Νο Space for Hope

Έμεινε στην πατρίδα του.

Πολέμησε με τον τρόπο του

Σκοτώθηκε. 

O 24χρονος Anas al-Baha ήταν κοινωνικός λειτουργός και διευθυντής της οργάνωσης, "Α Space for hope" που προσφέρει κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη στα παιδιά που είναι εγκλωβισμένα στο σφυροκοπούμενο Χαλέπι. 

Syrian crisis: Air strike Kills the last clown of Alepo, Anas al-Basha. 

Μην τολμήσεις!

Το πιθανότερο είναι ότι δεν θα αναφέρεις τίποτα στο κεντρικό δελτίο. Αλλά αν τυχόν και το κάνεις, πρόσεξε καλά. Οι τέσσερις που συνέλαβε το πρωί η αστυνομία σε μια έρημη ακτή του Καστελόριζου είναι Σύριοι.

Έφυγαν από τη χώρα τους όπου μόνο σήμερα “τουλάχιστον 30 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων άμαχοι, σκοτώθηκαν στις αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποίησαν οι συριακές ένοπλες δυνάμεις κατά θέσεων ανταρτών στις επαρχίες του Χαλεπιού, στη βόρεια Συρία και της Ντεράα, στην νότια, όπως μετέδωσε το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων”*.

Αυτοί οι τέσσερις, βγήκαν από μια χώρα που έχασε πια το λογαριασμό των νεκρών της, με ένα τρόμο που κανείς από μας, ούτε κατά διάνοια μπορεί να φανταστεί. Περπατώντας πέρασαν τα σύνορα με την Τουρκία. Δεν ξέρω πώς διέσχισαν όλα νότια παράλια, αλλά τελικά τα κατάφεραν κι έφτασαν μέχρι το Kaş. Από εκεί έπεσαν στη θάλασσα και κολύμπησαν. Μέχρι το Καστελόριζο. Μέχρι την έρημη ακτή που τους βρήκε μετά από λίγο η αστυνομία. Φυσικά χωρίς τα απαραίτητα ταξιδιωτικά έγγραφα. Χωρίς βίζα εισόδου στη χώρα μας.

Αυτούς τους τέσσερις λοιπόν πρόσφυγες, απόψε, στο κεντρικό δελτίο, μην τολμήσεις να τους πεις “λαθρομετανάστες”. 

*από την Καθημερινή


-αναδημοσιεύτηκε στο tvxs 
και στο RAMNOUSIA

A Weather Walked In

Η πτήση ήταν ατελείωτη. Ο Charlie έριξε μια ματιά στους επιβάτες· καθόταν όλοι σιωπηλοί. Έσκυψε και κοίταξε αφηρημένα το φάκελο που είχε στα πόδια του. Κάποια στιγμή παρατήρησε ότι η ταινία που τον έκλεινε, σε κάποιο σημείο είχε ξεκολλήσει. Τον κοίταζε για αρκετή ώρα πριν αποφασίσει τελικά να τον ανοίξει. Φυλλομέτρησε τα έγραφα που περιείχε κι ύστερα, σαν να μην αφορούσαν τον ίδιο, τα διάβασε και τα ξαναδιάβασε. Ενώ ετοιμαζόταν να τα βάλει στη θέση τους και να σφραγίσει προσεκτικά το φάκελο, σταμάτησε. Γύρισε στο διπλανό του και ζήτησε ένα στυλό. Έπειτα πέρασε από την αρχή τα έγραφα ένα- ένα κι όταν βρήκε αυτό που ζητούσε, τράβηξε μια γραμμή διαγράφοντας τις λέξεις “Υπάλληλος σε κατάστημα” και στη συνέχεια, ακριβώς από πάνω, συμπλήρωσε με σίγουρα γράμματα: “Φωτογράφος”.

Αν όπως λένε στη ζωή του κάθε ανθρώπου έρχεται  μια κρίσιμη μέρα, μια κρίσιμη στιγμή, που πρέπει να πάρει μια δύσκολη απόφαση, για τον 24χρονο Charlie Haughey, αυτή ήταν σίγουρα  η στιγμή: όταν αποφάσισε να αλλάξει το  επάγγελμά του σε ένα από τα έγγραφα που περιλάμβανε ο στρατιωτικός του φάκελος, ενώ βρισκόταν σε ένα αεροπλάνο που μετά από δεκατέσσερις ώρες πτήσης θα προσγειωνόταν στην αμερικανική βάση Bien Hoa στο Βιετνάμ. Ήταν Μάρτιος του 1968, λίγες μόνο ημέρες μετά την επίθεση Τετ. 

Η πλαστογράφηση που διέπραξε ο Charlie ήταν μόνο εν μέρει  απάτη· γέννημα θρέμμα του Michigan, στο κολέγιο όπου σπούδαζε καλές τέχνες είχε παρακολουθήσει μαθήματα φωτογραφίας. Λόγω έλλειψης χρημάτων αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις σπουδές του και να πιάσει δουλειά. Εκείνη την εποχή, Σεπτέμβριος του 1967, όταν παρέλαβε το χαρτί της επιστράτευσής του, ένοιωσε τρομοκρατημένος και πολύ θυμωμένος που έπρεπε να λάβει μέρος “σε αυτόν τον γελοίο πόλεμο”.

Ήταν ήδη τρεις μήνες πεζικάριος στο Βιετνάμ, όταν τον κάλεσε ο διοικητής του και μετά από μια σύντομη κουβέντα για τη εμπειρία του -όπου ο Charlie υπερέβαλε- τού ανέθεσε τη θέση του φωτογράφου της Μεραρχίας. Αποστολή του δεν ήταν να φωτογραφίζει μάχες αλλά την καθημερινότητα των στρατιωτών. Το μόνο που είχε να κάνει ήταν να αναδείξει την όψη της ζωής του πολέμου αφήνοντας στην άκρη την άλλη όψη, εκείνη του θανάτου. Οι εικόνες αυτές -που στόχο είχαν την ανύψωση του ηθικού- θα δημοσιευόταν σε έντυπα όπως το Stars and Stripes το The Army Times και το Tropic Lightning News. “Όσο φτάνουν στα χέρια μου έντυπα με εικόνες ένστολων, εσύ μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις.” είπε στο τέλος ο διοικητής του και κράτησε το λόγο του.

Από εκείνη τη στιγμή και σε απόσταση ασφαλείας από την πρώτη γραμμή του πυρός και από τις εχθροπραξίες στις ζούγκλες του Βιετνάμ, ο Charlie επίσημα πλέον φωτογράφος της 25ης Μεραρχίας Πεζικού, άρχισε να φωτογραφίζει: σκηνές ανάπαυλας, κουρασμένα πρόσωπα στρατιωτών, αερομεταφορές με ελικόπτερα, κρατούμενους, εκκαθαρίσεις ναρκοπεδίων, κατασκευή γεφυρών, έλεγχους σε κρύπτες με όπλα των Βιετκόνγκ, παιδιά και μεγάλους που δέχονταν βοήθεια από στρατιώτες, παιδιά σε σχολεία. Η διαφορά από τις φωτογραφίες του κολεγίου ήταν τεράστια: “Υπό φυσιολογικές συνθήκες στην φωτογραφία προσπαθείς να παγιδεύσεις ένα συναίσθημα. Υπάρχει γύρω σου ένας ολόκληρος κόσμος κι εσύ επιλέγεις με το κάδρο σου ένα μικρό κομμάτι του. Στο Βιετνάμ, ό,τι υπήρχε μέσα στο κάδρο ήταν το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο. Τα υπόλοιπα δεν είχαν καμία απολύτως σημασία”.

Το Μάιο του 1969, ο Charlie -ο Chieu Hoi για του φίλους του στην 25η Μεραρχία Πεζικού- επιστρέφοντας οριστικά στις Η.Π.Α είχε στις αποσκευές του πάνω από δύο χιλιάδες αρνητικά από τη θητεία του στο Βιετνάμ. Όχι μόνο δεν τα εμφάνισε, αλλά τα άφησε σε ένα κουτί που αποδείχτηκε το κουτί της Λήθης· των εικόνων και του γελοίου αυτού πολέμου στον οποίο είχε λάβει μέρος χωρίς να το θέλει. Συνέχισε τη ζωή του, έγινε επιπλοποιός κι όταν πια συνταξιοδοτήθηκε δε σταμάτησε να ασχολείται με την τέχνη του· άρχισε να δημιουργεί αριστουργηματικές ξύλινες σφαίρες από μικρά κομμάτια ξύλου. Μια τυχαία συνάντηση το φθινόπωρο του 2012, στάθηκε αφορμή  να ανοίξει το κουτί και να βγουν στην επιφάνεια τα θαμμένα επί 45 χρόνια αρνητικά.

Μια ομάδα εθελοντών ανέλαβε το έργο της ψηφιοποίησής τους. Όταν ολοκληρώθηκε, ο Charlie για μέρες δεν έβρισκε το κουράγιο να αντιμετωπίσει τις εικόνες και το παρελθόν μετά από τόσες δεκαετίες. Όταν πια το βρήκε, τις είδε όλες τη μια μετά την άλλη σε slideshow. Οι εικόνες που είχε τραβήξει στα 25 του  τον εκτίναξαν πίσω στο χρόνο και στο χώρο· ήρθε αντιμέτωπος με όσα προσπαθούσε να ξεχάσει, με πρόσωπα γνωστά, ξεχασμένα και άγνωστα που αγνοούσε την τύχη τους. Η συναισθηματική φόρτιση όπως ήταν φυσικό ήταν τεράστια. Ο Charlie όμως εκτός των άλλων, από μικρός είχε ταλέντο στην μεγάλη τέχνη της επιβίωσης. Γρήγορα συνήλθε και άρχισε να βοηθά την ομάδα των εθελοντών.

Δούλεψαν εντατικά με αυτό το ανεκτίμητο αρχείο για μήνες και κατάφεραν να στήσουν μια έκθεση με 28 εικόνες. Εικόνες μοναδικής δύναμης, ψηφίδες που έρχονται να προστεθούν στο ατελείωτο παζλ αυτού του πολέμου. “Ειρηνικές” στην πρώτη τους ανάγνωση. Αν όμως σταθεί κανείς προσεκτικά, μπορεί να  διακρίνει ότι πίσω και κάτω από τα πρόσωπα, τα τοπία και τις απλές καθημερινές σκηνές, ελοχεύει αμείλικτη η φρίκη ενός άγριου πολέμου που αποτέλεσε μια πράξη του Ψυχρού και άφησε στα 21 χρόνια της διάρκειάς του, αναρίθμητα θύματα και ανυπολόγιστες συνέπειες.

Η έκθεση με τις φωτογραφίες του Charlie από τον πόλεμο του Βιετνάμ εγκαινιάστηκε την  Παρασκευή 5 Απριλίου, στην γκαλερί ADX, στο Portland του Oregon με τίτλο: A Weather Walked In

Το υλικό γι αυτό το ποστ αντλήθηκε από εδώ: Charlie Haughey is not a combat photographer

Περισσότερες εικόνες εδώ:A soldier's eye: rediscovered pictures from Vietnam

Μουσική, το θέμα του Ελαφοκυνηγού, σύνθεση του Stanley Myers

Γιάννης Μπεχράκης, ο αφηγητής.

Για μερικά γεγονότα αν δε γράψεις αμέσως, μετά, όταν έχει πλέον περάσει η στιγμή τους, δεν έχει κανένα απολύτως νόημα να ασχοληθείς. Κάποια άλλα όμως -ελάχιστα είναι αλήθεια- δεν μπορείς να τα αφήσεις στην άκρη ακόμα κι αν δεν είναι πλέον επίκαιρα. 

Το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου ακριβώς πριν από τρεις εβδομάδες, βρέθηκα στο Μεταξουργείο στη διάλεξη του Γιάννη Μπεχράκη με θέμα την Αραβική Άνοιξη. Ο ισόγειος χώρος του Athens House of Photography ήταν ασφυκτικά γεμάτος. Ήταν βέβαια αναμενόμενο: ο πολυβραβευμένος φωτογράφος του Reuters θα περιέγραφε την καθημερινότητα του φωτορεπόρτερ που βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των γεγονότων στη διάρκεια των αποστολών του στην Τυνησία, την Αίγυπτο και τη Λιβύη. 

Όπως οι περισσότεροι, είχα δει αρκετές από τις εικόνες των πρόσφατων αποστολών του. Πριν πάω στην διάλεξη αναζήτησα στο διαδίκτυο το βιογραφικό του που ομολογουμένως είναι εντυπωσιακό. Από το 1988 που προσελήφθη από το πρακτορείο REUTERS μέχρι σήμερα, έχει καλύψει τα σημαντικότερα γεγονότα: από πολέμους και εμφύλιες συρράξεις σε Ευρώπη, Αφρική, Μέση Ανατολή και Ασία, μέχρι φυσικές καταστροφές αλλά και κορυφαία αθλητικά γεγονότα όπως οι τρεις τελευταίοι Ολυμπιακοί αγώνες. Η δουλειά του έχει δημοσιευτεί σε σημαντικά περιοδικά κι εφημερίδες όπως οι New York Times, η Washington Post, οι London Times, ο Guardian, το Newsweek, το Time Magazine και πολλά άλλα. Όσο για τα βραβεία που κατά καιρούς τού έχουν απονεμηθεί, αρκεί να αναφέρω μόνο ένα: το 2000 κέρδισε την σημαντικότερη παγκόσμια διάκριση στο χώρο της φωτογραφίας, το πρώτο βραβείο στην κατηγορία "Ειδήσεις" στον παγκόσμιο φωτογραφικό διαγωνισμό WORLD PRESS PHOTO. Διαγωνισμό στον οποίο έλαβαν μέρος 4.000 φωτογράφοι προερχόμενοι από 122 χώρες με 40.000 φωτογραφίες.

Η εμπειρία αυτής της διάλεξης ήταν μοναδική. Μπορώ να πω χωρίς ίχνος υπερβολής ότι ήταν η πιο ενδιαφέρουσα διάλεξη που έχω παρακολουθήσει. Και σίγουρα, η μεγαλύτερη σε διάρκεια. Ο Γιάννης Μπεχράκης παρέσυρε το κοινό, αλλά αφέθηκε να τον παρασύρει και το κοινό με τις ερωτήσεις και τα σχόλια, από τις 7.30 το απόγευμα, μέχρι τις 12 το βράδυ εκείνου του Σαββάτου. Από τις τεχνικές λεπτομέρειες και τις δυσκολίες των παλιότερων ημερών που η φωτογραφία δεν ήταν ακόμα ψηφιακή και η εμφάνιση και η αποστολή τους ήταν σωστή οδύσσεια, μέχρι το σημαντικό ζήτημα της αντικειμενικότητας που πρέπει να χαρακτηρίζει τους απεσταλμένους των ΜΜΕ και βέβαια τις συγκλονιστικές στιγμές από την πρώτη γραμμή του πυρός.

Μικρές ανθρώπινες στιγμές, αλληλεγγύη, ανείπωτη βία, ακραίος κίνδυνος, περιπέτεια και ανυπέρβλητες πολλές φορές δυσκολίες, όλα ζυγισμένα με καταπληκτική μαστοριά -έμφυτη προφανώς- μας μετέφεραν στον σκηνικό χώρο της Αραβικής Άνοιξης. Μπροστά του δεν είχε παρά μια σελίδα σημειώσεων που γρήγορα την άφησε στην άκρη καθώς η μνήμη του δεν είχε ανάγκη από καμία βοήθεια. Θυμόταν με κάθε λεπτομέρεια, μέρα με τη μέρα, όχι μόνο τα πρόσφατα γεγονότα αλλά και τα παλιότερα, όπως αποδείχτηκε από μερικές αναφορές που έκανε σε αποστολές στη Βοσνία και το Αφγανιστάν. Δεν ήταν όμως μόνο η εκπληκτική του μνήμη που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον μας. Ήταν η καταπληκτική “σκηνική” παρουσία του. Από τα πρώτα λεπτά της διάλεξης αντιληφθήκαμε ότι ακόμα κι αν δεν υπήρχε παράλληλα  προβολή των εικόνων θα μπορούσαμε με την αφηγηματική του δεινότητα να είχαμε εισπράξει το ίδιο έντονα το σύνολο των μοναδικών εμπειριών που διηγήθηκε. 

Θα επιχειρήσω να σας μεταφέρω μόνο μία ιστορία από τις πολλές που ακούσαμε όσοι είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε αυτή την διάλεξη. Ήταν η πιο δυνατή από όλες· στο τέλος της, είχα την αίσθηση ότι στην αίθουσα δεν ακουγόταν ούτε ανάσα.

Μετά από μεγάλη προσπάθεια και πολλές περιπέτειες έφτασε με καράβι στη Μισράτα που από τους συνεχόμενους βομβαρδισμούς μόνο με το Γκρόσνι μπορούσε να συγκριθεί. Από το λιμάνι πήγε αμέσως σε μια τέντα που είχαν στήσει για τα επείγοντα περιστατικά. Το δάπεδο ήταν γεμάτο αίμα. Άρχισε να φωτογραφίζει, προσπαθώντας να μην ενοχλήσει τους γιατρούς που αγωνιζόταν να σώσουν δυο σοβαρά τραυματισμένους. Κάποια στιγμή τον χτύπησε κάποιος στην πλάτη. Γύρισε και είδε ένα συνάδελφο και φίλο που είχε να δει χρόνια. Από κάποιον άλλο πόλεμο. Του έκανε νόημα ότι θα τα πούνε μετά αλλά μέσα στην ένταση της δουλειάς πρόσεξε ότι ο άλλος δε φωτογράφιζε αλλά μονολογούσε επαναλαμβάνοντας μια φράση: "Αυτό δεν έπρεπε να γίνει". Δεν του έδωσε σημασία και συνέχισε να φωτογραφίζει μέχρι τη στιγμή που ο συνάδελφος τον άρπαξε από τους ώμους και ούρλιαξε: “Τι κάνεις εκεί ρε μαλάκα;" Ο Μπεχράκης τον κοίταξε με απορία και τότε ο άλλος του εξήγησε συντετριμμένος ότι οι δύο τραυματίες που προσπαθούσαν να σώσουν οι γιατροί κι εκείνος επέμενε να φωτογραφίζει ήταν οι φίλοι τους, ο Tim και ο Chris . Ο ένας ξεψύχησε εκείνη την ώρα κι ο άλλος λίγο μετά. Ήταν 20 Απριλίου του 2011.

Illegal immigrants from Pakistan make their way through the Egnatia national motoway heading south near Feres on Christmass day after crossing the Turkish-Greek border in Evros river area, about 950 km northeast of Athens, December 25, 2011. Last year, some 128,000 illegal immigrants crossed into Greece, more than 40,000 of them at the Evros border area. Arrivals of illegal migrants jumped at the northern border last year -- by an annual 369 percent in the nine months to September, according to the EU border agency Frontex. REUTERS/Yannis Behrakis


Γιάννης Μπεχράκης: Όταν είπα "πάει τελειώσαμε" 

Η σκόνη αυτού του κόσμου

Εκείνη τη χρονιά γιορτάσαμε τα γενέθλια της Λ. στο Galaxy της Σταδίου. "Σε στενό φιλικό κύκλο", μόνο η παρέα, όρθιοι,  στριμωγμένοι στο μακρόστενο μπαρ που ήταν γεμάτο κι όχι όπως παλιότερα στο σπίτι της, σε εκείνα τα αξέχαστα πάρτι που άρχιζαν στις 7 το απόγευμα και τελείωναν ξημερώματα, αναγκαστικά, όταν η αστυνομία χτυπούσε πια για τρίτη φορά την πόρτα. Σήμερα, οκτώ χρόνια μετά, οι αναμνήσεις αυτής της βραδιάς έχουν διασωθεί αποσπασματικά,  σαν ξεθωριασμένες εικόνες μέσα από τον συνεχόμενο καθρέφτη, στην μια πλευρά του Galaxy απέναντι από τη μπάρα του κυρίου Γιάννη, θολές από τον καπνό των τσιγάρων.

Θολές και από την υπόγεια ένταση που προκαλούσε ένα τελεσίγραφο που έληγε εκείνο το βράδυ. Είχε περάσει ένας μήνας και κάτι από τη μεγάλη διαδήλωση κατά του προαναγγελθέντος πολέμου στο Ιράκ, όπου είχαμε κατέβει με τα δικά μας ευφάνταστα πανώ που μάλιστα την επόμενη μέρα τα είδαμε να φιγουράρουν σε μερικές εφημερίδες. Το αποκλειστικό θέμα συζήτησης,  βέβαια, ήταν αν θα γινόταν εισβολή, πόσο θα κρατούσε και κυριώς οι συνέπειές της.

Έφυγα γύρω στις δύο. Διέσχισα τη στοά και βγήκα στη Σταδίου. Ψιλόβρεχε κι είχε αρχίσει να μυρίζει άνοιξη. Μόλις έφτασα στο σπίτι και πριν καν βγάλω το παλτό, άνοιξα την τηλεόραση. Στη ΝΕΤ η Χούκλη κι ο Τσίμας, εμφανώς νυσταγμένοι, προέβλεπαν ότι μάλλον δεν θα γινόταν τίποτα εκείνη τη νύχτα. Η βεβαιότητά τους με παρέσυρε, έκλεισα την τηλεόραση στις 4.30 και έπεσα για ύπνο. Ακριβώς δύο λεπτά αργότερα ξεκίνησε η επιχείρηση με το χολιγουντιανό τίτλο Σοκ και δέος με σφοδρούς βομβαρδισμούς της Βαγδάτης, ενώ παράλληλα οι χερσαίες δυνάμεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, εισχωρούσαν στο νότιο Ιράκ.

Τις επόμενες ημέρες η παγκόσμια κοινότητα παρακολούθησε τη διεξαγωγή του πολέμου on line. Ασθμαίνοντες ανταποκριτές, που τις φωνές τους κάλυπταν τα βομβαρδιστικά, μετέδιδαν τη φρίκη ενός ακόμα πολέμου από το ξενοδοχείο Παλαιστίνη στην ανατολική όχθη του Τίγρη, ενώ το σκοτεινό φόντο του πλάνου ξαφνικά κοκκίνιζε από τις αλλεπάλληλες εκρήξεις. Το κόκκινο επανερχόταν στις οθόνες όταν τα τηλεοπτικά συνεργεία –σε στιγμές ανάπαυλας των αεροπορικών επιδρομών- βγαίνανε στους βομβαρδισμένους δρόμους και συναντούσαν πληγωμένους άμαχους μπροστά στα ερείπια των σπιτιών τους.

Η Λ. μένει εδώ και μερικά χρόνια στις Βρυξέλλες. Το Σάββατο 19/3 που ήταν τα γενέθλιά της, τηλεφώνησα στο σπίτι αλλά δεν απάντησε κανείς. Επιχείρησα κι αργότερα. Τίποτα. Άρχισα να της γράφω όταν ο Σαρκοζί είπε: “Αυτή την ώρα γαλλικά αεροσκάφη είναι έτοιμα να επέμβουν...” . Άκουσα τις δηλώσεις του και τελείωσα βιαστικά το μεηλ με τα χρόνια πολλά, συμπληρώνοντας στο τέλος σε παρένθεση: “δεν μπορώ να καταλάβω πώς είναι δυνατόν τη μέρα των γενεθλίων σου, τη μια χρονιά να ξεκινάει επέμβαση στο Ιράκ και τώρα στη Λιβύη".

Από εκείνη τη στιγμή και μετά, μόνιμα ανοιχτά δύο παράθυρα στον υπολογιστή, το ένα στο Al Jazeera και το άλλο στο BBC, ενώ στην μικρή οθόνη το ένα δελτίο διαδεχόταν το άλλο. Σωστός ορυμαγδός η συνεχής ροή πληροφοριών. Αναφορές στη έκτακτη συνεδρίαση του συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ της Παρασκευής και στην απόφαση 1973, μετά οι δηλώσεις των ηγετών, η στάση της Κίνας, η «περιορισμένη στρατιωτική δράση» των ΗΠΑ από την ομιλία Ομπάμα στη Βραζιλία , ο Αραβικός Σύνδεσμος, η καθαίρεση του Ρώσου πρεσβευή από το Μεντβέντεφ στη Λιβύη. Παράλληλα ένας μακρύς κατάλογος από μαχητικά αεροσκάφη, CF-18, F-16, Tornado, Tyhpon, τάνκερ, μεταγωγικά, φρεγάτες, αεροπλανοφόρα, υποβρύχια. Συσχετισμοί δυνάμεων. “Η Λιβύη διαθέτει τη δεύτερη καλύτερη αεράμυνα της Αφρικής μετά από αυτή της Αιγύπτου”.

Ενώ ηγέτες και αναλυτές αναφέρονται με απόλυτη βεβαιότητα στην αναγκαιότητα της επέμβασης, ξαφνικά αναδύονται τρεις στίχοι: “Υμνώ τα χέρια που παίρνουν όπλα για την ελευθερία/ τώρα όμως μόνο αφού εξετάσω και βεβαιωθώ/πώς η ελευθερία που υπόσχονται δεν είναι μια νέα σκλαβιά.”(1)  Οι ειδήμονες κάνουν προβλέψεις για τη διάρκεια, τον τρόπο, και την έκβαση αυτής της νέας περιπέτειας με την εξόχως ποιητική ονομασία “Αυγή της Οδύσσειας”,  κι αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν να είναι σύντομη μια επιχείρηση που το όνομά της περιλαμβάνει τη λέξη Οδύσσεια. Όπως ξέρω πολύ καλά ότι θα αναρωτιέμαι και θα αμφιβάλω διαβάζοντας καχύποπτα και την αντίθετη άποψη, αυτή της μη ανάμειξης, γιατί κι αυτή η όχθη ανοίγει με απόλυτη βεβαιότητα τη δική της βεντάλια επιχειρημάτων για ένα ζήτημα τόσο πολύπλοκο, με τόσες παραμέτρους, με τόσους αστάθμητους παράγοντες.

Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ με σιγουριά είναι ότι όσο απομακρύνεσαι, οι πολιορκούμενες πόλεις και οι βάσεις των συμμάχων δεν είναι παρά κουκίδες στο χάρτη της Μεσογείου. Από αυτήν την απόσταση ασφαλείας μπορείς κάλλιστα να διατυπώνεις αφορισμούς για το αν έπρεπε ή όχι να γίνει η επέμβαση, αν καθυστέρησε και πόσο, αν οι Λίβυοι είναι πραγματικοί επαναστάτες ή γιαλαντζί και υποκινούμενοι, αν οι φυλές, αν τα συμφέροντα των συμμάχων, αν αν, αν...

Θα πρέπει κανείς να αλλάξει κλίμακα, να πλησιάσει αρκετά για να ακούσει το κλάμα των παιδιών την ώρα των βομβαρδισμών. Τα ουρλιαχτά των τραυματισμένων. Το μονότονο θρήνο που διακόπτουν οργισμένα الله أكبر  *  στις κηδείες των σκοτωμένων. Θα πρέπει κανείς να πλησιάσει πάρα πολύ, ώστε να μπορεί να μυρίσει τον ιδρώτα της αγωνίας, το πηγμένο αίμα, τη μυρωδιά της καμμένης σάρκας. 

Στις 4.32 τα ξημερώματα, ακριβώς την ώρα της άλλης ξεχασμένης πια επετείου, δεν άντεξα άλλο και βγήκα για μια βόλτα αφήνοντας πίσω μου τις ανοιχτές οθόνες. Έκανε ψύχρα. Ένας σκύλος γάβγιζε κάπου μακριά. Ο ήχος μιας σειρήνας έφτασε επίμονος από τη λεωφόρο κι ύστερα χάθηκε. Ψηλά, πίσω από τα σύννεφα κρυμμένη η πανσέληνος που πλησίαζε στη δύση της. Μεγάλο φεγγάρι. Ωραίο. Σίγουρα κάποιος πιλότος αγγλικού Tornado πετώντας πάνω από τις Ευσπερίδες το έβλεπε την ίδια στιγμή, ακόμα μεγαλύτερο, ακόμα πιο λαμπερό, να φωτίζει τις αχανείς επίπεδες εκτάσεις της Λιβύης. Ένοιωσα το στόμα ξερό, σαν να είχα βάλει μέσα του μια χούφτα χώμα. Ένας αγουροξυπνημένος κότσυφας άρχισε να φλυαρεί πάνω σε μια νεραντζιά. Πλησίασα αθόρυβα. Σταμάτησε το κελάηδισμα και πέταξε μακριά. Τα μπουμπούκια αυτής της άνοιξης δεν είχαν φανεί ακόμα στο δέντρο, όμως σε ένα φύλλο ξεχώρισα στο πρώτο φως της Κυριακής μια σταγόνα πρωινής δροσιάς. Κι είπα, με λόγια δανεικά:

"Για δοκιμή θα ξεπλύνω

τη σκόνη αυτού του κόσμου

με τις σταλίτσες της δροσιάς." (2)

στη Λ. φυσικά 

1.Τίτος Πατρίκιος, Υμνώ το σώμα.

2.Χαϊκού του Ματσούο Μπασο

* Allāhu Akbar, ο Θεός είναι μεγάλος.

η εικόνα από εδώ. 

διαβάστε επίσης, 
Του λυβικού το πέλαγος , 
εκ Δυτικής Λιβύης,
Υπάρχουν ανθρωπιστικοί βομβαρδισμοί;


και (οπωσδήποτε): Περί Λιβύης, Καντάφι, αεροπορικών επιθέσεων

Μια παλιά φωτογραφία.

Το μόνο που υπάρχει σημειωμένο με εξόχως καλλιγραφικά γράμματα στην πίσω όψη αυτής της φωτογραφίας είναι: “Εορτή της Σημαίας”. Με μια αποφασιστική δασεία να στολίζει το κεφαλαίο 'Ε' ενώ το 'Σ' ξετυλίγεται νοσταλγικά κυματιστό. Υπολογίζω ότι πρέπει να τραβήχτηκε στα τέλη της δεκαετίας του `40, το αργότερο αρχές του ` 50.

Έπαρση της σημαίας στην πλατεία της μικρής μας Πόλης. Πολύς κόσμος συγκεντρωμένος. Όλοι σε στάση περήφανης προσοχής. Ευθυτενείς στην ανάκρουση του εθνικού ύμνου που παίζουν πέντε λαϊκοί οργανοπαίκτες. Στην άκρη φαίνεται τμήμα του λιθόστρωτου που αργότερα κάλυψε, πρώτα ένα στρώμα τσιμέντου και μετά η άσφαλτος.

Το μεγάλο κτίριο δεξιά- αυτό με το κατάμεστο μπαλκόνι- έγινε παρανάλωμα μια νύχτα πριν από μερικά χρόνια, αφήνοντας στη θέση του ένα αμήχανο κενό. Όταν ήμουνα παιδί είχα ακούσει ότι στη μεγάλη αίθουσα του ισογείου το 1940 εμφανίστηκε η Βέμπο, προφανώς καθ` οδόν για το μέτωπο κι όσοι δεν χώρεσαν μέσα, στάθηκαν όρθιοι απ` έξω αψηφώντας το κρύο εκείνου του βαρύ, δύσκολου χειμώνα για να ακούσουν την τραγουδίστρια της Νίκης.

Κάποιος μου είχε πει ότι αυτή η αίθουσα είχε φιλοξενήσει επίσης μια παράσταση στην οποία πρωταγωνιστούσε ο Μάνος Κατράκης. Δε θυμόταν όμως ούτε πότε έγινε αυτό, ούτε ποια παράσταση ήταν. Μόνο τη φωνή του Μάνου θυμόταν : “σαν να την ακούω τώρα στα αυτιά μου...” μου είχε πει.

Προσπάθησα να διασταυρώσω αυτή την πληροφορία αλλά δεν τα κατάφερα. Άλλωστε οι περισσότεροι που έζησαν αυτή την εποχή έχουν πια πεθάνει. Αν αληθεύει πάντως, ίσως ήταν μεταξύ 43 και 46 όταν ο Κατράκης ήταν στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.

Μουσική: Gymnopédie No.3 του Erik Satie

Η Τέχνη του Έρωτα

Ο έρωτας βασίζεται στην εξαπάτηση. Στον έρωτα να προσποιείσαι συνεχώς και θα κερδίζεις. Να μετακινείσαι μόνο όταν υπάρχει πραγματικό όφελος. Το αν θα συγκεντρώσεις σε ένα στόχο ή θα διαιρέσεις τις δυνάμεις σου σε περισσότερους θα το κρίνουν οι περιστάσεις. Ρίχνε δολώματα για να παραπλανήσεις τον ‘εχθρό’. Να είσαι γρήγορος σαν τον άνεμο και συμπαγής σαν το δάσος. Τα σχέδιά σου να είναι σκοτεινά και ανεξιχνίαστα σαν τη νύχτα και όταν επιτίθεσαι να πέφτεις σαν αστροπελέκι. Να σκέφτεσαι σοβαρά και να μελετάς προσεκτικά τα πράγματα, πριν κάνεις μια κίνηση. Στον έρωτα θα νικήσει αυτός που έχει μάθει το τέχνασμα της απόκλισης. Αυτή είναι η τέχνη των ελιγμών.

Τώρα, ξαναδιαβάστε το παραπάνω κείμενο αντικαθιστώντας τη λέξη ‘έρωτας’ με τη λέξη ‘πόλεμος’ και από τη λέξη ‘εχθρός’ αφαιρέσετε τα εισαγωγικά. Θα έχετε ένα μικρό απόσπασμα από το έργο ‘Η Τέχνη του Πολέμου’ του Σουν Τζου. Εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2005, Μετάφραση Δημήτρης Παυλάκης. Το απόσπασμα που ακολουθεί δεν έχει υποστεί καμία αλλαγή. Αν το επιθυμείτε βέβαια, μπορείτε να το επιχειρήσετε…

Υπάρχουν δρόμοι που δεν πρέπει να τους ταξιδέψεις, στρατοί στους οποίους δεν πρέπει να επιτεθείς, περιτειχισμένες πόλεις που δεν πρέπει να πολιορκήσεις, επικράτεια που δεν πρέπει να διεκδικήσεις και διαταγές ηγεμόνα στις οποίες δεν πρέπει να υπακούσεις.

Το ότι υπάρχουν περιτειχισμένες πόλεις στις οποίες δεν πρέπει να επιτεθούμε, αναφέρεται σε μια κατάσταση κατά την οποία υπολογίζουμε ότι έχουμε αρκετή ισχύ να πάρουμε την πόλη. Αν την πάρουμε, αυτό δε μας δίνει κανένα άμεσο πλεονέκτημα και, αφού την πάρουμε, δε θα μπορούμε να τη φρουρήσουμε. Αν υστερούμε σε δύναμη, η περιτειχισμένη πόλη δεν πρέπει για κανένα λόγο να καταληφθεί. Αν στην πρώτη περίπτωση έχουμε πλεονεκτήματα, δε θα υποστούμε ζημιές αργότερα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ακόμα και όταν μπορούμε να ξεκινήσουμε μια επίθεση, δεν το κάνουμε.


Μουσική: The Battle Of Stirling του James Horner από το soundtrack του Braveheart 1995

Αναδημοσίευση στο toportal.gr

Η βόλτα με τον Ορέστη

Σποράκι του δημοτικού με κοντά παντελόνια. Ξεκίνησε στα σκοτεινά για το σχολείο. Γκρίζος χιονιάς κι ας ήταν ακόμα τέλη Οκτώβρη. Είχε χαρά. Το πρώτο χιόνι της χρονιάς ήταν πανηγύρι. Παίζανε πόλεμο μέχρι να μουσκέψουν ολόκληροι κι ύστερα ζέσταιναν κόκκινα δάχτυλα στη σόμπα της τάξης, με μάτια αλλοπαρμένα από τη μάχη.

Στα μισά του δρόμου άκουσε πίσω του οπλές να χτυπούν το καλντερίμι. Γύρισε τη στιγμή που το άλογο με ένα τρομερό χλιμίντρισμα σήκωνε τα μπροστινά του πόδια και στάθηκε όρθιο. Είδε ψηλά, πολύ ψηλά στον άσπρο ουρανό το κεφάλι του ζώου να αφήνει στο αέρα ζεστό χνώτο κι ύστερα να κατεβαίνει πάλι στη γη.

«Ορέστη, τι κάνεις;» είπε χαϊδεύοντας το κεφάλι του ζωντανού που ήρεμο μετά την έκρηξη τον είχε πλησιάσει. «Πότε θα με πας τη βόλτα που μου χεις τάξει;» συνέχισε πιο δυνατά, ρίχνοντας κλεφτές ματιές στον καβαλάρη με τα στρατιωτικά που γέλασε με τις γαλιφιές και απλώνοντας χέρι στο μικρό είπε: «Έλα! Σήμερα θα σε πάει βόλτα ο Ορέστης».

Τον άρπαξε και τον σήκωσε το αέρα. Πριν τον καθίσει μπροστά, ο μικρός είδε ότι στα μουστάκια του θείου Τάσου είχαν σταθεί νιφάδες. Κρατήθηκε από τη χαίτη καθώς το άλογο άρχισε να καλπάζει. Ο αέρας φαινόταν πιο παγωμένος τώρα και το χιόνι, μικρές βελόνες του έκαιγε τα μάγουλα. Κράτησε τη ανάσα του μέχρι που φτάσανε πίσω, στο σπίτι.

Ο πατέρας του στη αυλή φτυάριζε το χιόνι. Σταμάτησε και τους κοίταξε ανήσυχος. Ξεπέζεψαν. «Μας χτύπησαν Γιάννη οι άτιμοι…». Το φτυάρι έφυγε από τα χέρια και βούλιαξε στο χιόνι. Τα χέρια άνοιξαν διάπλατα κι έκλεισαν απότομα σε μια αγκαλιά που έκρυψε το βούρκωμα. Ύστερα χώρισαν, έκαναν από ένα βήμα πίσω. Το κάθε βλέμμα έμεινε προσηλωμένο στο πρόσωπο του άλλου παρατείνοντας τον αποχωρισμό.

Πήρε τα χάμουρα από τα χέρια του μικρού και με ένα σάλτο καβάλησε. Σπιρούνισε τα πλευρά του ζώου κι εκείνο χύθηκε μπροστά, καλπάζοντας κάτασπρο και περήφανο. Άλογο κι αναβάτης χάθηκαν στο χιονιά. «Πότε θα με ξαναπάει βόλτα ο θείος με τον Ορέστη;» ρώτησε ο μικρός τον πατέρα του καθώς μπαίνανε στο σπίτι. «Άμα τελειώσει ο πόλεμος.» του αποκρίθηκε εκείνος σκουπίζοντας τα μάτια. «Πότε θα τελειώσει ο πόλεμος;» επέμενε ο μικρός. «Όταν νικήσουμε» είπε ο πατέρας κι έβαλε την αμπάρα της πόρτας.





Κάθε χρόνο, σα σήμερα την ώρα του φαγητού έλεγε αυτή την ιστορία. Του άρεσε να διηγείται με κάθε λεπτομέρεια τί συνέβη το πρωί της μέρας που κηρύχτηκε ο πόλεμος του `40. Τη μέρα που έκανε την πρώτη και τελευταία βόλτα του καβάλα στον Ορέστη-ούτε το άλογο ούτε ο καβαλάρης γύρισαν από το μέτωπο.

Τώρα που ο πατέρας μου δεν είναι πια εδώ, έπρεπε με τη σειρά μου να τη διηγηθώ.



Μουσική: Gnossienne Nº 3 σύνθεση του Erik Satie -

Χέρσα Γη

Ο Τζον Κούλεϊ μερικές μέρες πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ το 2003 είχε πει: « ...φοβάμαι ότι θα είναι ένας πόλεμος μακρύς σε διάρκεια με πολλά δυσάρεστα επακόλουθα. Θα υπάρξει αμερικανική στρατιωτική κυβέρνηση που θα αναλάβει τη διοίκηση, τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα τσακώνονται μεταξύ τους, με τους Αμερικανούς, με τους Κούρδους...θα είναι ένας εφιάλτης. Ίσως είμαι υπερβολικά πεσιμιστής, όμως δεν βλέπω να προκύπτει τίποτα καλό.» Ο βετεράνος Αμερικανός δημοσιογράφος επιβεβαιώνεται απόλυτα σήμερα, έξι χρόνια μετά, αφού η κατάσταση που επικρατεί στο Ιράκ περιγράφεται με τον ευφάνταστο όρο: a kind of violent semi-peace .

Οι πρώτες ενδείξεις για τη διεξαγωγή αυτού του πολέμου είχαν διαφανεί ήδη από τον Ιανουάριο του 2002 όταν ο Τζορτζ Μπους και τα γεράκια της Ουάσινγκτον είχαν προσθέσει το Ιράκ στον Άξονα του Κακού, μαζί με Ιράν και τη Β. Κορέα. Τα σύννεφα που προμήνυαν άλλη μια καταιγίδα στην Μ. Ανατολή άρχισαν να πυκνώνουν στις αρχές του 2003.

Το ‘πουκάμισο’ όμως για άλλη μια φορά ήταν αδειανό. Η βασική επιχειρηματολογία για τη διεξαγωγή του πολέμου στηρίχτηκε σε δύο σημεία: στην βεβαιότητα ότι το Ιράκ αποτελούσε άμεσο κίνδυνο για τη διεθνή ασφάλεια και ειρήνη, με τα χημικά όπλα που υποτίθεται ότι διέθετε και στην πρόθεση να ανατραπεί το τυραννικό καθεστώς του Σαντάμ και να εγκατασταθεί η Δημοκρατία. Παρ όλο που φαινόταν όλα αυτά καινοφανή, δεν ήταν: «αλλαγή καθεστώτος» δικαιολογούσε τις ενέργειες των ΗΠΑ και εναντίον της Κούβας, 40 χρόνια πριν.

Η συνταγή των επιχειρημάτων, αποδείχθηκε επιτυχημένη στο εσωτερικό των ΗΠΑ- πλην ελάχιστων φωτεινών εξαιρέσεων - αφού στηριζόταν στον τρόμο που είχε αφήσει πίσω της η 11η Σεπτεμβρίου αλλά και στην ευγενή πρόθεση της εξαγωγής του πολύτιμου αγαθού της Δημοκρατίας. Το 85% των Αμερικανών τασσόταν υπέρ μιας στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράκ, αλλά η πλειονότητα της παγκόσμιας κοινής γνώμης ήταν κατάφορα αντίθετη στη διεξαγωγή ενός προληπτικού πολέμου, βέβαιη ότι τα κίνητρα ήταν ο έλεγχος των πλούσιων κοιτασμάτων πετρελαίου της περιοχής και η επίδειξη ισχύος της Νέας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Νομπελίστες, πολιτικοί και διανοούμενοι από όλο τον κόσμο κάλεσαν τον Αμερικανό πρόεδρο να αναλογιστεί τις ιστορικές του ευθύνες σε μια ανοιχτή επιστολή ενώ μαζικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν από τη Τζακάρτα μέχρι τη Μαδρίτη – μια παγκόσμια διαμαρτυρία χωρίς προηγούμενο σε μια προσπάθεια να αποτραπεί ο επαπειλούμενος πόλεμος.

Τα ξημερώματα –ώρα Ελλάδος -της 20ης Μαρτίου του 2003 ήχησαν στη Βαγδάτη οι πρώτες σειρήνες του πολέμου. Η επίθεση με το χολιγουντιανό τίτλο Σοκ και δέος ξεκινούσε με σφοδρούς βομβαρδισμούς ενώ οι χερσαίες δυνάμεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, εισχωρούσαν στο νότιο Ιράκ.

Η πρώτη και σοβαρή παράπλευρη απώλεια αυτού του πολέμου υπήρξε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών που ταπεινώθηκε στερούμενος για άλλη μια φορά τον «αποφασιστικό», «καίριο» και «ρυθμιστικό» του ρόλο για σεβασμό του Διεθνούς δικαίου, για την υποχρέωση των ισχυρών να συμμορφώνονται με τις αποφάσεις της «συντεταγμένης» παγκόσμιας κοινωνίας, μια που οι ισχυροί στη προκειμένη περίπτωση αγνόησαν την αντίθετη γνώμη του Συμβουλίου Ασφαλείας του οργανισμού. Η αλαζονεία της υπερδύναμης εκφράστηκε με απόλυτο τρόπο δια στόματος Ρίτσαρντ Περλ: «Δόξα τω Θεώ για το θάνατο του ΟΗΕ».

Τις επόμενες ημέρες η παγκόσμια κοινότητα παρακολούθησε τη διεξαγωγή του πολέμου on line. Ασθμαίνοντες ανταποκριτές, που τις φωνές τους κάλυπταν τα βομβαρδιστικά, μετέδιδαν τη φρίκη ενός ακόμα πολέμου από το ξενοδοχείο Παλαιστίνη στην ανατολική όχθη του Τίγρη, ενώ το σκοτεινό φόντο του πλάνου ξαφνικά κοκκίνιζε από τις αλλεπάλληλες εκρήξεις. Το κόκκινο επανερχόταν στις οθόνες όταν τα τηλεοπτικά συνεργεία –σε στιγμές ανάπαυλας των αεροπορικών επιδρομών- βγαίνανε στους βομβαρδισμένους δρόμους και συναντούσαν πληγωμένους άμαχους μπροστά στα ερείπια των σπιτιών τους.

Στις 5 Απριλίου το αεροδρόμιο της Βαγδάτης περνούσε στα χέρια των εισβολέων ενώ τέσσερεις μέρες αργότερα, Αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν- ανέλπιστα νωρίς, αφού αναμενόταν σθεναρή αντίσταση από τους Φενταγίν - στο κέντρο της Βαγδάτης. Λίγο αργότερα την ίδια μέρα και ενώ ο Σαντάμ ήταν άφαντος, στην πλατεία Φαρντουζ, που στα Αραβικά σημαίνει Παράδεισος, μερικές εκατοντάδες Ιρακινοί με τη βοήθεια ενός αμερικανικού οχήματος γκρέμιζαν από το βάθρο του το άγαλμα του Σαντάμ μπροστά στις συγκεντρωμένες τηλεοπτικές κάμερες που έσπευσαν να καταγράψουν σε αμφιλεγόμενες σκηνές την συμβολική πτώση του καθεστώτος.

Η μακρόχρονη περίοδος της κατοχής μόλις είχε αρχίσει. Στις 22 Απριλίου έφτανε στο Ιράκ ο στρατηγός Τζέι Γκάρνερ με τη ιδιότητα του προσωρινού πολιτικού διοικητή με στόχο να επιβλέψει την ανοικοδόμηση της χώρας, την αποκατάσταση της ομαλότητας και ιδιαίτερα της ασφάλειας και της λειτουργίας του δημόσιου τομέα.

Η υποδοχή του στρατηγού στο «απελευθερωμένο» Ιράκ ποικίλει ανάλογα με την πληθυσμιακή σύνθεση της περιοχής που επισκέπτεται: οι Σιίτες του νότου ζητούν την άμεση αποχώρηση των δυνάμεων κατοχής ενώ οι Κούρδοι του Βορά τον καλωσορίζουν μετά βαίων και κλάδων, ελπίζοντας στα σενάρια για την ανεξαρτησία τους- σενάρια που αν τελικά επαληθευόταν θα προξενούσαν αλυσιδωτές αντιδράσεις – μια που οι Κουρδικές περιοχές αποτελούν τμήματα των όμορων Ιράκ, Ιράν, Συρίας και Τουρκίας- και μια γενικότερη ανάφλεξη στην περιοχή, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Στο μεταξύ τη νέα φρίκη του χάους που επικρατούσε, των λεηλασιών και των συνεχόμενων βομβιστικών επιθέσεων, συμπλήρωνε η παλιά φρίκη του καθεστώτος του Σαντάμ που αναδυόταν με την εκταφή χιλιάδων λειψάνων από ομαδικούς τάφους στο κεντρικό Ιράκ. Ήταν τα θύματα της εξέγερσης των Σιιτών -πλειονότητα σε σχέση με τους σουνίτες- το 1991 που ερχόταν να προστεθούνε στη γενοκτονία του 1988 όταν μία κουρδική κωμόπολη είχε βομβαρδιστεί με αέριο «μουστάρδας» και τα βιολογικά δηλητήρια Ταμπούν, Σαρίν και VX.

Το χημικό οπλοστάσιο –αφορμή της επέμβασης- παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες δεν βρισκόταν πουθενά για να δικαιολογήσει εκ των υστέρων τον πόλεμο. Μόνο ο Σαντάμ, ο πλέον καταζητούμενος από μια λίστα 55 ονομάτων, βρέθηκε –αναδύθηκε για την ακρίβεια-το Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς, μέσα από ένα λαγούμι στα βόρεια της Βαγδάτης για να δικαστεί το 2005 και να εκτελεστεί δια απαγχονισμού τα ξημερώματα της 30ης Δεκεμβρίου του 2006 σε μια δημόσια τελικά εκτέλεση αφού οι σκηνές που κατέγραψε ένα κινητό τηλέφωνο παριστάμενου, έκαναν το γύρο του κόσμου.

Λίγο καιρό μετά την κατάληψη, η διεθνής ειδησιογραφία –και μαζί της η κοινή γνώμη- έστρεφε πια αλλού το ενδιαφέρον της κι έτσι το Ιράκ, όπου δύσκολα μπορούσε κανείς να ξεχωρίσεις τα ερείπια της Ιστορίας από τα ερείπια της Κατοχής , σταμάτησε να απασχολεί τα πρωτοσέλιδα. Επανερχόταν όμως πότε- πότε εξ αιτίας μιας ακόμα βομβιστικής επίθεσης- ικανής να προκαλέσει εμφύλιο- των ανατριχιαστικών σκηνών του Αμπού Γκραμπ-που έγινε συνώνυμο του κολαστηρίου- ή των «πρώτων δημοκρατικών εκλογών σε πέντε δεκαετίες» όπου μετρούσαν παράλληλα ψήφους και νεκρούς, ή τέλος, εξ αιτίας των αμερικανών στρατιωτών που επέστρεφαν στην πατρίδα σκεπασμένοι με την αστερόεσσα, ενώ ο Πρόεδρος τους ανανέωνε την παραμονή του στο Λευκό οίκο το Νοέμβριο του 2004.

Η ελπίδα για αποχώρηση των ξένων δυνάμεων διαφάνηκε στην επόμενη προεκλογική περίοδο, όταν ο δημοκρατικός υποψήφιος δεσμεύτηκε για την απεμπλοκή των ΗΠΑ από το Ιράκ, δέσμευση που τήρησε ένα μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Ο Μπάρακ Ομπάμα στις 27 Φεβρουαρίου 09, στη ίδια στρατιωτική βάση που ο προκάτοχός του λίγες ώρες πριν τη εισβολή διακήρυξε: «Δεν θα δεχθούμε τίποτα λιγότερο από την ολοκληρωτική και τελική νίκη», δήλωσε με τον άμεσο τρόπο του: «Θέλω να είμαι όσο περισσότερο σαφής μπορώ και να σας πω απλά και ξεκάθαρα: μέχρι τις 31 Αυγούστου 2010, η μάχιμη αποστολή μας στο Ιράκ θα έχει ολοκληρωθεί…» Αγαθή πρόθεση ή απλώς γεωγραφική μετατόπιση στην καυτή μεθόριο στα σύνορα Αφγανιστάν- Πακιστάν και αλλαγή στρατηγικών προτεραιοτήτων;

Στη Βαγδάτη τρεις μέρες νωρίτερα στις 23 Φεβρουαρίου 2009 ο σιίτης πρωθυπουργός, Τζαουάντ Αλ-Μαλίκι –εγγονός ποιήτη και υπουργού παιδείας του Βασιλιά Φεϊζάλ – εγκαινίαζε το Εθνικό Μουσείο του Ιράκ. Το πιο φημισμένο μουσείο στη Μέση Ανατολή τόσο για τους θησαυρούς του από την αυγή του πολιτισμού, όσο και για τις λεηλασίες που υπέστη τις πρώτες μέρες της κατοχής.

Οι ανεκτίμητοι θησαυροί από τη μυθική Μεσοποταμία του Τίγρη και του Ευφράτη που καταστράφηκαν ή χάθηκαν, θα πρέπει να προστεθούν στη μεγάλη λίστα –που διαφέρει από πηγή σε πηγή- των απωλειών αυτού του πολέμου: 1.320.110 νεκροί Ιρακινοί, 4.259 νεκροί Αμερικανοί- περισσότεροι από τα θύματα των δίδυμων Πύργων- και τελευταίο αλλά καθόλου ευκαταφρόνητο σε περίοδο παγκόσμιας οικονομικής κρίσης το ποσό των 606.125.564.026 δολαρίων.

Η κατάσταση στο Ιράκ σήμερα, έξι χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου παραμένει «βίαια ημι-ειρηνική» αφού οι βομβιστικές επιθέσεις δεν έχουν σταματήσει, αλλά ο καθημερινός αριθμός των θυμάτων έχει μειωθεί αρκετά. Το μεγάλο ερώτημα του επιλόγου δεν μπορεί να είναι παρά ένα: κατά πόσο το Ιράκ, αυτή η Χέρσα Γη* του τίτλου θα μπορέσει μετά από την αποχώρηση και του τελευταίου ξένου στρατιώτη, το Δεκέμβριο του 2011 να γευτεί την ειρήνη και την ασφάλεια που έχει στερηθεί εδώ και πολλές δεκαετίες, χωρίς κανένα «ημι» να εμποδίζει την ανθοφορία των Κρεμαστών της Κήπων.

Η σημερινή ανάρτηση από επιλογή δεν περιλαμβάνει άλλες εικόνες εκτός από μια, αυτή των αποκομμάτων που είχα συγκεντρώσει το 2003.

To τραγούδι που ακούτε είναι, φυσικά το Rivers of Babylon των Brent Dowe και Trevor McNaughton του συγκροτήματος Melodians από το Kingston της Jamaica, που ηχογραφήθηκε το 1972. Γνώρισε πολλές εκτελέσεις με πιο γνωστή αυτή των Boney M το 1978.

*Ιράκ στα Αραβικά σημαίνει Χέρσα Γη.