωνα 340 π.Χ. Staatliche Museen Berlin 

Προσπέρνα τις, καὶ στούπωνε καλὰ τ' αὐτιὰ τῶν ἄλλων
μὲ μελοζύμωτο κερὶ νὰ μὴν μποροῦν ν' ἀκούσουν.
Κι ἂν ποθυμήσης ἴδιος σου ν' ἀκούσης, ἂς σὲ δέσουν

ὁλόρθο χεροπόδαρα στοῦ καταρτιοῦ τὴ ρίζα,
κι ἂς καλοσφίξουν τῶ σκοινιῶν τὶς ἄκρες στὸ κατάρτι,
καὶ τότες χαίροντας θ' ἀκοῦς μακρόθε τὶς Σειρῆνες.
Μὰ ἀνίσως καὶ παρακαλῆς τοὺς ἄλλους νὰ σὲ λύσουν,
ἐκεῖνοι ἀκόμα πιὸ σφιχτὰ νὰ δένουν τὰ σκοινιά σου.

Nicolas Mignard 1607

Μουσείο Καλών Τεχνών San Francisco 

Ρωμαικό ψηφιδωτό του 3ου μ.Χ. Bardo Museum, Tunis, Tunisia 

Αὐτά εἰπε· κι εὐτὺς πρόβαλε ἡ χρυσόθρονη ἡ Αὐγούλα,
καὶ στοῦ νησιοῦ της ἡ θεὰ τραβήχτηκε τὰ μέσα.
Καὶ στὸ καράβι πῆγα ἐγώ, καὶ τῶ συντρόφων εἶπα

νὰ λύσουν τὰ πρυμόσκοινα, κι ἀπάνω ν' ἀνεβοῦνε.
Κι αὐτοὶ στὸ πλοῖο ἀνέβηκαν, καὶ κάθισαν στοὺς πάγκους,
καὶ τὸν ἀστραφτερὸ γιαλὸ μὲ τὰ κουπιὰ βαροῦσαν.

Apollo di Giovanni, 1435-1465, Art Institute of Chicago

Καὶ πίσω ἀπ' το μαυρόπλωρο καράβι στέλνει ἡ Κίρκη
ἡ φοβερὴ κι ἡ ὡριόμαλλη κι ἡ ἀνθρωπολαλοῦσα,

πρύμο καλὸ καὶ φιλικὸ ποὺ τὰ πανιὰ φουσκῶναν.
Καὶ τ' ἄρμενα σὰ σιάξαμε, καθίσαμε, κι ὁδήγα
ὁ ἀγέρας τὸ καράβι μας μαζὶ μὲ τὸν ποδότη.

Χαλκογραφία του Nicolas Mignard, 1607

Γκραβούρα του Theodoor van Thulden, 1632-1633 

 Άμστερνταμ, Rijksmuseum.

Τότε εἶπα μὲ βαρειὰ καρδιὰ στοὺς φίλους μου συντρόφους·

“Καλὸ δὲν εἶναι, φίλοι μου, νὰ ξέρη ἕνας μονάχα

ἢ δυὸ, τὰ λόγια τὰ ἱερὰ ποὺ μοῦ 'πε ἡ θεία Κίρκη·
μόνε τὰ κρένω καὶ σ' ἐσᾶς, νὰ ξέρουμε ἂν θὰ βροῦμε
ζωή, ἢ ἂν θὰ ξεφύγουμε τὴ μοῖρα τοῦ θανάτου.
Πρῶτα, νὰ φεύγω ἀπ' τὴ φωνὴ τῶ φοβερῶ Σειρήνων
κι ἀπὸ τ' ἀνθολιβάδια τους, παράγγειλε μου ἡ Κίρκη.

Κι ἐγὼ μονάχος, εἶπε μου, ν' ἀκούσω τὴ φωνή τους·
στοῦ καταρτιοῦ τὴ ρίζα ἐσεῖς δέστε με τώρα ὁλόρθο,
καὶ καλοσφίξτε τῶ σκοινιῶν τὶς ἄκρες στὸ κατάρτι,
γερὰ κρατώντας με, κι ἐγὼ σὰ λέω νὰ μὲ ξελύστε,
ἐσεῖς ἀκόμα πιὸ σφιχτὰ νὰ δένετε τοὺς κόμπους.”

Γκραβούρα του Jean Mathieu, 1619 από έκδοση των Μεταμορφώσεων

 του Οβίδιου, Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας 

J. W. Waterhouse, 1891 

Ἐκεῖ ποὺ αὐτὰ τοὺς ἔλεγα καὶ τοὺς καλοξηγοῦσα,
στῶ δυὸ Σειρήνων τὸ νησὶ τ' ὥριο καράβι φτάνει,
ποὺ ὁ πρύμος τὸ γοργόσπρωχνε. Κι ἀμέσως καταπέφτει
τ' ἀγέρι, κι ἔρχεται λαμπρὴ στὴ θάλασσα γαλήνη,
σὰν κάποιος ν' ἀποκοίμισε θεὸς τὰ κύματά της.

Τότες αὐτοὶ σηκώθηκαν καὶ τὰ πανιὰ διπλῶσαν,
μὲς στὸ καράβι τά 'θεσαν, κι ἀράδα καθισμένοι,
μὲ τὰ καλόξυστα κουπιὰ τὶς θάλασσες ἀσπρίζαν·

Otto Greiner 1869 -1916 

Λιανίζω ἐγὼ τροχὸ κερὶ μὲ κοφτερὸ μαχαίρι,
καὶ μὲ τ' ἀντρειωμένα μου τὸ καλοσφίγγω χέρια.

Καὶ τὸ κερὶ τὸ ζέσταινε ἡ μεγάλη δύναμη μου,
κι ὁ Ἥλιος ὁ Ὑπερίονας μὲ τὶς θερμές του ἀχτίδες·
ἀράδα τότες ἔφραξα τ' αὐτιά τους ὁλωνῶνε,
κι ἐκεῖνοι χεροπόδαρα μὲ δέσανε στὸ πλοῖο
ὁλόρθο, καὶ καλόσφιξαν τὶς ἄκρες στὸ κατάρτι·

καὶ τὸν ἀστραφτερὸ γιαλὸ μὲ τὰ κουπιὰ βαροῦσαν.

Carl Theodor von Blaas, 1882

William Etty, (1787-1849) 

Σὰν ἤρθαμε τόσο κοντὰ ποὺ ἀκούγεται ἂν φωνάξης,
γοργὰ τραβώντας, τό 'νιωσαν αὐτὲς τοῦ καραβιοῦ μας
τὸ διάβα, καὶ μᾶς σύρανε ψιλόφωνο τραγούδι·

“Ἔλα, καμάρι τῶν Ἀχαιῶν, πολύμνητε Ὀδυσσέα,

τὸ πλοῖο σου κράτα, τὴ γλυκειὰ φωνή μας γιὰ ν' ἀκούσης,
Δὲν πέρασε ἀπ' ἐδῶ κανεὶς μὲ μελανὸ καράβι,
χωρὶς ν' ἀκούση ἀπὸ κοντὰ τὸ γλυκολάλημά μας,
παρὰ μισεύει χαίροντας ποὺ ἔμαθε κι ἄλλα ἀκόμα,
τὶ ξέρουμε ὅσα τράβηξαν μὲς στὴν πλατειὰ Τρωάδα

καὶ Τρωαδῖτες κι Ἀχαιοί, καθὼς οἱ θεοὶ τὰ ὁρίσαν,
καὶ ξέρουμε ὅσα γίνουνται στὴ γῆς τὴν πολυθρόφα.”

Edward Calvert, 1850

Herbert James Draper  1909 

 Αὐτὰ μᾶς γλυκολάλησαν κι ἐγὼ ὅλο λαχταροῦσα
ν' ἀκούσω, καὶ τοὺς ἔγνεφα τοὺς ἄλλους νὰ μὲ λύσουν·
μὰ ἐκεῖνοι πέσαν στὸ κουπὶ κι ὀμπρὸς γοργοτραβοῦσαν.

Κι ὁ Εὐρύλοχος σηκώθηκε μαζὶ κι ὁ Περιμήδης
καὶ μὲ δεσμὰ περσότερα μὲ δέναν καὶ μὲ σφίγγαν.

N.C. Weyth 1929 

Καὶ σὰν τὶς προσπεράσαμε, καὶ πιὰ μήτ' ἡ λαλιά τους
καὶ μήτε τὰ τραγούδια τους κοντά μας δὲν ἐρχόνταν,
ἔβγαλαν τότες τὸ κερὶ οἱ ἀγαπημένοι φίλοι,

ποὺ ἐγὼ στ' αὐτιὰ τοὺς ἄλειψα, κι ἀπ' τὰ δεσμὰ μὲ λῦσαν.

Ξυλογραφία. Κ. Γραμματόπουλος, 1957 Εθνική Πινακοθήκη 

Bernard Buffet, 1993 

Τα  παραπάνω αποσπάσματα προέρχονται από τη Οδύσσεια του Ομήρου. (Ραψωδία Μ, 39-54 και 143-200)  Η μετάφραση είναι του Αργύρη Εφταλιώτη. 

Αφορμή για το ποστ, η φράση “Οπως ο Οδυσσέας που έκλεισε τα αυτιά του στις σειρήνες έτσι και εμείς προχωράμε με αποφασιστικότητα.”  από την ομιλία του πρωθυπουργού Α. Τσίπρα στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος παρουσία του Προέδρου της Γαλλίας Ε. Μακρόν.

Η Μόνικα του 661ου εκλογικού τμήματος

Ήταν αργά, περασμένες 3, το βράδυ του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου 2015. Ο κόσμος που πανηγύριζε ξέφρενα στο Σύνταγμα την θριαμβευτική επικράτηση του "ΟΧΙ", αντίθετα με όλες τις προβλέψεις, κόντρα στη λυσσαλέα προσπάθεια των ΜΜΕ  να επιβάλλουν το αντίθετο, είχε αρχίσει να αραιώνει. Ετοιμαζόμουν να φύγω κι εγώ, όταν συνάντησα τον Χ, καλό φίλο, φωτογράφο. Ήταν κατάκοπος, ωστόσο μού πρότεινε να πάμε για μια μπύρα. “Για να σου πω και το άλλο ωραίο της ημέρας”, συμπλήρωσε γελώντας πονηρά. Το ζητούσε η ζεστή βραδιά, το απαιτούσε το αποτέλεσμα. Και βέβαια, ήταν δελεαστικό “το άλλο ωραίο”, μιας μέρας που το μεγάλο και ωραίο γεγονός της ήταν ένα και αδιαμφισβήτητο.

Τα ποτήρια μας κόντευαν να αδειάσουν ενώ το τασάκι μας ήταν πια μισογεμάτο, όταν αφήσαμε τα του δημοψηφίσματος και άρχισε να μού διηγείται την ιστορία που μού είχε τάξει. 

Νωρίς το πρωί εκείνης της μέρας έφτασε στο 661ο εκλογικό τμήμα στην Κυψέλη, στην οδό Χιλανδαρίου. Σύντομα επικράτησε πανδαιμόνιο· και δεν ήταν  οι ψηφοφόροι που το κατέκλυσαν, αλλά οι πάνω από εκατό φωτογράφοι, δημοσιογράφοι και εικονολήπτες -Έλληνες και ξένοι - που από τις 9 είχαν ήδη λάβει θέσεις. Η σχετική ανακοίνωση έλεγε "ο πρωθυπουργός θα προσέλθει στο εκλογικό τμήμα στις 10".

Μόλις επτά λεπτά πριν τις δέκα, και ενώ οι φακοί ήταν στραμμένοι στην είσοδο της αίθουσα και όλων οι δείκτες χάιδευαν το κουμπί μιας κάμερας έτοιμοι για τα απανωτά κλικ, εμφανίστηκε η ΘΕΑ· μια ψηλή, πανέμορφη γυναίκα, “γυναικάρα, να σου κόβει την ανάσα”. Ψηφοφόρος. Ήταν τόσο ισχυρός ο αιφνιδιασμός στη θέα του απόλυτου ωραίου που σχεδόν όλοι οι επαγγελματίες της εικόνας, κατέβασαν τις κάμερες και την κοίταζαν εκστασιασμένοι καθώς έδινε ταυτότητα και έπαιρνε ψηφοδέλτια. “Φορούσε κι ένα κοντό κολλητό φουστανάκι που άφηνε να φανούν δυο μέτρα πόδια...”. Ελάχιστα μόνο κλικ ακούστηκαν, κλικ που μάλλον την έφεραν σε μεγάλη αμηχανία, σε συνδυασμό βέβαια με τα τόσα βλέμματα καρφωμένα πάνω της. Έτσι βιάστηκε να κρυφτεί μέσα στο παραβάν. “...και για να καταλάβεις για τί γκόμενα μιλάω -Μπελούτσι και βάλε- θα σου πω αυτό: αν εκείνη τη στιγμή έμπαινε ο Τσίπρας νομίζω ότι κανένας μας δε θα γύριζε την κάμερα πάνω του.”

Στο ελάχιστο διάστημα που η “Μόνικα και βάλε” ήταν στο παραβάν, οι άνθρωποι των μέσων, ανέκτησαν τον επαγγελματισμό τους και στόχευαν πλέον, όχι στην αναμενόμενη είσοδο του πρωθυπουργού για την οποία βρίσκονταν εκεί, αλλά αποκλειστικά στην έξοδό της. Όταν μισάνοιξε η κουρτίνα κι εμφανίστηκε με ολοκόκκινα μάγουλα κι ένα αμήχανο χαμόγελο, ακούστηκε ένας καταιγισμός από κλικ. Ήταν τόσο αδηφάγο όλο αυτό το σκηνικό, που η κοπέλα, στράφηκε βιαστικά προς την έξοδο. Κάποιος της εφορευτικής επιτροπής της φώναξε: “Δεσποινίς! Πού πάτε; Δεν ψηφίσατε.” Γύρισε ντροπιασμένη, ακόμα πιο κόκκινη, ξαναμπήκε στο παραβάν, πήρε τον φάκελο που στην ταραχή της είχε αφήσει εκεί, βγήκε -ορυμαγδός τα κλικ- ψήφισε, πήρε την ταυτότητά της και έφυγε.

Δυο τρία λεπτά αργότερα, μπήκε ο πρωθυπουργός.

Πριν λίγες μέρες τηλεφώνησα στον Χ. Ένα χρόνο μετά, ήθελα να μού θυμίσει κάποιες λεπτομέρειες από την ιστορία που μού διηγήθηκε εκείνο το αξέχαστο βράδυ. Στο τέλος τον ρώτησα: “Τι λες να ψήφισε η Μόνικα;”. Γέλασε και μού απάντησε αποστομωτικά: “Για αυτή δεν ξέρω, είμαι όμως σίγουρος για το τί ψήφισε ο Τσίπρας.”