Άλλη μια κανονική μέρα

Άλλη μια κανονική μέρα θα ξημερώσει σε λίγο

Ζήσαμε και σήμερα μια μέρα της «κανονικότητάς» μας. Για μας η κανονικότητα πια δεν περιλαμβάνει μόνο να είναι τα παιδιά σου άνεργα και ψυχοπλακωμένα, να μην μπορείς να πληρώσεις τον ΕΝΦΙΑ και να σου ‘ρχεται το κατασχετήριο. 

Η δική μας κανονικότητα έχει εμπλουτιστεί με δόσεις μαζικού θανάτου σε επαναλαμβανόμενες δόσεις και συσκευασμένου σε μαύρες σακούλες που τοποθετούνται, «γεμάτες», η μια πάνω στην άλλη.

Μια περίληψη λοιπόν της σημερινής μας κανονικότητας. Ξυπνήσαμε μέσα στην άγρια νύχτα, μ’ ένα απ’ αυτά τα χτυπήματα του τηλεφώνου που φτάνουν την ταχυκαρδία στο κόκκινο. Κατεβήκαμε τρέχοντας στο λιμάνι κουβαλώντας ρούχα, κουβέρτες, τσάγια και την τάση μας για ταχύρρυθμη κατάθλιψη. 

Έφτασε το πρώτο πτώμα αξημέρωτα. Μικρός όγκος μέσα στην κουβέρτα, μάλλον παιδί. Έφτασαν στη συνέχεια 26 επιζώντες. Οι 12 νεκροζώντανοι, με βαριά υποθερμία. Τους νεκροζώντανους τους φορτώσαμε άρον-άρον στο ασθενοφόρο. Τους πιο ζωντανούς, τους γδύσαμε, τους τρίψαμε, τους ντύσαμε, ανάμεσα σε πολλά και άνευ ουσίας « ΟΚ, my friend, tamam” και όλα αυτά ανακατεμένα με πολλές μύξες και δάκρυα γιατί δεν σε παίρνει να σκουπίζεσαι όταν πρέπει γρήγορα να ντύσεις τον ξυλιασμένο. 

Μετά, η κανονικότητά μας περιλάμβανε άλλα 13 πτώματα, μικρού και μεγάλου μεγέθους και την προσπάθεια να μην ξεράσεις. Πού τους βάζουμε τόσους νεκρούς; Στη συνέχεια, στα πλαίσια της κανονικότητας, παραλάβαμε δέκα κιβώτια πτωματο-σακούλες. Να τις κάνουμε τι; Άσε τις  να βρίσκονται για ώρα ανάγκης. Είναι εντυπωσιακή η βιομηχανία που λειτουργεί γύρω από το θάνατο. 

Η επόμενη φάση περιλαμβάνει σκόρπιες εικόνες στο καταφύγιο. Η Αλίκη κρατά ακίνητη στην αγκαλιά της τη δεκαπεντάχρονη κοπέλα που έχασε τους γονείς και τα δυο της αδέρφια. Η Αλίκη είναι πιο μικρόσωμη. Απορείς. Ποιος παρηγορεί ποιόν;

Η Βασιλεία έχει μαζέψει τα παιδάκια στη γωνιά, του ψηλοτάβανου θαλάμου, που με χάρη την ονομάσαμε παιδότοπο. Είναι τα παιδιά από αυτούς που ήρθαν προχτές. Από τους σημερινούς δεν σώθηκε ούτε ένα παιδί. Η Βασιλεία λέει με πολύ σιγανή φωνή παραμύθια. Στα ελληνικά. Την ακούνε πάντα, σαν να την καταλαβαίνουν. Έχει τον τρόπο της. Το παραμύθι έχει πάντα τον τρόπο του. 

Απ’ έξω περνάει πάλι το καταδιωκτικό του λιμενικού. Πόσους; Καμιά εικοσαριά; Πόσοι ήσασταν, Σάμι, στο σάπιο; Εξήντα ή ογδόντα. Απόκλιση 20 ζωών. Δεν θα βρεθούν ποτέ. Δε θα δηλωθούν καν ως αγνοούμενοι. 

Αύριο είναι η μέρα της αναγνώρισης των πτωμάτων. Η κανονικότητά μας θα μεταφερθεί έξω από το νεκροτομείο. Θα έχει λίγη παραπάνω ένταση. Δε λέω. Θα είναι όμως μια κανονικότητα. Διεστραμμένη μεν, κανονικότητα δε. 

Α να! Ο δείκτης του ρολογιού πέρασε ήδη στο αύριο. Άλλη μια κανονική μέρα θα ξημερώσει σε λίγο.

*το κείμενο που διαβάσατε είναι της Νίνας Γεωργιάδου που ζει στην Κάλυμνο. Αναρτήθηκε αργά χθες το βράδυ στο facebook. 

*Στη φωτογραφία της Lucy Nicoholson του πρακτορείου Reuters, ξεριζωμένες αμυγδαλιές

ῥῆξις

 ῥῆξις< αρχαία ελληνική ῥῆξις < ῥήγνυμι

ῥήγνυμι

1. διαρρηγνύω
2. διαρρυγνύω τις τάξεις των εχθρών, διασπώ το μέτωπο
3. σπάζω, συντρίβω
4. εγείρω, διεγείρω
5. βγάζω (φωνή)
6. χτυπώ και ρίχνω κάτω
7. αφήνω κάποιον ελεύθερο
8. ξεσπάω

από το βικιλεξικό

Καταδικασμένοι να αναζητούν έναν τάφο προορισμένο να μην ανασκαφεί

«Ώσπου να βρω τους τάφους, τα μέσα που είχα ήταν πάρα πολύ λίγα. Το πανεπιστήμιο είχε μικρές πιστώσεις. Ο Γιάννης ο Κακριδής, όταν ήταν πρύτανης, τις αύξησε κάπως, αλλά ήταν περιορισμένες, γιατί τις μοιραζόμασταν όλοι οι αρχαιολόγοι. Τη χρονιά που βρήκα τους τάφους, το 1977, προσπαθώντας να εξηγήσω πώς βρέθηκαν εκεί, έκανα μια ολόκληρη θεωρία.

Ο τότε πρύτανης του ΑΠΘ, καθηγητής των μαθηματικών, μακαρίτης τώρα, Γιάννης Ανασιασιάδης, μου είπε επί λέξει: 'Εγώ, ως μαθηματικός, βλέπω ότι η θεωρία σου είναι τελείως άψογη μαθηματικά. Επομένως πρέπει να σου δώσουμε κάτι παραπάνω. Να το βρούμε στον προϋπολογισμό'. Και μου 'δωσε ένα εκατομμύριο, που με βοήθησε πάρα πολύ. Με αυτό δούλεψα.

Ο μετέπειτα πρύτανης, Χριστοδούλου, κτηνίατρος, μου 'λεγε ότι δεν μας ξαναδίνουν αυτή την πίστωση, θα ξαναγυρίσουμε στις 200.000 δραχμές. Εκτός αν έβρισκα κάτι. Η αγωνία μου ήταν να βρούμε έστω την άκρη ταυ τάφου. Όταν το πετύχαμε, πρωθυπουργός ήταν τότε ο Καραμανλής, ο οποίος, χωρίς να ζητήσω εγώ, μόνος του ενδιαφέρθηκε και ήρθε να τα δει. Μου είπε τότε: 'Μπορείτε να απορροφήσετε τον άλλο χρόνο δέκα εκατομμύρια;'. Του απήντησα ότι θα τα μοιραστώ με την ανασκαφή του Δίου. Από εκεί και πέρα είχα τα ποσά που χρειάζονταν».

Έτσι αφηγείται ο Μανόλης Ανδρόνικος σε συνέντευξή του στον Κώστα Σερέτη, μία άλλη πτυχή της διαδρομής του προς την ανακάλυψη των βασιλικών τάφων. Η αγωνία περί τα οικονομικά, αγωνία σύντροφος σχεδόν κάθε ανασκαφέα στη χώρα μας, στην περίπτωση του Ανδρόνικου βρήκε ευήκωα ώτα. Κι όταν έφτασε η στιγμή εκείνη που το τσαπάκι του κορυφαίου Έλληνα αρχαιολόγου "χτύπησε" την πέτρα του δυτικού τοίχου του πρώτου ασύλητου μακεδονικού τάφου, ο Ανδρόνικος ήταν μόνος με τους συνεργάτες και τους εργάτες της ανασκαφής του. Κανένας άλλος δε βρέθηκε δίπλα του εκείνες τις πολύτιμες στιγμές.

Άλλωστε οι πρώτοι στους οποίους ο ίδιος απευθύνθηκε ήταν το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, η αρμόδια Εφορία Αρχαιοτήτων, ο στρατός και η αστυνομία προκειμένου να προστατευθούν το σπουδαίο μνημείο, οι νεκροί και τα κτερίσματα. Ούτε πολιτικοί, ούτε δημοσιογράφοι, ούτε ανακοινωθέντα για την πορεία της ανασκαφής.

Και κάτι ακόμα. Την ανακοίνωσή του ο Ανδρόνικος την έκανε δύο περίπου μήνες μετά την ανακάλυψή του και αφού είχε τεμκηριώσει επιστημονικά τα ευρήματά του. Έχασε κάτι η επιστήμη απ' αυτό, έχασε κάτι η άμεση ενημέρωση των πολιτών; Έχασε κάτι σε διαφήμιση η χώρα; Τουναντίον κέρδισαν και ο πολιτικός πολιτισμός, και η χώρα και οι πολίτες της.

Οι επιστήμονες, μόνοι με τα επιστημονικά δεδομένα και το όνειρο να βρεθεί το λιοκούκουτσο που θα μετατρέψει την υπόθεση εργασίας σε τεκμήριο ιστορίας, αναμετρώνται με το χώμα και τον χρόνο. Έτσι γίνεται στις ανασκαφές. Όλα έχουν τη δική τους διαδρομή, σαφή και με επιστημονικά κριτήρια χαραγμένη. Το τσαπάκι, η μελέτη, το τεκμήριο, το πανεπιστήμιο, η ανακοίνωση, τα μέτρα ασφαλείας και προστασίας του μνημείου. Και ο χρόνος, άρχοντας και κυρίαρχος όλων, με το δικό του ραχάτι, σε κάθε ανασκαφή κοιτάει αφ' υψηλού το χώμα και τα τσαπάκια, τα κόσκινα και τα ευρήματα, τους ανασκαφείς και την αγωνία τους.

Φαίνεται πως από τον Νοέμβριο του 1977 που ο Ανδρόνικος έφερε στο φως τα σπουδαία ευρήματά του μέχρι σήμερα έχει περάσει πολύ περισσότερος χρόνος από τότε που ο Φίλιππος τοποθετήθηκε στη χρυσή του λάρνακα μέχρι την ώρα που το τσαπάκι του Ανδρόνικου "χτύπησε" τον δυτικό τοίχο του τάφου του.

Νέα ήθη και μια νέα τάξη πραγμάτων ξεδιπλώνονται μπροστά μας από τις παραμονές του Δεκαπενταύγουστου που ο πρωθυπουργός αποφάσισε να πάρει στα χέρια του την επιστημονική δεοντολογία και να μετατρέψει τον αρχαιολογικό χρόνο σε πολιτικό παζάρι. Πρωτόγνωρα πράγματα μπροστά σε ένα μεγάλο εύρημα αλλά και σε μια κοινωνία κατακερματισμένη και βουλιμική για εκείνο το "κάτι" που θα την παρασύρει από το σαρκοβόρο παρόν σε ένα χρυσοποίκιλτο, εντυπωσιακό παρελθόν.

Το σήμερα δεν αντέχεται. Βορά στα πόδια τους πέφτουν καθημερινά τα πολύτιμα τεκμήρια που, αν και προορισμένα να μελετηθούν, να τεκμηριωθούν, να χρονολογηθούν, να οδηγηθούν στην επιστημονική αγκαλιά και να μας οδηγήσουν στα σπλάχνα της Ιστορίας, μετατρέπονται σε πυροβόλα όπλα που στα χέρια αδαών πυροβολούν μιντιακό θέαμα.

Όλα δείχνουν ότι η Αμφίπολη κρύβει το δικό της μυστικό. Υπέροχο, λαμπερό ή λιγότερο εντυπωσιακό, θα το δείξει η ανασκαφή. Αποκρυπτογράφησε, ωστόσο, μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα και με πολύ εντυπωσιακό τρόπο την αμετροέπεια και τη μικρόνοια μιας κυβέρνησης που, προκειμένου να κερδίσει λίγο πολιτικό χρόνο ακόμα, δεν διστάζει να θυσιάσει ούτε τη δεοντολογία ούτε την επιστημονική πρακτική ούτε καν την ευγένεια και τη σιωπηλή μαρτυρία του ίδιου του μνημείου.

Πρωτόγνωρη η διαδικασία που περιβάλλει τούτη την ανασκαφή. Ο πρωθυπουργός να στήνει εκ νέου το εθνικοπατριωτικό του αφήγημα και ομού μετά της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού να επιδίδονται σε έναν μικροπολιτικό μαραθώνιο, αμισθί σύμβουλοι να ανεβάζουν στις σελίδες τους στο facebook εντυπώσεις από την ανασκαφή και αμφότεροι να συνεπικουρούνται από μέσα ενημέρωσης που πλέκουν νυχθημερόν "Αμφιπολιάδες" χωρίς να λογαριάζουν αν η ίδια η ανασκαφή ξηλώσει με σαρωτικό τρόπο το πουλόβερ.

Και οι ανασκαφείς, με ένα χρονόμετρο στον κρόταφο, να αναμετρώνται με το χώμα και να τους κλέβουν τον χρόνο. Δεν τα έχουμε ξαναδεί όλα αυτά. Όπως δεν έχουμε δει μέχρι τώρα κανένα κυβερνητικό ή τηλεοπτικό ενδιαφέρον για τις δεκάδες ανασκαφές που πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα. Δεν έχουμε ματακούσει μιντιακή επιχειρηματολογία περί της διάδρασης μιας ανασκαφικής διαδικασίας. Γιατί το παράδειγμα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Τεγέας ή η ανασκαφή στην σπηλιά της Δράκαινας στην Κεφαλλονιά, που καθημερινά μέσω του διαδικτύου δοκιμάζουν μια ανοιχτή διαδικασία διάδρασης με το κοινό ουδέποτε έχουν τύχει τηλεοπτικής προσοχής.

Αντιθέτως έχουμε δει να χρησιμοποιείται η ανασκαφή της Μεσσήνης ως δέλεαρ προς άγραν πελατών από μεγάλη τουριστική μονάδα. Έχουμε δει αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και χαρακτηρισμένα κτήρια να εντάσσονται στο ΤΑΙΠΕΔ. Σε ποιο χωράφι βόσκει η μέριμνα για την πολιτιστική κληρονομιά άραγε; Μήπως εκεί όπου έβοσκαν και τα ανεπίδοτα κονδύλια της ανασκαφής στον λόφο Καστά πριν από την πρωθυπουργική επίσκεψη;

Αυτή η πέρα από κάθε δεοντολογία κυβερνητική επιχείρηση, που έχει στηθεί στην Αμφίπολη και μετατρέπει την επιστημονική διαδικασία σε εργαλείο ανάταξης μιας πολιτικής και μιντιακής νοοτροπίας που έχει παραδώσει το πνεύμα εδώ και καιρό, είναι καταδικασμένη ένα μόνο να αναζητά. Έναν τάφο προορισμένο να μην ανασκαφεί.

Το άρθρο που διαβάσατε είναι της Πόλυς Κρημιώτη 

και δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Αυγή στις 14/09/2014

"Στη σκηνή του θεάτρου στης Ευρώπης τον πάτο..."

“Ο,τι ζείτε πάνω στη σκηνή το προβάλλετε από το μέλλον στο παρόν κι όχι από το παρόν στο μέλλον με όχημα τη σπουδαία μοντερνική παράδοση. Το παρόν είναι γεμάτο από κακό παρελθόν, αποπροσανατολιστικές Σειρήνες και χρωματιστή, δήθεν, εξωστρέφεια” (1)

Ο Θόδωρος Τερζόπουλος γίνεται αρχιτέκτονας μιας παράστασης που εγκολπώνει το μετά του Μπρεχτ και του Μπέκετ, το μετά του αξιακού μεγαλείου του Ευριπίδη και -προς έκπληξή μας- το μετά της επιθεώρησης.

Σε μια σχεδόν «α-κείμενη» δραματουργία, σε μια παράσταση που δεν ξεπερνά τα 55 λεπτά, όλοι αυτοί οι κόσμοι ανταμώνουν και εξακοντίζουν, κατά παντός, τις ριπές τους. Συλλειτουργώντας δε με ένα σκηνικό τοπίο εκκωφαντικής λιτότητας που, παρόλα αυτά, και ατμοσφαιρικό είναι και σημειολογικής αξίας. (3)

Ο Άντρας, πλάσμα σχεδόν άφυλο, σε ψυχωτική παράκρουση, μπλεγμένος στα αόρατα γρανάζια του συστήματος, μεταποιεί διαρκώς την μηχανιστική κι επαναληπτική «χειρονομία» του σε υποκατάστατο ηδονής, θεϊκής έκστασης, βακχικής μανίας, παραμερίζοντας κάθε άλλη δραστηριότητα και καταπνίγοντας το ντουέντε της ανθρώπινης ύπαρξης. Τα άγρια, λυκίσια αλυχτίσματα μιας φύσης που έχει καταπνιγεί από την τρομακτική επέλαση των αριθμών, παγιδεύονται στην ενδότερη στιβάδα της νόησης αλλά ταυτόχρονα προμηνύουν την επικείμενη πτώση. (2)

Ο Αντώνης Μυριαγκός είναι ένας άντρας με μαύρο κοστούμι που βρίσκεται σε καταληψία από τους αριθμούς. Απόλυτα αλλοτριωμένος –χωρίς επιλογή απόδρασης- μια ζωντανή αριθμομηχανή. Ο λόγος του περιέχει ελάχιστες λέξεις και εκατοντάδες νούμερα. Ενας σύγχρονος πολίτης απόλυτα εθισμένος στην «ντόπα» της χρηματοοικονομίας. Η σκέψη, ο χρόνος, η γλώσσα παίζουν μόνο με αριθμούς. Δεκαδικοί αριθμοί, τραπεζικοί όροι, χρηματιστήρια, οίκοι αξιολόγησης σταθμίζουν το πάθος, την ιδεολογία, τις αποφάσεις, τον έρωτα. Η σκηνή γίνεται παζάρι, χώρος πλειστηριασμού και εκείνος κοστολογεί. (1)

Η Γυναίκα παραδίδεται στο ηδονικό παιχνίδι ενός τρομακτικού ξεπουλήματος ακόμα και των «παλιών καλοκαιριών» ξεκινώντας από το κορμί της και καταλήγοντας μέσα από μικρές, μελετημένες ερμηνευτικές αποχρώσεις, στην ίδια της την μνήμη-ουσία που υπαναχωρεί από το σύμβολο στο άτομο για να κατασταλάξει σ’ ένα καθεστώς ολοκληρωτικής σύρραξης με το καταγωγικό της πρωτογενές υλικό. Η ύβρις του διαρκούς δούναι και λαβείν υποκαθιστά εν τέλει κάθε ανθρώπινη επικοινωνία, κάθε έκφανση αυθεντικότητας, μετατρέποντας και τα δύο πλάσματα σε νεκροζώντανες εφιαλτικές φιγούρες ενός καταπονημένου, μετα-καταστροφικού κόσμου με Μπεκετικές προεκτάσεις. (2)

Η Αγλαΐα Παππά σαν μπεκετική φιγούρα, ντυμένη μ’ ένα κόκκινο φόρεμα, βρίσκεται «εγκιβωτισμένη» μέσα σε μια μεταλλική κυλινδρική κατασκευή, που υψώνεται σαν βιομηχανικό φουγάρο. Μέσα εκεί αφήνεται στις προσταγές του άντρα για να την τιμολογήσει, να την εκποιήσει και να την πουλήσει. «Στη σκηνή του θεάτρου στης Ευρώπης τον πάτο πουλά, ξεπουλά». Τα πάντα: μέλη του σώματός της, αναμνήσεις, καλοκαίρια, υποσχέσεις, όνειρα, υπάρχοντα, ρόλους, κοσμήματα, κοστούμια, μακιγιάζ. (1)

Χωρίς στιγμή να αγγίξει το ένα το άλλο, τα δυο αυτά όντα γίνονται φορείς μιας στρεβλής σεξουαλικής σχέσης, δίχως συναίσθημα, άγγιγμα, πάθος και ερωτικούς χυμούς, χωρίς φιλιά και βλέμματα, τυφλά παραδομένοι ωστόσο στη δίνη του χρήματος. Δίνη που δεν θα αργήσει να γίνει οδύνη και τελικά αλύχτισμα ζώου που καλεί απελπισμένα το ταίρι του ουρλιάζοντας «amor». (3)

Τα παραπάνω αποσπάσματα προέρχονται από κείμενα της Εφης Μαρίνου (1), Μαρίας Κυριάκη(2) και της Στέλλας Xαραμή (3) για την παράσταση Amor στο θέατρο Άττις που κατεβαίνει την Κυριακή 13 Απριλίου. Μην τη χάσετε.

Αmor, Θέατρο «Αττις»

Λεωνίδου 7, Μεταξουργείο, τηλ.: 210-5226260

Σκηνοθεσία-Σκηνική εγκατάσταση-Σύνθεση κειμένων: Θεόδωρος Τερζόπουλος.

Κείμενο: Θανάσης Αλευράς

Μουσική: Παναγιώτης Βελιανίτης.

Κοστούμια: Λουκία.

Φωτισμοί: Θεόδωρος Τερζόπουλος, Κωνσταντίνος Μπεθάνης. Εκτέλεση σκηνικής εγκατάστασης: Χαράλαμπος Τερζόπουλος. Ερμηνεύουν: Αγλαΐα Παππά, Αντώνης Μυριαγκός.

Οδηγίες Εαρινών Εργασιών

Πρώτα το σκάψιμο. Αλλού δυνατά με τσάπα, ἒνδον σκάπτε, με τον τρόπο του Αργύρη(1). Στα “χα” του κόπου σου, θα απαντάει η γη με τα “αχ” της ανακούφισης κι έτσι, κουβέντα στην κουβέντα, θα ανασαίνει εκείνη, θα ανασαίνεις κι εσύ μαζί της έτσι όπως θα γίνεστε ένα -χοῦς εἶ- εγκαίρως.

Αλλού πάλι, να σκάβεις προσεκτικά με το σκαλιστήρι γιατί το ξέρεις: Υπάρχει μνήμη στο κέντρο της γης(2). Με απαλές ντελικάτες κινήσεις γύρω από κορμούς, προσέχοντας να μην πληγώσεις τις ρίζες. Προσέχοντας τους θαμμένους βολβούς που πήραν να ξεμυτίζουν υποσχέσεις.

Με τα ζιζάνια να είσαι αμείλικτος. Αυτά πρέπει να τα βγάζεις από τη ρίζα όσο είναι μικρά. Πριν θεριέψουν -με την ορμή τους αρτεσιανή (3) -και αρχίζουν να επεκτείνονται. Μην λυπηθείς τα αδηφάγα. Μην παρασυρθείς από τη φρεσκάδα τους, μήτε να σε ξεγελάσουν πιθανά άνθη. Τώρα πλέον έχεις κατανοήσει (4) και δεν είναι δύσκολο να ξεχωρίζεις τα ζιζάνια.

Ύστερα πιάσε τα κλαδέματα. Να ξαλαφρώσεις τα φυτά από τα ξερά που άφησε πίσω του ο χειμώνας. Να τα απαλλάξεις από τα λαίμαργα που ξεπετάγονται και σπαρταρούν πιασμένα στο αγκίστρι του ονόματός τους(5) . Να επέμβεις, μα μια ιδέα μόνο, στον ξέφρενο επεκτατισμό της φύσης. Να δώσεις σχήμα στην επιθυμία της. Όχι απόλυτα γεωμετρικό μήτε αυστηρά κανονικό· αυτή άλλωστε είναι η μόνη εφικτή τέχνη σου.

Έπειτα, πάνω σ᾿ ἀσβέστη κίτρινο ἀπ᾿ τὴν πολυκαιρία(6), στις μάντρες και στα παρτέρια, πέρασε νέο στρώμα υπομονής. Κι ακόμα ένα. Και τρίτο αν χρειαστεί, μέχρι να σβήσουν τα σημάδια του καιρού. Και ας ξέρεις καλά πια, παιδί του Σίσυφου, πως πάλι θα εμφανιστούν πάνω στο λευκό.

Μετά φύτεψε. Για σένα, μόνο μικρά, εποχιακά. Εσύ να αρκεστείς στα πρόσκαιρα, μα για τους επερχόμενους, φύτεψε δέντρα. Να κάθονται στη σκιά τους προσεχή καλοκαίρια, να τρυγούν καρπούς. Να ακούν ανάκουστο κελαϊδισμό και λιγοθυμισμένο (7) έτσι όπως θα μετατρέπονται σε οικοτροφεία και ξενώνες για της πλάσης τα στρουθιά (8). Και τους χειμώνες, καθώς με δέντρο δίχως φύλλωμα θα παρομοιωθείς(9) ευεργετημένοι οι επερχόμενοι θα μνημονεύουν την απουσία σου.

Στο τέλος, πάρε ανάσα. Ξεκουράσου. Μέτρα τους ρόζους στα χέρια σου. Μέτρα και τον ιδρώτα στο πρόσωπο. Ύστερα πότισε το χώμα τους υδρατμούς της ψυχής σου (10) και κοίτα ψηλά . Θα το δεις: Ἔρχεται ἔαρ ἀειπάρθενο(11)

1. Αργύρης Χιόνης, Τα τραγούδια της γης.

2. Μάρκος Μέσκος, Χαιρετισμοί

3. Θοδωρής Ρακόπουλος, Υδροφόρος ορίζοντας

4. Κλείτος Κύρου Το λίγο του χρόνου

5. Κώστας. Γ. Παπαγεωργίου, Παιδικό κουρείο

6. Μιχάλης Κατσαρός, Ὁ Δοῦλος

7. Μιχάλης Γκανάς, Τί βλέπει ο ποιητής στον αιώνα μας;

8. Μανώλης Πρατικάκης Τα δέντρα

9. Κώστας Καρυωτάκης, Άπαντα

10. Χρήστος Αγγελάκος, Τα φώτα απέναντι,

11. Νίκος Καροῦζος Ἡ ἔναστρη φωτεινότητα

η φωτο, κλεμμένη από το διαδίκτυο. 

17 λάθη, βούτυρο στο ψωμί του φασίστα

Ανάμεσα σε συνταγές μαγειρικής και φωτογραφίες με οπίσθια απλώνονται αυτές τις μέρες στις οθόνες μας βαθυστόχαστες αναλύσεις για το ναζισμό, το φασισμό, τη Χρυσή Αυγή και τις συλλήψεις στελεχών της.

Πολλές από αυτές είναι τόσο ρηχές που οι συνταγές δίπλα τους φαντάζουν εμβριθείς και τα οπίσθια περισσότερο καλογραμμένα. Απόψεις αστόχαστες σε ένα χυλό που μέσα του ανακατεύονται, σαν να είναι ισότιμα συστατικά, το αίμα και οι τρίχες.

Ακόμα χειρότερα, ικανή ποσότητα από αυτά τα τραγικά και ανιστόρητα λάθη δεν είναι καν λάθη αλλά μια προπαγάνδα, μια ηθική και νοητική μηχανή του κιμά, με σκοπούς αλλότριους από την αντιμετώπιση του φασισμού.

Λάθος 1ο: “Φασισμός είναι... (συμπληρώστε)”.
Εδώ κάθε “comme il faut” σχολιογράφος βάζει ότι ενοχλεί την πολιτική / κοινωνική / αισθητική του θεωρία. Από την απεργία έως την τσίχλα στο πεζοδρόμιο. Ε, όχι! Ο φασισμός είναι ένα συγκεκριμένο αηδιαστικό πολιτικό μοντέλο, που βασίζεται σε ασύστολη κι αντιεπιστημονική ψευδολογία, διακρίνεται από θανατηφόρα εξουσιολαγνεία και έχει ένα μόνο κοινωνικό αποτέλεσμα: την ισοπέδωση του λαού προς όφελος ολίγων. Αυτό το λάθος, όταν δεν προέρχεται από πολιτική άγνοια (ή άνοια) είναι εσκεμμένη αλητεία. Οταν για παράδειγμα εξισώνονται τα τάγματα εφόδου με τη διαμαρτυρία.
Λάθος 2ο: “Ο ναζισμός είναι άποψη”.
Ε, όχι! Δεν είναι άποψη η βίαια υποταγή στον φύρερ. Δεν είναι άποψη το εργαλείο που σκοτώνει τις απόψεις. Είναι το τέλος των απόψεων. Να εξισώνεις οποιαδήποτε άλλη πολιτική θεώρηση, όσο λάθος και αν είναι αυτή, με μια μπότα στο πρόσωπο, είναι σαν να καταργείς οποιαδήποτε λογική επεξεργασία έγινε σε χιλιάδες χρόνια πολιτισμού, υπέρ ενός ρόπαλου στα χέρια ενός Νεάτερνταλ.
Λάθος 3ο: “Εχουν και μερικά δίκια...”.
Κανένα! Ακόμη κι αν ο φασίστας ασπαστεί μιαν αλήθεια το κάνει για να παραπλανήσει. Ο φασισμός κι ο ναζισμός βασίζονται σε μια σειρά ψέματα που συστηματικά διασπείρονται από τα μέσα προπαγάνδας τους και αποτελούν τον κύριο κορμό στην “ιδεολογική διαπαιδαγώγηση” που κάνει η Χρυσή Αυγή στα μέλη της. Μερικά από αυτά ψέματα είναι:

α) “Το Ολοκαύτωμα δεν έγινε”. Δηλαδή δεν εκτελέστηκαν με φρικτούς τρόπους εκατομμύρια άνθρωποι, Εβραίοι, κομμουνιστές, Σλάβοι, Ρομά και ανάπηροι στη διάρκεια της εξουσίας του Χίτλερ. Αυτό είναι τόσο προφανές ψέμα που μόνο αν ο εγκέφαλος κάποιου έχει στραβώσει εντελώς από άλλα ή είναι εντελώς ανιστόρητος μπορεί να το καταπιεί. Υπάρχουν μαρτυρίες, φωτογραφίες, ντοκιμαντέρ της εποχής, τα ίδια τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Οι ίδιοι οι νεοναζί απορρίπτουν το ψέμα τους όταν φωτογραφίζονται στο Αουσβιτς ή τραγουδάνε γι αυτό. Και δεν χρειάζεται να πάμε μακριά. Στην Ελλάδα υπάρχουν δεκάδες μαρτυρικά χωριά που πυρπολήθηκαν από τους Ναζί και οι κάτοικοί τους θανατώθηκαν.

β) “Δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο”. Δεν έχει σημασία τι λένε οι μαρτυρίες, τι αποδείχθηκε στη δίκη της Χούντας, το τανκ που έριξε την πύλη του Πολυτεχνείου, ο κατάλογος με τα ονόματα των νεκρών... Ο φασίστας θα πει “δεν υπήρχαν” επειδή βασικό στοιχείο της προπαγάνδας του είναι ότι “μια χούντα χρειάζεται¨.

γ) “Η καθαρότητα της φυλής”. Κεντρικό στοιχείο της ναζιστικής προπαγάνδας είναι ο φυλετικός διαχωρισμός. Αυτό το θεμελιώδες ψέμα προϋποθέτει κάθε αντιεπιστημονική θεώρηση της βιολογίας, της ιστορίας, της ανθρωπολογίας, της κοινωνιολογίας και καμιά δεκαριά άλλων επιστημονικών κλάδων. Ο νεοναζί είναι βέβαιος ότι η προ-προ-προ-προγιαγιά του δεν είχε ερωτική σχέση με Τούρκο, για να δώσω ένα φαιδρό παράδειγμα.

δ) “Δεν είμαστε ναζί”. Ενα ψέμα που επαναλαμβάνουν οι ηγέτες της Χρυσής Αυγής μπροστά στον ανακριτή. Εντελώς τυχαία, οι ίδιοι πότε υμνούν τον Χίτλερ και πότε λένε ότι “δεν τον έχει κρίνει η ιστορία”. Αντιγράφουν τη ρητορική και τις τακτικές του, μεταφράζουν τη σβάστικα σε “μαίανδρο” και τον ναζιστικό χαιρετισμό σε “αρχαιοελληνικό” κ.λπ. Ο μόνος αρχαιοελληνικός χαιρετισμός που τους χρειάζεται είναι η μούτζα. Ναζί είναι. Και θρασύδειλοι ψεύτες, επίσης.

ε) “Αίμα-τιμή”. Ξεπατικωμένο κι αυτό, ακριβής μετάφραση του χιτλερικού Blut und Ehre. Αλλά αν και πηγμένο στο αίμα το μοτίβο τους, καμιά άλλη τιμή δεν έχει από εκείνη του τραμπούκου επί πληρωμή. Με τιμοκατάλογο. Σπασμένο χέρι 300 ευρώ. Οσοι περίμεναν ότι οι φυλακισμένοι θα υπερασπιστούν τις ιδέες τους έχασαν. Επειδή η μόνη “ιδέα” που έχει αξία για αυτούς είναι το τομάρι τους.
Λάθος 4ο: “Είναι παραπλανημένοι”.
Καθόλου! Υπάρχουν πολλά ακόμη ψέματα, αλλά το πιο βασικό είναι ότι οι ίδιοι οι ηγέτες των νεοναζί ξέρουν ότι λένε ψέματα. Δεν έχουν κανένα πρόβλημα. Αλλωστε η λέξη “γκεμπελισμός” προέρχεται από τον συνεργάτη του Χίτλερ, τον Γκέμπελς. “Λέγε, λέγε, όλο και κάτι θα μείνει”, είναι μια φράση που του αποδίδεται. Λένε ψέματα επειδή δεν υπάρχει λογικό υπόβαθρο για το ρόπαλο που κρατάνε. Εξ ου και το σόου της δύναμης. Ομοιόμορφο μιλιταριστικό στιλ, δαυλοί και στρατιωτικά παραγγέλματα τύπου “εγέρθητου” αντικαθιστούν τη λεκτική επικοινωνία. Δεν τους ενδιαφέρει να αναλύσουν τον κόσμο και να συνθέσουν πολιτική πρόταση. Τους αρκεί με ψέμα, βία, έγκλημα να κερδίσουν όση περισσότερη εξουσία μπορούν. Οση τους επιτρέψουμε, δηλαδή.
Λάθος 5ο: “Αφήστε τη Δικαιοσύνη να τους αντιμετωπίσει”.
Ο φασισμός δεν νικιέται στα δικαστήρια. Η Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της στην αντιμετώπιση των εγκλημάτων αλλά ο φασισμός δεν θα ξεριζωθεί έτσι. Θέλει Παιδεία, διάλογο, κριτική σκέψη, αντίσταση στις γειτονιές και στους χώρους εργασίας.
Λάθος 6ο: “Με τη φυλάκιση των ηγετών τελειώσανε”.
Οχι. Με τη φυλάκιση των ηγετών μπορεί να διαλύσεις τη συγκεκριμένη οργάνωση, τη Χρυσή Αυγή. Ο φασισμός θα βρει άλλη έκφραση αν δεν ξεριζωθεί.
Λάθος 7ο: “Η Χρυσή Αυγή είναι αντιμνημονιακή/αντισυστημική...”
Πόσο αντιμνημονιακή και αντισυστημική είναι φαίνεται από τους στόχους της: Μετανάστες, αριστεροί, Εβραίοι, Ρομά... Μέσα στη ρητορική του ψεύδους που χρησιμοποιεί συνεχώς μπορεί να προβάλει “πατριωτισμό” και να ψηφίζει υπέρ της πώλησης νησίδων με την ίδια ευκολία. Να κόπτεται για τα “λαϊκά συμφέροντα” και να χτυπάει εργάτες. Να αγορεύει κατά του καπιταλισμού και να ψηφίζει νόμους υπέρ εφοπλιστών. Κανένα πρόβλημα για τους απόγονους του Γκέμπελς.
Λάθος 8ο: “Η Χρυσή Αυγή είναι αποτέλεσμα της κρίσης”.
Οχι. Η Χρυσή Αυγή και οι νεοναζί προϋπήρχαν της κρίσης και αναδύθηκαν σε δύναμη εξαιτίας συγκεκριμένης στήριξης που δέχτηκαν από ΜΜΕ και κρυφούς χρηματοδότες. Οταν μια προσφάτως συλληφθείσα χρυσαυγίτισσα παρουσιαζόταν ως “κάτοικος” στα κανάλια, όταν κάθε φασιστική, ρατσιστική και ανοιχτά νεοναζί “άποψη” παρουσιαζόταν ομότιμα με κάθε άλλη, στρώθηκε στο έδαφος της κρίσης η παράλογη υπόθεση ότι ο ναζισμός είναι μία κάποια “λύση”.
Λάθος 9ο: “Ο φασισμός που υπάρχει στον Ελληνα...”.
Κανένας φασισμός δεν προϋπάρχει σε κανέναν άνθρωπο. Επίκτητο ελλάτωμα είναι. Το έλλειμμα δημοκρατικής Παιδείας και Δικαιοσύνης, η ατιμωρησία των ταγματασφαλιτών, των χουντικών, των πολιτικών και αστυνομικών που παρανόμησαν, έστρωσε επί δεκαετίες το έδαφος για αντικοινωνικές συμπεριφορές, κορυφαία των οποίων είναι ο φασισμός. Ο φασίστας μισεί το συνάνθρωπό του, θέλει να τον υποτάξει κάτω από τη μπότα του. Και ταυτόχρονα παραδίδει την ίδια του τη θέληση σε έναν ανώτερο αρχηγό. Αλλά όλο αυτό το κατασκεύασμα είναι σαθρό. Γι αυτό όταν η κοινωνία αμύνεται κρύβεται. Σβήνει σελίδες στο φέισμπουκ, “διορθώνει ακόμη και τα ορθογραφικά του λάθη”, όπως έγραψε ειρωνικά κάποιος. Επειδή ο φασίστας είναι θρασύδειλος. Οταν χάσει το κύριο όπλο του, που είναι η ατιμώρητη βία εναντίον συνανθρώπων του, τελειώνει.
Λάθος 10ο: “Αλλο ο φασισμός, άλλο ναζισμός, άλλο ο εθνικισμός”.
Αυτό δεν είναι ακριβώς λάθος αλλά επειδή χρησιμοποιείται παραπλανητικά, όπως στη μόνιμη επωδό των Χρυσαυγιτών “δεν είμαστε ναζί αλλά εθνικιστές”, το σημειώνω εδώ. Η ανθρωπότητα έζησε διάφορα ήδη φασισμού. Από τον hard core ναζισμό έως τις light χούντες. Πού θα φτάσει κάθε φορά ο κάθε μισότρελος εξουσιαστής και πόσα θα είναι τα θύματά του - γιατί θύματα υπάρχουν πάντα- εξαρτάται από την ασταθή ισορροπία εσωτερικών και εξωτερικών δυνάμεων σε κάθε χώρα. Ο Χίτλερ δεν δολοφονούσε από την πρώτη μέρα. Η ίδια η Χρυσή Αυγή ξεκίνησε ως μια περιθωριακή ομάδα νεοναζί και κατέληξε με τάγματα εφόδου. Η κοινωνία το επέτρεψε. Θα μεταμφιέζεται με όποια στολή παραλλαγής ή κοστούμι έχει εύκαιρο κάθε φορά. Με στόχο την κατάληψη όσης περισσότερης εξουσίας μπορεί να καταλάβει.
Λάθος 11ο: “Ο εθνικισμός είναι μορφή πατριωτισμού”.
Τούμπανα. Πατριωτισμός είναι να αγαπάς τη χώρα σου. Ο εθνικισμός είναι μια διαστροφή που στηρίζεται στην ίδια αρχή με το φασισμό, στη φυλετική καθαρότητα και ανωτερότητα, που έγραψα νωρίτερα, στην παράλογη ιδέα ότι όλα τα άλλα έθνη είναι κατώτερα από εκείνο του εθνικιστή. Την ίδια ακριβώς ιδέα έχουν όλοι οι εθνικιστές του κόσμου, οπότε είτε όλα τα έθνη είναι “ανώτερα”, πράγμα που δεν μπορεί να συμβαίνει, είτε όλοι οι εθνικιστές του κόσμου κάνουν λάθος. Πόσο “πατριώτες” είναι αυτοί που υμνούν τους ταγματασφαλίτες, που έδιναν όρκο στον Χίτλερ και εκτελούσαν όποιον έκανε Αντίσταση; Ο εθνικισμός τους στηρίζεται στην ιστορική αφασία, σαν τους δωσίλογους που μετά την Κατοχή μασκαρεύτηκαν με ένα ρητορικό “πατριωτισμό” ενώ είχαν συνεργαστεί με τους κατακτητές της χώρας τους.
Παράδειγμα διαστροφής: Ενας διεθνής διανοούμενος και ένας Ελληνας εθνικιστής θαυμάζουν την Αρχαία Ελλάδα. Ο πρώτος επειδή εκεί γεννήθηκαν επιστήμες μέσω της διατύπωσης διαφορετικών, και αντιφατικών ακόμη, θεωριών κι ο δεύτερος επειδή εκεί που γεννήθηκαν επιστήμες γεννήθηκε μετά από 2000 χρόνια και ο ίδιος! Η σύγκρουση των ιδεών στην Αρχαία Ελλάδα, ή στο σύγχρονο κόσμο, δεν αφορά τον εθνικιστή, η διαλεκτική είναι άγνωστη λέξη. Αυτός είναι βέβαιος ότι, επειδή στον ίδιο τόπο που μιλούσε ο Πλάτωνας τώρα μουγκρίζει ο ίδιος, κάτι κοινό θα έχουν...
Λάθος 12ο: “Το σύστημα δεν θα τους επιτρέψει...”.
Μωρέ μια χαρά τους επιτρέπει όταν θέλει. Από τους αστυνομικούς που έσπρωχναν πολίτες να απευθυνθούν στη Χρυσή Αυγή, τα ΜΜΕ που πρόβαλλαν ψεύτικες ιστορίες, τους κρυφούς και φανερούς χρηματοδότες, ο καπιταλισμός χρησιμοποιεί το φασισμό κατά το δοκούν. Δεν είναι τυχαίο ότι στα διαγράμματα με την πρόθεση ψήφου η Χρυσή Αυγή έκανε δύο άλματα. Το πρώτο ταυτόχρονα με την αποχώρηση του ΛΑΟΣ από την κυβέρνηση Παπαδήμου τον Φεβουάριο 2012 και το δεύτερο πριν από τις εκλογές του 2012. Είναι οι εποχές που το σύστημα... συστηματικά πρόβαλλε τη ΧΑ ως αντισυστημική.
Λάθος 13ο: “Εχουν δικαίωμα να πιστεύουν/λένε/εφαρμόζουν ό,τι θέλουν, δημοκρατία έχουμε”.
Δημοκρατία έχουμε αλλά δεν αφήνουμε παιδεραστές να λένε ό,τι θέλουν. Ετσι δεν μπορούμε να επιτρέπουμε και στους φασίστες να δηλητηριάζουν παιδικά μυαλά επειδή “δημοκρατία έχουμε”. Και οι καταγγελίες για συστηματική προπαγάνδα στα σχολεία είναι πολλές για να τις αγνοήσουμε. Μια κύρια αρχή της δημοκρατίας είναι ο σεβασμός στις μειονότητες κάθε είδους, γιατί αν το σκεφτείς όλοι μειονότητες είμαστε. Αν αύριο ένας φύρερ αποφασίσει ότι σπόρος του κακού είναι οι δημοσιογράφοι με 45 νούμερο παπούτσι, στόχος είμαι εγώ. Αν αποφασίσει ότι οι αναγνώστες αυτού του κειμένου είναι μιάσματα στόχος είσαι εσύ, που δεν σε γνωρίζω μεν, αλλά με αφορά εξίσου, επειδή κανένας δεν μπορεί να είναι μόνος απέναντι στο φασισμό. Ρατσιστικές, σεξιστικές, εθνικιστικές ρητορείες, ανιστόρητες και αντιεπιστημονικές, κάνουν θραύση επειδή δεν έχουμε πει “ως εδώ”.
Λάθος 14ο: “Και τι να κάνουμε; Ετσι είναι”.
Οχι. Ολοι μπορούν να κάνουν κάτι. Από τις αντιφασιστικές ομάδες στο δρόμο ως τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου όλοι έχουμε ένα ρόλο να παίξουμε στην αντιμετώπιση του φασισμού. Μιλάμε με τους ανθρώπους στην οικογένεια, στο σχολείο, στο χώρο εργασίας, στη γειτονιά. Αποκαλύπτουμε τα θεμελιώδη ψέματα του φασισμού, υπερασπιζόμαστε τα θύματά του και βέβαια δεν τους ψηφίζουμε. Ούτε αυτούς ούτε όσους τους καλύπτουν για να μαζέψουν μετά τα ψηφαλάκια τους.
Λάθος 16ο: “Αντιφασιστικός είναι ο Χ χώρος, όχι ο Ψ”.
Ιστορικό λάθος. Η μεγαλύτερη νίκη κατά του φασισμού επιτεύχθηκε στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο όταν άνθρωποι με διαφορετικές ιδεολογίες και λαοί ολόκληροι, με διαφορετικά πολιτικά συστήματα, ενώθηκαν στον κοινό αγώνα. Οποιαδήποτε νίκη κατά του φασισμού είναι αυτό: Νίκη κατά του φασισμού. Δέκα νεοναζί στη φυλακή είναι μια καλή αρχή. Είκοσι ακόμη καλύτερα. Κι εκείνοι που τους κάλυπταν και τους χρηματοδοτούσαν μέχρι χθες μπορούν να στραφούν εναντίον τους αν το ποτάμι τους απειλήσει.
Λάθος 17ο: “Οχι στη βία, απ' όπου κι αν προέρχεται”.
Η καραμέλα του πασιφιστή είναι κατανοητή ως ηθική στάση, αλλά συχνά μπαίνει σε λάθος πλαίσιο. Η βία είναι απεχθής, αλλά βία ήταν και ο αμυντικός πόλεμος στην εισβολή της φασιστικής Ιταλίας. “Η βία είναι το μήνυμα, όχι το μέσο” έγραψε στο πόρισμα για τη Χρυσή Αυγή και ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου. Σε αυτό το τόσο σαφές μήνυμα η απάντηση δεν μπορεί να είναι χαριτωμενιές. Στο κάτω κάτω οι φασίστες θεωρούν τη βία προνομιακό τους πεδίο. Οταν τούς γυρίζει μπούμερανγκ μαζεύονται επειδή το κυρίαρχο δόγμα τους καταρρέει. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Λονδρέζοι είναι περήφανοι για τη μάχη της Cable Street όπου κάτοικοι της περιοχής και συγκεντρωμένοι αντιφασίστες διέλυσαν μια φασιστική παρέλαση το 1936. Ηταν η αρχή του τέλους για τη “Βρετανική Ενωση Φασιστών” του Οσβαλντ Μόσλι, που έως τότε κέρδιζε δύναμη.

Αυτή η απαρίθμηση λαθών θα μπορούσε να συνεχιστεί για χιλιάδες λέξεις ακόμη. Και έχουν γραφτεί εκατοντάδες βιβλία που τα γράφουν καλύτερα. Σημασία έχει να καταλάβει κανείς ότι “το αυγό του φιδιού” δεν επωάστηκε στον αέρα. Υπήρξε μια φωλιά χτισμένη με ατιμωρησία, κατευθυνόμενη προπαγάνδα, αντιεπιστημονική ρητορεία, απύθμενη συνομωσιολογία και χαζοχαρούμενη άγνοια που το φιλοξένησε. Τώρα το φίδι κυκλοφορεί και δαγκώνει. Ούτε ο φόβος μας, ούτε η αποστροφή του βλέμματος θα το εξαφανίσουν. Ο ποιητής το είπε σοφά: “Τον φασισμό βαθειά κατάλαβέ τον, δεν θα πεθάνει μόνος. Τσάκισέ τον!” 

Του Γιάννη Μπογιόπουλου,

δημοσιεύτηκε στο The Press Project

Το ψεύτικο φιλί

 Πήγαινε στα νήπια ο Σωτήρης, όταν γύρισε μια μέρα στο σπίτι, με το δεξί του μάγουλο γδαρμένο. Τρεις τέσσερις βαθιές χαρακιές έδειχναν ότι είχε προηγηθεί μάχη. Με τα πολλά μας είπε τί είχε συμβεί: "Εγώ τις έκανα με τα νύχια μου. Ήθελα να βγάλω το φιλί της από το πρόσωπό μου."

 Ο Σωτήρης ήταν ερωτευμένος με τη Μυρτώ. Αλλά εκείνη είχε αλλού το νου της. Πλησίαζε το τέλος της χρονιάς και η νηπιαγωγός ετοίμαζε την τάξη για τη γιορτή της λήξεως. Κάποια στιγμή, τα κορίτσια δίνουν ένα αποχαιρετιστήριο φιλί στο μάγουλο των αγοριών.

 Αλλά ο Σωτήρης αυτό δεν το άντεξε. Ήθελε ένα γνήσιο φιλί από τη Μυρτώ, που η τύχη την έφερε απέναντί του, κι όχι αυτό το ψεύτικο, το αναγκαστικό. Και μόλις τελείωσε η πρόβα, πήγε παράμερα κι άρχισε να ξύνει το μάγουλό του με τα νύχια. Ήθελε να βγάλει από πάνω του το ψεύτικο φιλί. 

-"Το ψεύτικο φιλί"  από το βιβλίο του Γιάννη Τριάντη "Ούτε Τύμπανα Ούτε Τρομπέτες", εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ 

-η εικόνα από εδώ

Είναι τόσο ωραία τα πλάσματα όταν πετούν...

 ...ακόμα κι αν πετούν μακρυά μας!

Συμβαίνει κάτι κάθε λίγα χρόνια που με αφήνει άναυδο. Έρχεται ένας κοκκινολαίμης στο παράθυρο της κουζίνας μου την ώρα που φτιάχνω καφέ. Την αυγή. Για δευτερόλεπτα. Κάθεται στο χείλος μιας γλάστρας με πιπεριές και με κοιτάει συστρέφοντας το κεφάλι του. Πονηρός. Σαν να καταλαβαίνει τι έχω.   Έχω ένα κόλλημα με ό,τι πετάει – από σπουργίτια έως αεροπλάνα. 

Μικρός είχα έναν τσαλαπετεινό. Πάπουζα τον λέμε στη Ζάκυνθο. Τον είχε φέρει ο πατέρας μου λαβωμένο από το κυνήγι. Τον έπλυνα, του έβαλα λάδι και τον έσωσα. Δειλά άρχισε να πετάει. Δεν τον έβαλα ποτέ σε κλουβί. Πέταγε γύρω απ’ τον κήπο, καθόταν στα καλάμια της περγουλιάς. Ερχόταν όταν τον φώναζα και καθόταν στον ώμο μου. Έχω μια φωτογραφία στο πανηγύρι του Αγίου Λύπιου (εκεί που ο Σολωμός βάζει τον Ιερομόναχο Διονύσιο να μετράει στα δάχτυλα του ενός χεριού του τούς δίκαιους του κόσμου), κάτω από τις αιωνόβιες ελιές: ο πατέρας μου, δυο θείοι μου, η νόνα μου η Ελένη (όλοι νεκροί) κι εγώ με κοντά παντελόνια και τον πάπουζα κρατημένο στο στήθος. Το λοφίο σε πλήρη ανάπτυξη. Λάμπω από ευτυχία.

Αργότερα, είδα στο αριστουργηματικό Κες του Κεν Λόουτς την ίδια αγάπη ενός παιδιού της εργατικής Αγγλίας για το γεράκι του. Και διέκρινα ότι τέτοιο δέσιμο είναι χαρακτηριστικό των στριμωγμένων προσώπων. Ναι, ήμουν απόλυτα στριμωγμένος, πράγμα που έκανε εύφορη την εσωτερική μου ζωή (εύφορη -- όχι κατ’ ανάγκην ενδιαφέρουσα), και χωρίς να το καταλαβαίνω, στο πέταγμα του τσαλαπετεινού μου (ακόμα κι ενός καναρινιού που είχα αργότερα και το άφηνα επίσης ελεύθερο έξω από το κλουβί του!) λαχτάραγα τη δική μου ελευθερία και άπλα.

Είναι τόσο ωραία τα πλάσματα όταν πετούν (ακόμα κι αν πετούν μακρυά μας!). Σε ένα μικρό ξενοδοχείο που πάω στον Βόσπορο οι γλάροι έρχονται και αράζουν στο μπαλκόνι μου. Κάθονται σαν μπανιέρες με κίτρινα πόδια κότας, φρικαλέα πέλματα και περπάτημα γριάς κουτσομπόλας με οστεοπόρωση. Σιχαμένοι! Αλλά μετά εκτινάσσονται στον επιπόλαιο ουρανό του Σαββατόβραδου κι αρχίζουν αυτά τα αβαρή, ανάερα οχτάρια, που αν τα δεις με το κεφάλι γερτό, μοιάζουν με το σύμβολο του απείρου – και είναι όντως ένα διαμαντένιο θραύσμα του απείρου.

Εν πάση περιπτώσει, προχθές που ξύπνησα με πόνους από μια εγχείρηση που έκανα (όλα πήγαν καλά), πήγα να φτιάξω τον καφέ μου με αυτές τις σκέψεις που είναι καθαρές σαν λάμα και τις κάνεις μετά από κάθε εμπειρία πόνου (ή θανάτου) και όλες είναι μια δοξολογία της ύπαρξης. Και ήρθε πάλι ο παλιός κοκκινολαίμης στη γλάστρα με τις πιπεριές! Λιγότερο από 10 δεύτερα. Πλάγιασε το κεφάλι και με κοίταξε με το τεταμένο πονηρό μάτι του -- κι ήταν σαν να κοιτάει το μάτι του διαστήματος έναν άνθρωπο στην κουζίνα του που αναρρωνύει. Και να του δίνει δύναμη χύμα.

Στη στενή κουζίνα κάθισα και ήπια τον πρώτο καφέ της μέρας, εντελώς ήσυχος, εντελώς σίγουρος: όσο ζούμε, τίποτα δεν μπορεί να μας καθηλώσει. Είναι απλό – απλώνεις τα χέρια σου και πετάς.   Κι ό,τι θες, κάνεις. Από την αρχή κι από την αρχή ξανά. 

το  κείμενο του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου copy paste από τη Lifo.

η φωτογραφία του Γιάννη Χάρη -τον ευχαριστώ που μού την έστειλε. 

Η δολοφονία Λαμπράκη- πενήντα χρόνια

Είκοσι τρεις μέρες αργότερα* ο βουλευτής Γρηγόρης Λαμπράκης δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Οι δολοφόνοι, συλληφθέντες, αναγνωρίστηκαν σαν μέλη παρακρατικών βασιλικών οργανώσεων της άκρας δεξιάς. 

Εκείνη τη μέρα γράφτηκε μια από τις μελανότερες σελίδες της νεώτερης ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Το χρονικό της υποθέσεως έχει ως εξής: 

Στις 22 Μαΐου ο Λαμπράκης εξεφώνησε λόγο στη Θεσσαλονίκη σε συγκέντρωση οπαδών της οργανώσεως “Φίλοι της ειρήνης”/ Έξω στο δρόμο είχε οργανωθεί “αντισυγκέντρωση” παρακρατικών οργάνων της άκρας δεξιάς, οι οποίοι αποδοκίμαζαν έντονα το δημοκρατικό βουλευτή. Την ώρα που έμπαινε στην αίθουσα ο Λαμπράκης ένας από αυτούς τον χτύπησε με ρόπαλο στο κεφάλι. Ο Λαμπράκης ζαλίστηκε, αλλά με τρομερή αυτοκυριαρχία κράτησε και την ψυχραιμία του και τις αισθήσεις του. Όταν τελείωσε η ομιλία ο Λαμπράκης απεχώρησε και έντονα επιδοκιμαζόμενος και αποδοκιμαζόμενος επεχείρησε να διασχίσει κάθετα το δρόμο για να περάσει στο απέναντι πεζοδρόμιο και να κατευθυνθεί στο ξενοδοχείο που διέμενε. Ενώ βρισκόταν στη μέση του δρόμου ένα τρίκυκλο όχημα, απ` αυτά που χρησιμοποιούνται για μεταφορές, όρμησε από μια πάροδο με μεγάλη ταχύτητα κατ` ευθείαν απάνω στο βαδίζοντα βουλευτή. Ο Λαμπράκης ανετράπη θανάσιμα πληγωμένος. Αλλ` αυτό δεν φάνηκε αρκετό στους δύο δολοφόνους που επέβαιναν του τρικύκλου. Τότε ένας απ` αυτούς, ο Εμμανουήλ Εμμανουηλίδης, με λοστό κατάφερε ένα δυνατό χτύπημα στο σπασμένο κεφάλι του θύματος. 

Ισχυρή δύναμη χωροφυλακής, παρεβρίσκετο εκεί για την τήρηση -υποτίθεται- της τάξεως. Επί κεφαλής ο ίδιος ο γενικός επιθεωρητής χωροφυλακής Β. Ελλάδας υποστράτηγος Κωνσταντίνος Μήτσου, ο διευθυντής της αστυνομίας Θεσσαλονίκης συνταγματάρχης Ευθύμιος Καμουτσής και άλλοι αξιωματικοί. Κανείς δεν κινήθηκε για να πιάσει τους δολοφόνους. Απολάμβαναν το συναρπαστικό θέαμα, που είχε και συνέχεια... 

Tο τρίκυκλο του θανάτου, αφού εξετέλσε την αποστολή του, ανενόχλητο από την παρουσία της αστυνομίας, προσπαθούσε να διαφύγει από κάποιο δρομάκι. Τότε ένας από το πλήθος, ο Εμμανουήλ Χατζηαποστόλου, με πραγματικό κίνδυνο της ζωής του τινάχτηκε από την ανθρωπομάζα και όρμησε προς το τρίκυκλο, που είχε αρχίσει ν` αναπτύσσει ταχύτητα. Σαν αίλουρος πήδησε στο πίσω μέρος αυτού. Οι δύο δολοφόνοι(1) προτού προφτάσουν ν` αντιδράσουν είχαν ακινητοποιηθεί. Το όχημα σταμάτησε. Το πλήθος εκραύγαζε. Τότε η αστυνομία, μην μπορώντας πλέον να παίζει το ρόλο του θεατή, δέχτηκε να συλλάβει τους ήδη πιασμένους δολοφόνους. 

Το μισοπεθαμένο κορμί του Λαμπράκη σπάραζε ακόμα στην ματωμένη άσφαλτο. Η καρδιά του χτυπούσε. Κάποιος άλλος τηλεφώνησε για ασθενοφόρο. Σε εκείνες τις αγωνιώδεις στιγμές, με αρκετή καθυστέρηση, βρέθηκε ένα ιδιωτικό αυτοκίνητο. Στο στενό του χώρο τοποθέτησαν τον Λαμπράκη. Μπόρεσε να φτάσει ως το νοσοκομείο. 

Λίγη ώρα πριν άλλη τραγωδία είχε εκτυλιχθεί στην ίδια πόλη και από την ίδια κατεύθυνση και καθοδήγηση:Ο επίσης βουλευτής της αριστεράς Γεώργιος Τσαρουχάς υπέστη επίθεση από δεύτερη ομάδα φονιάδων και τραυματίστηκε με λοστό στο κεφάλι. Ένα ασθενοφόρο τον παρέλαβε. Αλλά στο δρόμο προς το νοσοκομείο τρίτη ομάδα εφεδρικών δολοφόνων υποχρέωσε τον οδηγό του ασθενοφόρου να σταματήσει. Μη όντας σίγουροι ότι το θύμα είχε πεθάνει ήθελαν να τον αποτελειώσουν. Οι συνοδοί του Τσαρουχά αμύνθηκαν θαρραλέα. Αλλά ένας από τους κακοποιούς κατάφερε να ξαναχτυπήσει με λοστό το αιμόφυρτο κεφάλι του Τσαρουχά. Στο μεταξύ όμως είχαν προστρέξει διαβάτες που απώθησαν τους φονιάδες. Το ασθενοφόρο κατόρθωσε τότε να διαφύγει και να μπει στον περίβολο του νοσοκομείου. 

Σε τέσσερις μέρες ο Λαμπράκης άφησε της τελευταία του πνοή. Ο Τσαρουχάς επέζησε.(2) 

1.Τα ονόματα των δύο δολοφόνων είναι: Σπύρος Γκοτζαμάνης και Εμμανουήλ Εμμανουηλίδης. Το πρωί της δολοφονίας ο Γκοτζαμάνης, μεθυσμένος και με πολλά λεφτά στην τσέπη του, είχε πει, κομπάζοντας στον Γέωργιο Σωτηρχόπουλο: “Απόψε θα κάνω τη μεγαλύτερη τρέλα της ζωής μου. Θα σκοτώσω άνθρωπο...” 

2.Τέσσερα χρόνια αργότερα εγκαθιδρύθηκε στην Ελλάδα η δικτατορία της στρατιωτικής Χούντας. Ο υπόκοσμος των δολοφόνων του Λαμπράκη είχε γίνει κυβέρνηση. Και δεν ξέχασε τον Τσαρουχά. Μια νύχτα τον δολοφόνησε κάτω από συνθήκες πιο άγριες και από τη δολοφονία του Λαμπράκη. 

*Αναφέρεται στο αιφνιδιαστικό ταξίδι του Λαμπράκη στο Λονδίνο, όπου βρισκόταν η Φρειδερίκη πολιορκημένη στο ξενοδοχείο Κλάριτζες από διαδηλωτές που υποστήριζαν την αποφυλάκιση Αμπατιέλου. Ο Λαμπράκης ζήτησε συνάντηση με τη βασίλισσα, εκείνη αρνήθηκε και τότε σύμφωνα με το βρετανικό τύπο ο Λαμπράκης δήλωσε: “Στην Ελλάδα δεν κυβερνά η κυβέρνηση, ούτε ο βασιλεύς αλλά η βασίλισσα Φρειδερίκη”.Η Φρειδερίκη λέγεται ότι ενοχλήθηκε τρομερά από την παρέμβαση Λαμπράκη και είπε, “Δεν θα με απαλλάξει κανείς από αυτόν”, όπως έγραψε ο γραμματέας των ανακτόρων Γεράσιμος Τσιγάντες. 

Από το βιβλίο του Γιάννη Κάτρη «1960 - 1970 Η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα», εκδόσεις Παπαζήση 1974. 

Η φωτογραφία της κηδείας του Γ. Λαμπράκη που έγινε στις 28/5/1963 από εδώ

Η φωτογραφία του Λαμπράκη με τον Jesse Owens στο Βερολίνο το 1936 από εδώ