Τα (απολύτως) απαραίτητα

Βάζουμε πρώτα τα ισοθερμικά μας εσώρουχα

τις πιο χοντρές μας κάλτσες

ένα ή δύο μάλλινα πουλόβερ.

το κοτλέ μας παντελόνι.

Διαλέγουμε τα μποτάκια με τις αντιολισθητικές σόλες.

από τα μπουφάν μας

επιλέγουμε αυτό που έχει επένδυση.

Τυλίγουμε γύρω από το λαιμό μας, ένα κασκολ με χοντρή πλέξη.

Φοράμε το σκουφί που είχαμε αγοράσει για το Καϊμακτσαλάν

Βάζουμε στο σακίδιό μας

το θερμός με ζεστό καφέ ή τσάι

και το φλασκί που έχουμε γεμίσει με κονιάκ, βότκα, ή τσίπουρο.

Φοράμε τα γάντια μας και

Επιβιβαζόμαστε στο έλκηθρο με προορισμό το Σύνταγμα

και τις άλλες πλατείες

Λαπαβίτσες

Απομεσήμερο και κρύο. Το τζάκι αναμμένο, ο γάτος τεντώνεται μαχμουρλίδικα στη γωνιά του, ο θείος μισοκοιμάται στην πολυθρόνα μπροστά στην τηλεόραση κι εγώ δίπλα, στο καναπέ, διαβάζω λαίμαργα στο λαπ τοπ, το ένα άρθρο μετά το άλλο. “Λαπαβίτσες!” λέει ξαφνικά ο θείος και στρέφω το βλέμμα από την μια οθόνη στην άλλη.

“Α! Δεν είναι ο Λαπαβίτσας αυτός”  λέω γελώντας. “Αυτός είναι ο Βαρουφάκης” τού εξηγώ και απορώ που μετά από τόσες μέρες, μετά από τόσες αναφορές και τόσα ρεπορτάζ, δεν έχει συγκρατήσει το πρόσωπο του νέου υπουργού. Το γεγονός ότι δε λέει σωστά το όνομα του βουλευτή Ημαθίας, δε με ξαφνιάζει· θα του πάρει καιρό να μάθει τα καινούρια ονόματα. “'Οχι στην τηλεόραση. Έξω παιδί μου! Έξω. Κοίτα τι μεγάλες λαπαβίτσες πέφτουν”.

Από τις τραβηγμένες κουρτίνες του καθιστικού, βλέπω τεράστιες νιφάδες να στροβιλίζονται στο γκρίζο απομεσήμερο. “Λαπαβίτσες...” επαναλαμβάνει κι εγώ αναρωτιέμαι από πού κρατάει η σκούφια αυτής της λέξης. Τούρκικη; Μπα, μάλλον όχι. Αλβανική; Ούτε. Βουλγάρικη; Σλάβικη; Ρουμάνικη; Το σκέφτομαι για λίγο αλλά καθώς βγαίνω για να φέρω ξύλα για το τζάκι, παραιτούμαι της προσπάθειας. Πού να βρεις άκρη; Στο κάτω κάτω από τα μέρη μας κάποτε, μέχρι και Νορμανδοί πέρασαν.

*Αναδημοσίευση στο MatiaStaNea.gr

Ο Χιονάνθρωπος της Πλατείας

Άμα φτιάχνεις χιονάνθρωπο, Φλεβάρη του 2012, δεν τον κάνεις όπως τους κάναμε παλιά: χοντρούς, μονολιθικούς κι ανέμελους με σκουφάκι στο κεφάλι, κασκόλ στο λαιμό και ένα καρότο για μύτη. Έτσι τους κάναμε σε άλλες εποχές. Σήμερα, στην εποχή της κρίσης, ακόμα κι οι χιονάνθρωποι έχουν αλλάξει. Όχι γιατί άλλαξε το χιόνι, μα γιατί οι συνθήκες άλλαξαν εμάς.

Στην εποχή της κρίσης οι χιονάνθρωποι γίνονται λεπτοί, ξεφεύγουν από τη στατικότητα -θαρρείς κι ετοιμάζονται να κάνουν ένα βήμα μπρος, να ορμήσουν ακάθεκτοι. Στο κεφάλι τους, εκεί που έμπαινε το σκουφάκι παλιά, σήμερα βάζουν μερικά ξυλαράκια κι έτσι φαντάζουν μαλλιά που έχουν σηκωθεί. Τα μάτια -δυο κάρβουνα- ορθάνοιχτα και το στόμα, πάλι με κάρβουνο, ανοιχτό σαν να φωνάζει. Τα χέρια -όσο και να μην προσφέρεται η πρώτη ύλη για κάτι τέτοιο- ξεχωρίζουν από τον κορμό και σηκώνονται ψηλά σε μια στάση γεμάτη ένταση. Μια στάση ανάμεσα στην έκταση και την ανάταση.

Μην ξεγελαστείς κι εσύ όπως  εγώ στην αρχή και σταθείς στα σηκωμένα χέρια και στα μικρά στήθη με πέτρες ρώγες και πεις: “Μα για δες πόσο θυμίζει εκείνο το πήλινο ειδώλιο του 12ου π. Χ. αιώνα που βρέθηκε στην ακρόπολη της Τίρυνθας και πιθανώς εικονίζει γυναικεία μορφή με τα χέρια σε στάση επίκλησης!”  Και βέβαια, ούτε στιγμή να μη σου περάσει η σκέψη ότι η στάση του εκφράζει απελπισία ή απόγνωση.

Αυτός ο χιονάνθρωπος που έφτιαξαν παιδιά στην πλατεία της μικρής μας πόλης θα στέκει εκεί ακλόνητος μέχρι να λιώσει, μέχρι να ξημερώσει μια καλύτερη μέρα. Η στάση του δεν είναι παρά έκφραση οργής. Είναι η αγανάκτιση που απέκτησε υπόσταση με μοναδικό υλικό το χιόνι. 

Να σου πω και το τελευταίο που μόλις τώρα παρατήρησα; Είναι στραμμένος προς τον νότο. Κοιτάζει προς τα εκεί που σήμερα παίρνουν μεγάλες αποφάσεις. Για το μέλλον μας. 

Καστοριά Χιονοσκεπής

Στάση για περισυλλογή

Απογείωση αργυροπελεκάνων

 

Πλατεία Ειρήνης (Πρώην Βαν Φλιτ) 

Τμήμα του τείχους του Ιουστινιανού

Ένας (πολύ χαρούμενος) χιονάνθρωπος

Κοιτάζοντας προς τον ναυτικό όμιλο

Βόρεια παραλία.

"Μισό ψωμί για τα πουλιά, μισό για το σπίτι."

Καστοριανή βάρκα, 

χιονισμένη κι εγκιβωτισμένη στον πάγο. 

 Το χιόνι, γλύπτης των αγαλμάτων παράφορος.

Μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης. 

1900-1907

 Το μνημείο του αφανούς πολεμιστή στην πλατεία Μακεδονομάχων

"Τοις Υπέρ Πατρίδος Πεσούσι"

Προτομή του βασιλέως Παύλου στην οδό Νίκης

Σοκάκι στο Ντολτσό

Μοναχική βάρκα 

Αρχοντικό Σκούταρη

Νεοκλασσικό στην οδό Ορεστιάδος

Η εξέδρα όπου γίνεται η ρίψη του σταυρού τα Θεοφάνια

Αρχοντικό Παπατέρπου

Νότια παραλία 

Ψῦχος ἀφόρητον, συνιάκι ἄφθονον

Πώς περιγράφεις το κρύο; Ρωτάω πώς το περιγράφεις, γιατί το να τo αντιμετωπίσεις αυτές τις μέρες μού φαίνεται αδύνατον. Όσο κι όπως να ντυθείς, θα βρει από κάπου να τρυπώσει. “Μπήκα στα 87 και δε θυμάμαι ποτέ τέτοια παγωνιά και μάλιστα για τόσο μεγάλο διάστημα. Έπιασε πριν τα Χριστούγεννα και κρατάει ακόμα...συνέχεια κάτω από το μηδέν.” λέει η θεία μου. Ο θείος, κάθεται ατάραχος στην πολυθρόνα του και το σκέφτεται κάτω από τα πυκνά ατίθασα φρύδια του. Είχε πρόσφατα μια “μικρή περιπέτεια υγείας” όπως λέει ο ίδιος - “πήγε στον άλλο κόσμο και γύρισε” λένε οι υπόλοιποι- και φυσικά δεν τον άφησαν να βγει έξω, οπότε δεν μπορεί να συγκρίνει αυτόν το φετινό χειμώνα με κάποιον από τους προηγούμενους 99 της ζωής του.

Ένας άλλος θείος, πολύ μικρότερος (77) αντί άλλης κουβέντας για το κρύο, μού δίνει το σημειωματάριο του παππού του. Στην πρώτη σελίδα διαβάζω με τα ωραία καλλιγραφικά γράμματα μιας άλλης εποχής που απέχει από το σήμερα ακριβώς εκατό χρόνια: 

Καθημεριναὶ εἰσπράξεις

Φαρμακείου

ἐκ συνταγῶν 

Το ξεφυλλίζω με δέος. Οι καταχωρίσεις είναι ανά μήνα. Ανάμεσα στο Δεκέμβρη του 1911 και στο Γενάρη του 1912 ο παππούς αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα στη σημείωση: “Τῇ 31ῃ Δεκεμβρίου τὸ θερμόμετρον κατῆλθε εἰς τοὺς -13 βαθμοὺς τῇ δὲ ἑπομένῃ 1ῃ Ἰανουαρίου 1912 εἰς τοὺς -17. Ψῦχος ἀφόρητον, συνιάκι* ἄφθονον.” 

Προχθές η βόλτα γύρω από την παγωμένη λίμνη -ειδικά στη βορινή παραλία- ήταν σωστό μαρτύριο. Τις προηγούμενες μέρες χιόνιζε λίγο το βράδυ, το βλέπαμε το πρωί, το έβλεπε κι ο ήλιος -αυτός με τα δόντια- και το έλιωνε. Η παγωνιά πάντως, εδώ αμετακίνητη. Εγκαταστάθηκε για τα καλά. Πάνω στον πάγο βολτάρουν κύκνοι, πάπιες, αργυροπελεκάνοι, σφυριχατάρια, αργυροτσιχνιάδες. Κουρινασμένα, φαίνεται να κρυώνουν κι αυτά, μα την άλλη στιγμή σηκώνονται και βουτάνε στα νερά. Ή πετάνε και χάνονται προς την κατεύθυνση που ξεχωρίζουν οι κάτασπρες κορυφές της Πίνδου. 

Το ροκάνι -ήχος του πάγου που σπάει- υπόκωφος, ανατριχιαστικός μού θύμιζε ιστορίες που άκουσα παιδί και τις νόμιζα ξεχασμένες. Τις διαδρομές πάνω σε βαριά κάρα, φορτωμένα από την Καστοριά μέχρι τα αντικρινά χωριά Μαύροβο και Πολυκάρπη. Τις Κυριακάτικες βόλτες με τα καλά τους πάνω στο πάγο -κυρίως πριν τον πόλεμο. Με τα παιδιά να χαίρονται τις σάνιες, τα ξύλινα αυτοσχέδια έλκυθρά τους. Εκείνη τη εποχή πρέπει να έγινε κι ένα φοβερό δυστύχημα: ράγισε πρώτα και μετά άνοιξε ο πάγος. Η λίμνη κατάπιε έναν κουλουρτζή που έτυχε να είναι σε αυτό το σημείο κι ύστερα έκλεισε ο πάγος αφήνοντας έξω, μόνο το ταψί με τα κουλούρια που μετέφερε στο κεφάλι του ο άτυχος βιοπαλαιστής. Μέσα σε δευτερόλεπτα, μπροστά στα έντρομα βλέμματα των παρεβρισκόμενων που δεν μπορούσαν να βοηθήσουν. 

“Ρε συ! Είσαι παγωμένος..” είπε ο φίλος μου ο Σάκης μόλις τον χαιρέτησα.”Εσείς οι Αθηναίοι φαίνεται ότι δεν αντέχετε καθόλου το κρύο” συνέχισε καθώς έβαζε ένα μεγάλο κούτσουρο στην ξυλόσομπα στο εργαστήριο γουναρικής. Άφησε το γάζωμα κι έκανε καφέ. Έβαλε και γλυκό του κουταλιού κολοκύθα. “Εμείς οι Αθηναίοι δεν αντέχουμε το κρύο αλλά θυμόμαστε παλιές ιστορίες που εσείς έχετε ξεχάσει” τον πείραξα με τη σειρά μου όταν διαπίστωσα ότι δεν θυμόταν τον κουλουρτζή που χάθηκε κάτω από τον πάγο. Τότε ήταν που σηκώθηκε και  έφερε να δω παλιές φωτογραφίες. Ανάμεσά τους κι αυτή του 1923 με τον πατέρα του μικρό πάνω στη σάνια και τον συνονόματο παππού του, τον μακεδονομάχο αριστερά, να επισημαίνει στο μικρό, το σημείο που πρέπει να κοιτάξει. 

“Εντυπωσιακό και τρομακτικό” μού έγραψε για το χιόνι χθες αργά το βράδυ ένας φίλος όταν του έστειλα αναφορά για το ύψος του που ήταν  15 πόντοι. “Ούτε εντυπωσιακό ούτε τρομακτικό. Είναι χαλαρωτικό να το βλέπεις να πέφτει. Τα σκεπάζει όλα, τα κάνει ομοιόμορφα, τα εξαφανίζει. Η φύση στα μίνιμαλ της.” του απάντησα κι ύστερα σαν ντόπιος, σκέφτηκα: “Άκου τρομαχτικό! Αθηναίος, τί περιμένεις;” 

Σήμερα το πρωί το χιόνι, που δεν έχει σταματήσει από χθες το απόγευμα  κάλυψε τα πάντα. Από το παράθυρο υπολογίζω ότι είναι πάνω από 30 εκατοστά και είναι ώρα να ντυθώ και να βγω με το φτυάρι για να καθαρίσω την είσοδο και το πεζοδρόμιο. Μετά, λέω να φτιάξω έναν χιονάνθρωπο.

* συνιάκι, η πάχνη

Let it snow...γαμώτο!

.

Η πρώτη δοκιμασία στα χιόνια είναι σχετικά εύκολη. Πρέπει να διασχίσεις την εικόνα από πάνω δεξιά μέχρι κάτω αριστερά με τέσσερα βήματα, ούτε λιγότερα ούτε περισσότερα και κυρίως δεν πρέπει να πατήσεις πάνω σε αυτές τις ωραίες παράλληλες γραμμές. Κάθε φορά που πατάς γραμμή αφαιρούνται πόντοι. Πόσοι μη με ρωτάς, είναι καινούριο το παιχνίδι δεν ξέρω πώς ακριβώς παίζεται.

Στη δεύτερη πίστα τα πράγματα δυσκολεύουν. Πρέπει να πλησιάσεις το άλογο- αθόρυβα για να μην το τρομάξεις- να καταφέρεις να το καβαλήσεις χωρίς σέλα και χαλινάρια και βέβαια χωρίς να σε ρίξει ούε μια φορά από τη ράχη του. Στις δύο πτώσεις – άντε στις τρεις – λέω να μηδενίζεσαι και να πρέπει να πας πίσω στην πρώτη πίστα.

Στη συνέχεια καλπάζεις προς το βάθος, εκεί που βλέπεις την ομίχλη. Δρόμο παίρνεις, δρόμο αφήνεις. Μπορεί αυτή η πίστα να φαίνεται εύκολη αλλά είναι κουραστική γιατί η απόσταση είναι μεγάλη και δεν πρόκειται να συναντήσεις κανένα για να σου δείξει το δρόμο. Αν παρ` ελπίδα συναντήσεις τη Χιονάτη, ή τη Σταχτοπούτα να τις πάρεις μαζί σου τρικάβαλο και στο τέλος του παιχνιδιού να δώσεις από μια, στη Riski και στη Φοράδα. Αν πάλι συναντήσεις έναν ηλικιωμένο κύριο πάνω σε έλκηθρο ντυμένο στα κόκκινα είναι απλώς οφθαλμαπάτη. Ο Άγιος Βασίλης υπάρχει, αλλά δεν θα έρθει φέτος.

Φτάνοντας σε αυτή τη πίστα, λογικά πρέπει να έχεις συγκεντρώσει 2010 πόντους. Πάρε μια ανάσα και ξεκαβαλίκεψε. Το βλέπεις το τέρας; Στέκεται εκεί απειλητικό και σε εμποδίζει να προχωρήσεις για να ολοκληρώσεις το παιχνίδι. Πρέπει να του επιτεθείς αμέσως! Φτιάξε γρήγορα όσο περισσότερες μπάλες μπορείς και εξουδετέρωσέ το από απόσταση ασφαλείας.

Η τελευταία και πιο δύσκολη δοκιμασία είναι τα παγωμένα νερά. Πρέπει να βουτήξεις και να κολυμπήσεις χωρίς να βγάλεις άχνα. Αν δεν τα καταφέρεις χάνεις όλους τους πόντους που έχεις συγκεντρώσει μέχρι εκείνη τη στιγμή και το δικαίωμα να παίξεις από την αρχή. Αν όμως τα καταφέρεις και βγεις σώος στην άλλη όχθη...σε περιμένει έπαθλο!

Έτσι όπως θα είσαι παγωμένος/η θα συναντήσεις τον/την πρίγκιπα/ισσα σου που θα είναι κι αυτός/η κρύσταλλο σαν κι εσένα. Χωρίς δεύτερη σκέψη θα ανταλλάξετε ένα επικίνδυνα θερμό φιλί μπροστά σε χριστουγεννιάτικο δέντρο ενώ ο Dean Martin θα τραγουδάει μόνο για σας το Let it snow.

Αν πάλι έχεις βαρεθεί να φιλάς πρίγκιπες που αμέσως γίνονται βάτραχοι και πριγκίπισσες που μεταμορφώνονται σε στρίγκλες τότε κερδίζεις μόνο έναν παγωμένο ιστό αράχνης.

Καλό Σαββατοκύριακο.

Οι φωτογραφίες είναι κατά σειρά των Susana Vera, Vincent Kessler, Michael Buholzer , GLYN KIRK, Vladimir Nikolsky, JIM WATSON και Christopher Furlong. Όλες από εδώ .

Μουσική: Let it snow με το Beegie Adair Trio