Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 2014
Αποκλειστικό: Η γιάφκα του Αιώνα
Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2012
Ο Χιονάνθρωπος της Πλατείας
Παρασκευή 7 Αυγούστου 2009
Σελήνη στον Ήφαιστο
Ανεβαίνω στη μάντρα κρατώντας την ανάσα μου- η δυσοσμία είναι αφόρητη-και περνάω τη φωτογραφική μηχανή μέσα από τα κάγκελα της περίφραξης του Αρχαιολογικού χώρου. Ο ναός του Ηφαίστου κατάφωτος ξεπροβάλει μέσα από τη σκοτεινή βλάστηση στο δυτικό άκρο της Αρχαίας Αγοράς.
Σε αυτό το σημείο το λόφου υπήρχαν στην κλασσική περίοδο κατοικίες της συνοικίας του Αγοραίου Κολωνού και σίγουρα οι κάτοικοι θα παρακολουθούσαν από εδώ την πομπή των Παναθηναίων που διέσχιζε την Αγορά για να καταλήξει στην Ακρόπολη. Ίσως μάλιστα εκ του ιδίου τούτου μέρους ο Φειδίας παρακολουθών την πομπή και έχων προ οφθαλμών ολόκληρον το ανάπτυγμα αυτής ενεπνεύσθη την σύνθεση της ζωφόρου του Παρθενώνος. (1)
Το 449 π.Χ- τριάντα χρόνια μετά τα Μηδικά και ενώ η σκηνή των πολεμικών επιχειρήσεων είχε μεταφερθεί πλέον στην Ανατολική Μεσόγειο- όταν ο Περικλής προσπαθούσε να πείσει τους Αθηναίους να δεχτούν τα μεγαλεπήβολα σχέδιά του για την επανακατασκευή της κατεστραμμένης από τους Πέρσες Ακρόπολης (2) -είχαν ήδη αρχίσει οι εργασίες ανέγερσης του ναού του Ηφαίστου και της Εργάνης Αθηνάς. Χάλκινα αγάλματα των δύο θεών, έργα του Αλκαμένη υπήρχαν κατά την αρχαιότητα στο σηκό του ναού, σύμφωνα με πληροφορίες που αντλούμε από την Ελλάδος Περιήγηση του Παυσανία. Η αποπεράτωση καθυστέρησε αρκετά, (415 π.Χ) προφανώς γιατί είχε δοθεί προτεραιότητα στο φιλόδοξο οικοδομικό πρόγραμμα του Περικλή που τελικά έδωσε το όνομά του στον 5ο αιώνα.
Το Θησείο όπως είναι γνωστό, γιατί λανθασμένα είχε θεωρηθεί ότι ήταν αφιερωμένο στον Θησέα – μάλιστα ο Louis Fauvel Γάλλος πρόξενος στην Αθήνα στις αρχές του 19ου αιώνα είχε σκάψει στο εσωτερικό του ναού με την ελπίδα να βρει εκεί τα οστά του Θησέα (4) - είναι τυπικό παράδειγμα δωρικού ναού της κλασσικής περιόδου, περίπτερος, με έξι κίονες στις στενές πλευρές και δεκατρείς στις μακρές πλευρές. (3)
Αν ο Παρθενώνας είναι το αποκορύφωμα του Χρυσού αιώνα ο ναός του Ηφαίστου ήταν ο προάγγελός του, χωρίς όμως ποτέ να αποκτήσει τη φήμη του ναού της Παλλάδας. Σίγουρα οι αναλογίες του και ο γλυπτικός του διάκοσμος δεν ήταν αντίστοιχος του έργου του Ικτίνου, αν και πιθανολογείται ότι μπορεί και ο ναός του Ηφαίστου να είναι έργο του περίφημου αρχιτέκτονα. Είχε την τύχη όμως να μην υποστεί σοβαρές ζημιές- ο λόρδος Έλγιν ισχυρίστηκε ότι αυτά τα μάρμαρα δεν άξιζε τον κόπο- και είναι σήμερα ο καλύτερα διατηρημένος δωρικός ναός στον ελλαδικό χώρο.
Η μετατροπή του σε εκκλησία κατά τη παλαιοχριστιανική και βυζαντινή περίοδο έγινε αιτία να αφαιρεθεί η ξύλινη στέγη καθώς και οι εσωτερικοί κίονες ωστόσο συνέβαλε στην διατήρηση του μνημείου. (3) Η πρόσβαση στο εσωτερικό επί Τουρκοκρατίας γινόταν μέσω μια σιδηροσκέπαστης πόρτας που ήταν σημαδεμένη από ασκήσεις σκοποβολής τούρκων στρατιωτών.(4)
Ο χριστιανικός ναός ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο τον Ακαμάτη –επειδή δε λειτουργούσε συχνά- και επί πολλά χρόνια ο περιβάλλων χώρος ήταν νεκροταφείο τόσο για τους ντόπιους, όσο και για μερικούς ξένους περιηγητές του 19ου που δεν άντεξαν τις κακουχίες της περιπλάνησης στην εξωτική Ανατολή. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν θύματα του ελώδους πυρετού.
Τον Αύγουστο του 1832, πέρασε από την Αθήνα ο Λαμαρτίνος με τελικό προορισμό τη Συρία. Βρήκε την Αθήνα «ρημαγμένη πόλη» της και αφιέρωσε μερικές σελίδες στο έργο του Voyage en Orient που εκδόθηκε τρία χρόνια αργότερα. Η υπεροψία που διακρίνει τη δυτική ματιά του φτάνει στο απόγειό της όταν επισκέπτεται τον ναό του Ηφαίστου. «Όχι, το Θησείο δεν είναι αντάξιο της φήμης του. Είναι νεκρό μνημείο, δε λέει τίποτα από όσα έπρεπε να πει: είναι βέβαια ωραίο, αλλά μια ψυχρή και νεκρή ομορφιά που μόνο ο καλλιτέχνης μπορεί να της πετάξει το σάβανο και να της αφαιρέσει τη σκόνη. Όσο για μένα το θαυμάζω, το προσπερνώ χωρίς καμία επιθυμία να το ξαναδώ.» (5 )
Πηδάω από τη μάντρα και προχωρώ προς την Αποστόλου Παύλου, ανασαίνοντας επιτέλους καθαρό αέρα. Ανηφορίζω την Αδριανού προς το Μοναστηράκι. Τα φλας έχουν σταματήσει να αστράφτουν στην Ακρόπολη. Στο ύψος της Στοάς του Αττάλου, ρίχνω μια τελευταία- γι απόψε- ματιά στην ανατολική πλευρά του φωταγωγημένου ναού του Ηφαίστου και στο φεγγάρι που έχει γείρει πια προς τη δύση του. Κι αντίθετα με τον Λαμαρτίνο υπόσχομαι να ξανάρθω. Σύντομα.
1.Πολεοδομική Εξέλιξις των Αθηνών, Ιωάννης Τραυλός
2.Ιστορία των Ελλήνων Ίντρο Μοντανιέλι
3.Μαθήματα Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, Χαράλαμπος Μπούρας
4. Κυνηγοί Αρχαιοτήτων στην Ελλάδα, Catherina Bracken
5.Τρεις Γάλλοι Ρομαντικοί στην Ελλάδα, Λαμαρτίνος- Νερβάλ Γκωτιέ.
6. Ναός Ηφαίστου , Βικιπαίδεια ( λεπτομέρειες για το γλυπτικό διάκοσμο του ναού)
Μουσική: Granada (Serenata) από τη Σουίτα Española του Albeniz, κιθάρα Rob Higginbotham
Παρασκευή 26 Ιουνίου 2009
ΙΙ. Yavaş yavaş
Όταν έχεις περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής σου αφοσιωμένος στη μελέτη, στις ανασκαφές και στην αποκωδικοποίηση του παρελθόντος, η γραφική παράσταση του παρόντος δεν είναι παρά μια ήπια γραμμή χωρίς ιδιαίτερες διακυμάνσεις. Για τον καθηγητή Μπαϊκάλ τις τελευταίες δεκαετίες, οι μοναδικές εξάρσεις, είχαν πολύ συγκεκριμένες αφορμές όπως, ίχνη χρώματος σε νεολιθικά επιχρίσματα, σπαράγματα χαραγμένα σε λίθους, θραύσματα κτερισμάτων και μια ανέπαφη επιτάφια προσωπίδα. Ωστόσο η ζωή δε παύει να ξαφνιάζει- ακόμα και τους αρχαιολόγους- διεκδικώντας το μερίδιο της συγκίνησης και τις εκπλήξεις που της αναλογούν και που μέχρι εκείνη τη στιγμή μονοπωλούσε το απώτατο παρελθόν με τα απομεινάρια του.
Το αίτημα- ή μήπως ήταν παράκληση;- είχε διατυπωθεί με απόλυτη σαφήνεια από τον πρωθυπουργό που περίμενε τώρα σιωπηλός την αντίδραση του καθηγητή. Έξω από τη μεγάλη μπαλκονόπορτα απέναντί τους, η βροχή συνέχιζε να πέφτει. Τα φώτα της πόλης είχαν ανάψει από ώρα. Στο σαλόνι του δέκατου ορόφου όπου βρισκόταν το διαμέρισμα της συνάντησης έφτανε μόνο η διάχυτη λάμψη τους από την εκτεταμένη διάθλαση στην υγρασία της ατμόσφαιρας.
Ο καθηγητής Μπαϊκάλ ένοιωθε ότι έπρεπε να βάλει τέλος σε αυτή την παρατεταμένη παύση, αλλά ζύγιζε την απάντηση που φυσικά δε μπορούσε να είναι μια ξερή άρνηση ή μια επιπόλαιη αποδοχή. Η άρνηση ήταν η πιο λογική αντίδραση για έναν σοβαρό επιστήμονα, όμως η τελευταία φράση του Ερντογάν- αφοπλιστικά ειλικρινής- επανερχόταν διαρκώς ανατρέποντας τις όποιες ισορροπίες κατάφερνε να πετύχει η εσωτερική πλάστιγγα. «Δεν πρόκειται εθνική υπόθεση, αλλά για ένα καθαρά προσωπικό στοίχημα…» Υποσυνείδητα αναζητούσε κάτι ακόμα, ένα εξωτερικό σημάδι, που θα συνηγορούσε υπέρ της θετικής απάντησης, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζει ότι το έργο που θα αναλάμβανε αν αποδεχόταν την πρόταση ήταν Τιτάνιο. Ο οιωνός ήρθε με τη μορφή μιας μεγαλειώδους αστραπής που φώτισε ξαφνικά το σκοτεινό ουρανό της Άγκυρας.

Η βροντή που ακολούθησε μερικά δευτερόλεπτα αργότερα είχε τρομαχτική ένταση και υπερβολική διάρκεια. Οι δύο άντρες παρακολούθησαν με προσοχή το ξέσπασμα του ήχου, την εξέλιξη, το κρεσέντο του κι όταν έσβησε πια χαμογελάσανε συνωμοτικά ο ένας στον άλλο. Τότε ο καθηγητής μετά από μια βαθειά ανάσα πήρε επιτέλους το λόγο.
- Κύριε Πρόεδρε με τιμά ιδιαίτερα η πρότασή σας…φοβάμαι όμως ότι δεν είμαι ο πλέον κατάλληλος…ίσως μια ομάδα θα μπορούσε…ξέρετε, το πεδίο που θέλετε να καλυφθεί είναι τεράστιο…αλλά τίθεται και το ζήτημα της απόλυτης μυστικότητας που θέσατε…επίσης απομένουν μόλις 3 μήνες και πολύ λυπάμαι που το λέω, δεν είναι αρκετοί …με δεδομένο ότι το πρόγραμμά σας είναι πολύ φορτωμένο και…
- Yavaş yavaş*…Το ξέρω ότι σε αιφνιδίασα…μπορούμε φαντάζομαι να μιλάμε στον ενικό; Αν δεν κάνω λάθος είμαστε συνομήλικοι.
-Ναι! Είμαι του 52. Τον Αύγουστο.
-Εγώ Φεβρουάριο του 54
- Ούτε δύο χρόνια…
- Κοίταξε Ναζίμ, αναγνωρίζω τις δυσκολίες του εγχειρήματος σε όλα τα επίπεδα. Αν εσύ όμως καταφέρεις να οργανώσεις μια ομάδα και την ύλη, εγώ θα τακτοποιήσω όλα τα πρακτικά ζητήματα και σου υπόσχομαι ότι θα βρω χρόνο, θα βάλω τα δυνατά μου και στο τέλος, τον Ιούνιο θα έχουμε πετύχει το στόχο.
-Νομίζω ότι είναι προγραμματισμένα για τις 20 Ιουνίου.
-Ναι! Σάββατο 20 Ιουνίου. Τι λες λοιπόν;
-….
-Δε θέλω να σε πιέσω, ξέρω ότι είναι υπερβολικά δύσκολο και ίσως λίγο παιδιάστικο αυτό που σου ζητάω αλλά σε παρακαλώ, σκέψου το!
- Θα ήθελα μια δυό μέρες για να το σκεφτώ.
-Σου δίνω τρεις ώρες για να αποφασίσεις. Είναι τώρα εννέα παρά τέταρτο, έχω μια συνάντηση στις εννιά και πρέπει να φύγω. Να σου τηλεφωνήσω στις δώδεκα;
-Εντάξει κύριε Πρόεδρε…
-Ρετζέπ…
-Εντάξει Ρεζτέπ!
Συνεχίζεται…
*σιγά- σιγά
Μουσική: Red Wind του Jan Garbarek, από το CD Visible World
Η φωτογραφία από εδώ
Επί του πιεστηρίου: BAD news



